Bilge Olgaç


Yönetmen

Doğum Tarihi : 1940, Kırklareli, Vize
Ölüm Tarihi - 3 Mart 1994, İstanbul

6 Çocuklu, yoksul bir ailenin beşinci çocuğu olarak dünyaya gelmişti. Orta öğrenimini yarıda bıraktı. Çok gençken henüz 16 yaşında evlenmişti. Okumayı seviyor öyküler yazıyordu. 1962 yılında eşi Vecdi Bender O'nun yazdığı bir öyküyü "Kısmetin En Güzeli", Memduh Ün'e verir. Böylece Bilge Olgaç'ın sinema serüveni de başlar. Memduh Ün, Bilge Olgaç'ı aynı zamanda filminde yönetmen yardımcılığı yaptırarak sinemaya adım attırır. İlhan Engin, Halit Refiğ ve Hasan Kazankaya'nın yanında yönetmen yardımcılığı yaptı. Birçok filmde asistan olarak çalıştı. İlk yönetmenliği 1965'te "Üçünüzü de Mıhlarım" filmidir. Bu dönemin tek kadın yönetmeni unvanını aldı. Senaryosunu Yılmaz Güney'in yazdığı ''Bir Gün Mutlaka'' sonrasında 1975 yılında sinemadan ayrılarak reklam filmciliğine başladı. Bu tecrübe 10 yıl kadar sürdü ve 1984 yılında Kaşık Düşmanı'nı çekerek sinemaya döndü. Uzun süre Memduh Ün'ün yanında "Sansür Senaryoları" yazar. Halit Refiğ'e de asistanlık yapan Olgaç, 1965 de ilk filmi "Üçünüzü de Mıhlarım" ı çeker. Onu izleyen ve çoğu avantür olan filmlerinin kahramanları erkektir. Evet Bilge Olgaç, sinemasına erkek filmleri çeken bir kadın yönetmen olarak başlamıştır. Ancak o dönem için bu Bilge Olgaç'ın mesleği ekmek parasıdır. O yüzden de sanatsal kaygılardan söz edilemez. Ancak 1970 de Bilge Olgaç Kerim Korcan'ın eserinden uyarlayarak çektiği "Linç" ile adından söz ettirir. 1974 Yılında yönettiği "Açlık" Atilla Dorsay'ın deyimiyle "Baştan sona hiç aksamayan, Yalın bir sinema diliyle yapılmış, kadınca bir duyarlık" taşıyordu. 1975 de ise en çok tartışılan filmi "Bir Gün Mutlaka"yı çeker. Filmin senaryosu Yılmaz Güney'e aittir ve Güney Film adına çekilmiştir. 75 Sonrasında ise Seks Furyası diye anılan dönem başlamış, Bilge Olgaç seks filmi çekemeyeceğine karar vermiştir. 1975-84 arasındaki dönemde Olgaç Tv için reklam filmleri çeker. 1984 de gerçekten yaşanmış bir bir trajediden yola çıkarak güldürü unsurlarının da yer aldığı "Kaşık Düşmanı" filmini çekerek sinemaya dönüş yapar. Film aynı yıl Antalya Film Festivalinde en iyi 3. film ve en iyi senaryo ödüllerini alır. Ayrıca bu film Fransa'da Creteil'de 7. Kadın Filmleri Festivalinde yarışarak Büyük Ödül'e layık görülür. Bilge Olgaç'ın bundan sonraki filmlerinin çizgisi de belirlenmiştir. "Gülüşan", "Gömlek", "Umut Hep Vardı" gibi filmlerde kadın sorunlarına değinilir. Çoğunlukla büyük kentin dışında kasaba ve köylerdeki yaşam sinemasında yer alır. Bilge Olgaç Yeşilçam geleneğine bağlı bir sinema yapmıştır. Filmografisindeki çeşitliliğe rağmen toplumsal gerçeklere eğilen bir yönetmen olarak tanındı. Çoğunun senaryosunu da yazdığı 33 filmi vardır. “Linç”, “İpekçe” “Gülüşan” gibi filmlerle adından söz ettirirken, “Kaşık Düşmanı” filmiyle de bir çok ödüle layık görülen Bilge Olgaç son gününe kadar sinemada kalarak, azim ve ısrarla film üstüne film çeker. 1994 yılında bir yangında yaşamını yitirmişti.

Sinema dünyamıza bir kadın yönetmen olarak damgasını vuran Bilge Olgaç'ın hayatı belgesel oldu. "Kameranın Ardındaki Kadın Bilge Olgaç" adlı belgesel filmin senaryo yazarı ve yönetmeni Feza Sınar.

Yönetmen Filmografisi

Bir Yanımız Bahar Bahçe - 1994
Kurşun Adres Sormaz - 1992
Umut Hep Vardı - 1991
Aşkın Kesişme Noktası - 1990
Yarın Cumartesi - 1988
Kızın Adı Fatma - 1988
Gömlek - 1988
İpekçe - 1987
Elif Ana - Ayşe Kız - 1987 .... Tv Dizisi, 4 Bölüm, TRT
Üç Halka Yirmibeş - 1986
Gülüşan - 1985
Yavrularım - 1984
Kaşık Düşmanı - 1984 .... Uzun Kurmaca, 01:39:00
Şöhret Budalası - 1975
Bir Gün Mutlaka - 1975
Tanrı Sevenleri Korur - 1974
Bacım - 1974
Açlık - 1974
Savulun Geliyorum - 1972
Kanlı Öç - 1972
Kaderin Pençesi - 1972
Üçünüze Bir Mezar - 1971
Yaban Ali - 1971
Kara Gün - 1971
İki Aşk Arasında - 1970
Merhamet - 1970
Linç - 1970
Kanlı Şafak - 1969
Öksüz - 1968
Dertli Gönlüm - 1968
Silahsız Dövüşelim - 1967
Kanunsuz Toprak - 1967
Garibanız Abiler - 1967
Zorlu Düşman - 1966
Nikahsızlar - 1966
Üçünüzü De Mıhlarım - 1965
Sokaklar Yanıyor - 1965
Krallar Kralı - 1965
Kanlı Buğday - 1965
Babasız Yaşayamam - 1965

Senarist Filmografisi

Bir Yanımız Bahar Bahçe - 1994
Kurşun Adres Sormaz - 1992
Umut Hep Vardı - 1991
Aşkın Kesişme Noktası - 1990
Yarın Cumartesi - 1988
Kızın Adı Fatma - 1988
Gömlek - 1988
İpekçe - 1987
Elif Ana - Ayşe Kız - 1987 .... Tv Dizisi
Üç Halka Yirmibeş - 1986
Gülüşan - 1985
Kaşık Düşmanı - 1984
Şöhret Budalası - 1975
Bacım - 1974
Açlık - 1974
Savulun Geliyorum - 1972
Kanlı Öç - 1972
Kaderin Pençesi - 1972
Üçünüze Bir Mezar - 1971
Yaban Ali - 1971
Kara Gün - 1971
İki Aşk Arasında - 1970
Merhamet - 1970
Linç - 1970
Kanlı Şafak - 1969
Öksüz - 1968
Dertli Gönlüm - 1968
Silahsız Dövüşelim - 1967
Kanunsuz Toprak - 1967
Nikahsızlar - 1966
Tehlikeli Adam - 1965
Sokaklar Yanıyor - 1965

Diğer Filmografisi

Gömlek - 1988 .... Kurgu
İki Aşk Arasında - 1970 .... Yapımcı
Linç - 1970 .... Kurgu
Öksüz - 1968 .... Kurgu
İngiliz Kemalin Oğlu - 1968 .... Yönetmen Yardımcısı
Tehlikeli Adam - 1965 .... Yönetmen Yardımcısı
Dullar Tercih Edilir - 1964 .... Öykü
Bire On Vardı - 1963 .... Yönetmen Yardımcısı
Kısmetin En Güzeli - 1962 .... Öykü

Ödülleri

Kara Gün
4. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü. 1972 (Muhterem Nur)

Kaşık Düşmanı
21. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi 3. Film Ödülü. 1984
21. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Senaryo Ödülü. 1984
7. Uluslararası Kadın Şenliği, Paris, En İyi Film Ödülü. 1984
7. Uluslararası Kadın Şenliği, Paris, Basın Ödülü. 1984

Linç
2. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi 3. Film Ödülü. 1970
2. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü. 1970 (Ali Yaver)
2. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Stüdyo Ödülü. 1970 (Lale Film)
2. Adana Altın Koza Film Şenliği, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Yönetmen Ödülü. 1970

Öksüz
6. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması, En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü. 1969 (Ali Yaver)

Kişisel Ödüller
5. İzmir Uluslararası Film Festivali, Altın Artemis Ödülü. 1993
Sinefest'13 Bilkent Üniversitesi Sinema Festivali, Yaşam Boyu Onur Ödülü. 2013

Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali'nde Bilge Olgaç Başarı Ödülü verilmektedir.
Orhon Murat Arıburnu Ödülleri'nde Bilge Olgaç Bilge Olgaç Jüri Özel Ödülü verildi.

Kameranın Ardındaki Kadın: Bilge Olgaç - 2006 .... Belgesel (Feza Sınar)




Kaynak
Internet Movie Database