Yapım Tarihi - 2007
Süresi - 01:25:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Cahit Akçam
Yapımcı - Açılım Araştırma Belgeleme Filmcilik
3. Uluslararası İşçi Filmleri Festivali, Gösterim Seçkisi. 2008
Maraş KATLİAMI BELGESELİ GÖSTERİM VE SÖYLEŞİSİ
“Unutturulanlar” adıyla ülkemizde yaşanan siyasi-toplumsal olayları ele alan
belgesel filmler serisinin 3’ncüsü olan “Maraş Katliamı” belgeseli, 24 Aralık
1979 yılında yüzlerce insanın öldürüldüğü ve tarihe “Maraş katliamı” olarak
geçen olaylarının ele alındığı ibret verici bir çalışmadır.
Gerici güçler tarafından 3 gün boyunca tüm kenti kuşatacak biçimde, tek bir
merkezden yürütülen ve sistematik bir biçimde sahneye koyan olaylarda resmi
makamlara göre 170 kişi katledilmiştir. Ancak asıl rakamın bunun çok üstünde
olduğu bilinmektedir.
Hem insani hem de siyasi yanıyla vahşet dolu 3 günü ve sonrasını anlatan “Maraş
Katliamı” belgeseli günümüzde sahneye konmaya çalışılan Türk-Kürt çatışmasının
arkasında kimler olduğunu göstermek açısından da ayrı bir öneme sahiptir.
Sadece mağdurları değil resmi kişilerin tanıklıklarının da yer aldığı belgeselin
yönetmeni Cahit Akçam ile gösterim sonrası hem olaylar hem de belgeseli üzerine
bir söyleşi yapılacaktır.
Hem geçmişe ışık tutan hem de geleceğe dikkatimizi çeken belgeselin gösterimi ve
sonrasında yönetmeni Cahit Akça ile yapılacak söyleşiye tüm sinemaseverler
davetlidir.
Tarih - 25 Aralık 2009 Cuma
Saat - 19.00
Yer - Sinema Sanat Merkezi Derneği
Bestekar Sokak No:92/4 Kavaklıdere/Ankara
bilgi @ sinemasanat.org
Bize Unutturmaya Çalışanlara İnat Belgeseller
"Unutturulanlar" belgesel dizisinin üçüncü bölümü olan "Maraş Katliamı"
belgeseli çıktı. Belgesel dizisi resmi tarihin unutturmaya çalıştığı önemli
siyasi ve toplumsal olaylara ışık tutuyor.
Dostluk Yardımlaşma Vakfı üyelerinin katkılarıyla Açılım Araştırma Belgeleme
Filmcilik tarafından hazırlanan "Unutturulanlar" dizisinin üçüncü bölümü, "Maraş
Katliamı" belgeseli çıktı.
Belgesel 1978 yılının aralık ayında KahramanMaraş'ta "CIA ve Kontrgerilla gibi
Gizli örgütler tarafından tezgahlanıp faşist güçlerce uygulamaya sokulan ve
çoğunluğu Alevi ve solcu yüzlerce insanın hayatına mal olan" katliamın içyüzünü
aydınlatmaya çalışıyor.
Katliamın dönemin siyasi ve toplumsal koşulları bağlamında ele alındığı
belgeselde olaylar süreci bizzat yaşayanların ağzından aktarılıyor, mağdurların
yanı sıra "karşı taraftan" aktörlere de söz veriliyor.
"Unutturulanlar" belgesel dizisini projeye önemli katkılarda bulunan Cahit
Akçam'la konuştuk.
"Unutturulanlar" belgesel dizisi neyi amaçlıyor, bazı geçmiş tecrübeleri
hatırlatma çabasının arkasındaki temel kaygı nedir?
1975-1980 dönemi Türkiye'de önemli bir siyasal altüst oluş dönemidir. Bu dönemde
yaşananlar önce çarpıtıldı sonra da tarihin karanlık bir köşesine itilmeye
çalışıldı. Günde 10-15 insanın öldüğü bir kardeş kavgası, anarşi ve kaos ortamı
olarak resmedildi.
"Unutturulanlar" belgesel dizisi toplumsal yaşamımızı belirlemeye devam eden 12
Eylül rejiminin dayattığı bu resmi tarihe karşı bir sözlü tarih oluşturma
çabalarına katkı olarak değerlendirilmeli. Toplumsal belleği tazelemeye dönük bu
çabalar sistemin yok etmeye çalıştığı başka bir yaşama dair umutların
diriltilmesi için çok önemli.
Bu proje kimin ürünü?
Bu projenin fikir sahibi Dostluk Yardımlaşma Vakfı üyeleridir. Resmen 2000
yılında kurulan bu vakıf uzunca bir süredir yok edilmeye çalışılan dayanışma,
yardımlaşma, paylaşma, direnme, farklı olma gibi sola özgü değerlerin
yaygınlaştırılmasını, bu değerlerin ülkemizdeki tarihsel kökenlerinin su yüzüne
çıkarılmasını, başka bir yaşamı özleyen solun her renginden insanların her türlü
yoksunluk ve ihtiyaçlarının dayanışma içinde karşılanmasını amaçlıyor. Belgesel
dizisi de vakıf bünyesinde yer alan üyelerin vakıf dışında oluşturdukları ayrı
bir fonla gerçekleştirildi.
Belgesellere konu olan olayları bizzat yaşayan insanlara böyle bir projeyle
gittiğiniz zaman nasıl bir tepki aldınız, karşılaştığınız herhangi bir zorluk
oldu mu?
Eskiden beri ilişkide bulunduğumuz, mücadele içerisinde yer almış, cezaevinde
yatmış insanlar açısından çok fazla problem olmadı. Ama örneğin Maraş'ta bazı
mağdur ve mağdur yakınlarını konuşmaya ikna etmek zor oldu. Bunlar, yakınları
gözleri önünde vahşice öldürülmüş insanlar.
Çekimler sırasında yer yer duyguların boşaldığı anlar oldu. Öte yandan olayların
içinde yer almayan yahut yer alsa da tasvip etmeyen sağ görüşten insanlarla da
konuşmak istedik. Hatta bazıları söz verdiler, Maraş'a kadar gidildi. İş ciddiye
binince çevrelerinin baskısı nedeniyle sözlerinden döndüler. Bir başka zorluk da
şöyle oldu- Aradan çok zaman geçtiği için bazı tanıklar hayatta değildi.
Belgesellere market raflarında rastlanmıyor. Gençlere ulaşabiliyor musunuz?
Bahsi geçen dönemi yaşamayan, anlattığınız olaylar hakkında önceden bir bilgisi
olmayan gençlerden belgesellere nasıl tepkiler geliyor?
Belgeselleri marketlere vermedik, kendi ilişki ağımız üzerinden dağıtıyoruz.
Çünkü bu iş için çok emek harcadık ve emeğimizin karşılığını almak istiyoruz.
Buradan elde edeceğimiz gelir yeni sözlü tarih çalışmaları için kullanılacak.
Üstelik bu şekilde alıcılarla doğrudan ilişki kurabiliyoruz.
Bu klasik bir alışverişe göre daha canlı, bizi biz yapan bir ilişki türü. Bu ağ
üzerinden belgeseller genç insanlara da ulaştı. Olumsuz bir tepkiyle
karşılaşmadık. Bir kısmı hala üniversite öğrencisi olan bu gençler ‘Biz daha dün
sayılabilecek bir yakın tarih hakkında Kara cahilmişiz, bu ülkede başka şeyler
de yaşanmış' diyerek belgesellerin kendilerini yeni araştırmalara sevk eden
mahiyetine işaret ediyorlar.
Başka sözlü tarih projeleriniz de var mı?
Yakında "Unutturulanlar" dizisinin dördüncü bölümü olan "Tariş, Gültepe,
Çimentepe Direnişleri" yayınlanacak. Sonraki yeni projeyse 12 Eylül dönemindeki
yargılamalar, cezaevleri ve idamlarla ilgili. Önümüzdeki aylarda bu projeyi
yaşama geçirmeye çalışacağız.
"Unutturulanlar" belgesel dizisi kapsamında daha önce Fatsa'da Fikri Sönmez'in
belediye başkanlığı döneminde hayata geçirilen katılımcı yerel yönetim
deneyiminin anlatıldığı "Fatsa Gerçeği" ile işyeri komitelerinde örgütlenen
Devrimci Yeraltı Maden-İş sendikasına bağlı Yeni Çeltek Maden işçilerinin
mücadelelerinin anlatıldığı "Yeraltı Maden-İş Yeni Çeltek" belgeselleri
yayınlanmıştı. (KM/TK)
* "Unutturulanlar" belgesellerini nasıl edinebileceğinize ilişkin bilgiye www.ozguracilim.web.tr
adresinden ya da 0312 434 26 51-52 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
BİA Haber Merkezi - İstanbul
1 Mart 2008
Kerem MORGÜL
