Yapım Tarihi - 2004
Süre - 00:40:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe, Betacam
Yönetmen - Berke Baş
Müzik - Melis Birder
Uzak ülkelerden gelmiş bir çok aile, İstanbul'da bir gelecek, bir fırsat ya da belki bir Umut ışığı bekler...
yıllarca. Film, bize Batı'ya giden uzun göç rotasının en önemli transit bölgelerinden birinde, İstanbul'da
yolları kesişen biri Iraklı Arap, biri Iraklı Kürt, biri ise Nijeryalı üç ailenin öyküsünü anlatıyor. Film
önümüzdeki günlerde Bologna Human Rights Watch ve 2005 Selanik Film Festivali'ne katılacak.
Nijeryalı ve Irak’tan Arap ve Kürt kökenli üç mülteci ailenin yolları
İstanbul’da kesişir. Avrupa’ya gitmek üzere yola çıkmışlardır, ancak ne zaman
sona ereceği belli olmayan bir şekilde beklemektedirler İstanbul’da.
İstanbul, Avrupa, Kuzey Amerika ve Autralya'ya olası bütün yolları deneyerek
iltica etmeye çalışan ama çoğu zaman uzun süre burada sıkışıp kalan bir çok Orta
Doğu, Batı Afrika ve Güney Asyalı geçiçi sığınmacıya ev sahipliği yapar. Film,
İstanbul'un bir mahallesi Kurtuluş'a geçiçi olarak yerleşmiş ve burada
bekleyerek geçirilen zamanın üç ailenin yaşadıkları deneyimlere odaklanarak
anlamı yakalamaya çalışır. Bu göçmenler diğer yerleşik halktan uzak durarak,
kaçak işçilik yaparak, kaçak iş kurarak ve yetersiz yapılaşma içinde izole bir
yaşam kurmuşlardır.
Birçok Göçmen gibi, bu aileler de temel haklardan yoksun bir yaşam
sürmektedirler- yasal belgeleri , çalışma izinleri, çocuklar için okula gidecek
belgeleri, Sağlık sigortaları olmadan; dil engeli ve sürekli polis korkusu,
sınır dışı edilme tehdidi, komşuların yıldırması; özellikle siyahların
ayrımcılıkla karşılaşmaları, hırsızlık ve uyuşturucu satıcılığı ile
suçlanmaları. Günlük hayatlarını geçiçi işlerde çalışarak ve kiliselerden
aldıkları yardımlarla sürdürebilseler bile yaşamlarının bu noktada durduğunu ve
ancak bir batı ülkesine ulaştıklarında yeniden başlayacağını öne sürmekteler.
Berke Baş, ilk uzun metrajlı belgesel denemesi Transit’te bizi Iraklı Arap,
Iraklı Kürt ve Nijeryalı üç ailenin kesişen yaşamlarına ta-nık etmekle kalmayıp;
çoğumuzun pek de bilmediği bir İstanbul’la, yasadışı Göçmen-lerin, kaçakların
İstanbul’uyla tanıştırıyor. Her fırsatta İstanbul’a yapıştırılan kıtaları
buluşturma yaftası burada da iş başında. Öyle ki filmde İstanbul göç yollarını
birbiri-ne bağlayan bir köprü, “umuda yolculuk” treninin sondan bir önceki
durağı, Batı’ya giden tek yol olarak karşımıza çıkıyor.
Filmde umutların ortak payda olduğu kapalı bir yaşamı seçen ‘İstanbullu’
göç-menlerin hikâyelerini dinlerken Göçmen-lerin yaşamına ve göç olgusuna daha
da yaklaşıp, bu olgunun günümüzde aldığı biçemleri görüyoruz.Kimi İstanbul’u
geçilmesi gerekli bir köprü, geçiş noktası olarak gören, kimi ise zorunlu olarak
İstanbul’a gelmiş bu insanlar, kentin “yerli öteki”lerine ayırdığı dar bir mekan
ve yaşam alanı içerisine sıkışmanın zorlukları-nı kendi gibi yabancı ve yasadışı
olanlarla paylaşarak aşma yolunu seçiyor. Ancak bu ötekiler birlikteliğindeki
ironik durum, kendi alanlarını paylaşmakta cömert davranma-yan yerli ötekilerin,
yabancı olanlara biç-tikleri tehlikeli tanımlar filmdeki yerini kendi
ifadeleriyle alıyor.
Film Iraklı Arap Badawi ailesinin gökten düşen elmayı yakaladıkları,
İstanbul’dan yasal yollarla Kanada’ya gidecekleri günle başlıyor ve hemen bir
yıl öncesine gidip ailenin İstanbul’daki yaşamlarını ve mutlu sonla biten göç
hikayelerini ayrıntılarıyla izleyiciyle paylaşıyor. Hemen ardından kamerayı
Iraklı Kürt Paiman ve çocuklarına yönelten Baş, Paiman’ın ve küçük yaşta
çalışmak zorunda kalan çocuklarının kendilerinden dinlediğimiz ve izlediğimiz
göç öyküsüyle filmine devam ediyor. Filmin üçüncü ailesi Nijerya’dan yasadışı
yollarla Avrupa’ya girmeye çalışan ancak yakalanıp İstanbul’da kalmak zorunda
kalan Rosaline ve Jonathan tarafından izlediğimiz kırk dakika içinde
oluşturuluyor. Tüm bu tanıklıklar ve yaşanılan gerçeklikleri oluşumları
süresince gösterme hali Berke Baş’ın seçtiği anlatım dilinin sonucu gibi
duruyor.
Zira Baş, belgesel filmi, Frederick Wiseman’ın “Sinema, sonuçta gerçekliği
oluşurken çerçeveleme meselesidir.” sözünden yola çıkarak ‘gerçeklik’ ve
‘çerçeveleme’ kavramlarını temel alan bir oluşturma çabası olarak tanımlıyor.
İstanbul Film Festivali, Gösterim Seçkisi. 2004
Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali. 2006
11. Türkiye / Almanya Film Festivali, En İyi Belgesel Film. 2006