Şahende Hanım'ın Suzişli Hatıraları (Sorrowful Memoirs of
Şahende Hanım)
Yapım Tarihi - 2026
Süre - 00:49:15
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen / Director - Tülin Erarslan
Senarist / Writer - Tülin Erarslan
Yapımcı / Producer - Tülin Erarslan
Original Source - A. Filiz Evcimen Salıcı
Original Music - Çelik Özgür Salıcı
Director of Photography - Sabri Nebioğlu
Editing - Yusuf Şen, Sibel Tekin
Şahende Hanım - İlknur Burcu Akpınar Toprak
“Şahende Hanım’ın Yakıcı Anıları” adlı belgesel, aynı adlı kitaptan esinlenerek
çekilmiştir.
1910 yılında İstanbul’da geçen film, Osmanlı İmparatorluğu’nun İkinci Anayasal
Dönemi’nin ilanının ardından, halk arasında yaygın bir iyimserlik ve siyasi
dönüşümün yaşandığı bir dönemde geçmektedir. İstanbullu, eğitimli ve üç çocuk
annesi olan Şahende Hanım, başlangıçta bu toplumsal umut duygusunu
paylaşmaktadır.
Hayatı, önce İttihad ve Terakki Cemiyeti’ni destekleyen, ancak daha sonra
muhalif bir gizli örgüte karışıp yurtdışına kaçan kocasının yerine
tutuklandığında aniden altüst olur. Kocasının ayrılışıyla birlikte Şahende Hanım
için derin bir sıkıntı dönemi başlar.
“Cemiyet-i Hafiye” davasında sanık olarak yargılanan Şahende Hanım, bir polis
memurunun evinde 84 gün boyunca ev hapsine tabi tutulur. Bu zorunlu tecrit
döneminde en sadık arkadaşı, anı defteridir. Sayfalarında çocukluk anılarını,
hayallerini, duygusal özlemlerini, pişmanlıklarını ve düşüncelerini kaydeder.
Film, bu yazılar aracılığıyla hem Şahende Hanım’ın samimi bir portresini hem de
yirminci yüzyılın başlarında İstanbul’un canlı bir tasvirini sunar.
Belgesel, anlatı temelini anı defterinden alarak, bir kadının siyasi baskı
altındaki deneyimlerini incelerken, dayanıklılık, sadakat ve içsel direniş
temalarını ön plana çıkarıyor.
Şahende Hanım’ın hayatı ve tutuklanmasına yol açan tarihsel koşullar, torunu
Gönül Ünlü’nün tanıklıkları, olayı tarihsel bağlamına oturtan araştırmacı ve
yazar Erol Üyepazarcı ile anı defterini yayınlanacak bir esere dönüştüren A.
Filiz Evcimen Salıcı’nın ifadeleriyle aktarılıyor.
İlknur Burcu Akpınar Toprak’ın Şahende Hanım rolünde oynadığı dramatik
canlandırmalar, kapsamlı arşiv materyalleriyle birleştirilerek filmin tarihsel
ve duygusal derinliğini pekiştiriyor.
The documentary Şahende Hanım’s Scorching Memories is inspired by the book of
the same title.
Set in Istanbul in 1910, the film unfolds in the aftermath of the proclamation
of the Second Constitutional Era of the Ottoman Empire, a period marked by
widespread public optimism and political transformation. Şahende Hanım, an
educated young woman from Istanbul and the mother of three, initially shares in
this collective sense of hope.
Her life is abruptly disrupted when she is arrested in place of her husband, who—after
first supporting the Committee of Union and Progress—became involved in an
opposing clandestine organization and fled abroad. With his departure, a period
of profound hardship begins for Şahende Hanım.
Accused in the case known as Cemiyet-i Hafiye, she is subjected to 84 days of
house arrest in the residence of a police officer. During this period of
enforced isolation, her most constant companion is her memoir notebook. In its
pages, she records memories of her childhood, her aspirations, emotional
longings, regrets, and reflections. Through these writings, the film provides
both an intimate portrait of Şahende Hanım and a vivid depiction of Istanbul in
the early twentieth century.
Using the memoir notebook as its narrative foundation, the documentary examines
a woman’s experience of political repression, while foregrounding themes of
endurance, loyalty, and inner resistance.
Şahende Hanım’s life and the historical circumstances surrounding her detention
are conveyed through testimonies from her granddaughter Gönül Ünlü, the
researcher and writer Erol Üyepazarcı, who contextualizes the case, and A. Filiz
Evcimen Salıcı, who transformed the memoir into a published work.
Dramatic reenactments featuring İlknur Burcu Akpınar Toprak as Şahende Hanım are
integrated with extensive archival materials, reinforcing the film’s historical
and emotional depth.
