Yapım Tarihi - 2026
Süre - 00:40:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Ali Rıza Avcı
Yardımcı Yönetmen - Feride Ünsal
Yapımcı - DRM Yapım, Tanık Doc., Erciyes Film atölyesi
Görüntü Yönetmeni - Mithat Pala
Kamera - Mithat Pala, M. Vedat Temur
Drone Operatörü - M. Vedat Temur
Kurgu - Mithat Pala
Renk Düzenleme - Hüseyin Taşkın, Mithat Pala
Kurgu Asistanı - Feride Ünsal, Çiğdem Köse, Canan Baydemir, Mert Özkazanç
Ses - Mert Özkazanç
Ses Miksaj - Ali Rıza Avcı
Ses Düzenleme - Çiğdem Köse, Mert Özkazanç
Ses & Işık Asistanı - Adem Seret
Set Asistanı - Aylin Avcı
Müzik - Mithat Pala
Türkçe Altyazı - Ali Rıza Avcı
İngilizce Altyazı - Aslı Demir
Proje Sorumlusu - Ali Rıza Avcı
Araştırma - Çiğdem Köse, Canan Baydemir
Proje Danışmanı - Mehmet Köprü
Konaklama - Muzaffer Uysal
İzinler & Yazı İşleri - Ayşe Uluer, Yasemin Kaya Bal
Toroslar’ın sarp yamaçlarında asırlık sedir ağaçlarının kalbinden süzülen
katranın hikâyesini konu alan bu belgesel, doğa ile insan arasındaki çetin
mücadeleyi odağına alıyor. Film, köylülerin balta sesleriyle başlayan zorlu çıra
toplama sürecinden, el emeğiyle yapılan geleneksel katran ocağının günlerce
süren ateşle imtihanına kadar her aşamayı titizlikle ekrana taşıyor. Uykusuz
geçen gecelerin, isli yüzlerin ve yoğun dumanın arasından damla damla süzülen
şifalı katran sıvısı, sadece kadim bir üretim tekniğini değil; aynı zamanda yok
olmaya yüz tutmuş bir zanaatın son temsilcilerinin sabrını ve alın terini
simgeliyor.
This documentary, which tells the story of tar extracted from the heart of
century-old cedar trees on the rugged slopes of the Taurus Mountains, focuses on
the fierce struggle between nature and human. The film meticulously captures
every stage of the process, from the arduous task of gathering resin, which
begins with the sound of villagers’ axes, to the traditional tar kiln’s grueling
trial by fire that lasts for days. The healing tar liquid, dripping drop by drop
through sleepless nights, soot-stained faces, and thick smoke, symbolizes not
only an ancient production technique but also the patience and sweat of the last
representatives of a craft on the brink of extinction.
Kaynak
FilmFreeway
Gazipaşa’da çekilen ve geleneksel katran üretimini konu alan “Katran” belgeseli,
uluslararası sinema sahnesinde Türkiye’nin ve Gazipaşa’nın adını zirveye taşıdı.
Yönetmenliğini Ali Rıza Avcı’nın üstlendiği yapım, katıldığı ilk yurt dışı
festivali olan ve İtalya’da düzenlenen
24 Ülke Arasından Gelen Büyük Başarı
İtalya’nın Trento şehrinde, prestijli Trento San Michele Etnografya Müzesi (METS)
ev sahipliğinde gerçekleştirilen festivalde Türkiye’yi temsil eden yapım, resmî
yarışma seçkisinde yer alan 24 farklı ülkeden filmlerle yarıştı. Makineleşen
dünyada insan emeğini, geleneksel bir zanaatı ve insanın doğaya zarar vermeden
onunla kurduğu uyumu ele alış biçimiyle İtalyan jürisinin beğenisini kazanan
“Katran”, orta metraj film kategorisinde Birincilik Ödülü alarak uluslararası
alanda önemli bir başarıya imza attı.
Doğayla Uyum İçindeki Gazipaşa Emeği Dünya Sahnesinde
Çekimleri Gazipaşa’nın Çığlık Mahallesi’nde gerçekleştirilen belgesel,
Torosların eteklerinde yaşayan yerel halkın, doğada ömrünü tamamlayan kuru sedir
ağaçlarından geleneksel yöntemlerle katran elde etme sürecini belgeliyor.
İnsanın doğayla kurduğu saygılı bağı ve yerel halkın emeğini evrensel bir sinema
diliyle aktaran film, kazandığı birincilikle yerel bir mirası uluslararası
antropolojik sinema platformuna taşıdı.
“Katran” Belgeselinin Birincilik Sırrı: İtalyan Jürisini Etkileyen O Detay
Festival jürisi, film için yayımladığı resmî gerekçe metninde şu ifadelere yer
verdi: “Katran; kendi işinde hâlâ zanaat tekniklerini uygulayanların sabrına ve
azmine odaklanan anlamlı, güçlü bir metafordur. Yönetmen, başkahramanın şifalı
katranı çıkarma esnasındaki emeğini adeta kahramansı bir mücadele gibi tasvir
ederken; makinelerin egemen olduğu bir çağda bu çabanın ruh için nasıl daha
doyum verici olduğunu ve aynı zamanda çevreye nasıl saygı duyduğunu aktarıyor.
İş bittiğinde yaşlı adamın yüzündeki o sakin ve dingin memnuniyet ifadesi, bin
kelimeden daha değerli bir imgedir.”
Prestijli Festivallerin Seçkisinde Seyirciyle Buluşuyor
Yurt içinde daha önce İzmir 2. İKÇÜ Film Festivali’nden Jüri Özel Ödülü ile
dönen, 17. TRT Uluslararası Belgesel Ödülleri’nde Ulusal Profesyonel Kategori
finalisti olan ve 3. Uluslararası Yalova Film Festivali’nde de finalist olarak
yarışan “Katran”, İtalya’daki başarısının ardından festival yolculuğuna devam
ediyor.
Uluslararası arenada adından söz ettiren yapım, 5 Kasım’da 4. Fethiye
Uluslararası Film Festivali’nin “Özel Gösterim Seçkisi” kapsamında Fethiyeli
sinemaseverlerle buluşacak. Ardından İstanbul’a taşınacak olan belgesel, 14.
Boğaziçi Film Festivali’nde “Ulusal Belgesel Yarışması Finalisti” olarak büyük
ödül için yarışacak. Film, festival kapsamında 9 ve 12 Kasım tarihlerinde
İstanbul AKM (Atatürk Kültür Merkezi) Yeşilçam Sineması’nda izleyiciyle
buluşacak.