Yapım Tarihi - 2007
Süre - 00:46:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Kürtçe, Türkçe
Yönetmen - Aydın Sevinç
Diyarbakır olaylarında çocuklar öldürüldü. ben de İstanbul’da oturan sıradan bir
insan gibi televizyondan izliyordum” diyen sevinç, ‘gözmece’ belgesini çekmeye
ise özellikle tarım bakanı Mehdi Eker’in, “o çocuklara beşer onar milyon
verilerek satın alındılar, o çocuklara taş attırdılar, o çocuklar hiçbir şey
bilmiyor” şeklindeki sözlerinden sonra karar verdiğini ifade ediyor. bölge’de
daha önceki çalışmalarında Amedli çocuklarla sohbetleri olduğunu kaydeden Aydın
sevinç, “çocukların yaşanan savaşa duyarsız olduklarını düşünmüyorum. dikkatimi
çekti, burjuva medyası Bakan Eker’in söylediklerini çok dile getirdi. ben de bir
de çocukların ağzından duyalım ne diyecekler diye Diyarbakır’a gittim. olaylarda
çocuklarını yitiren ailelerle, olaylara katılan çocuklarla konuştum. sadece
çocukların panaromasından hiçbir medyanın anlatmadığı farklı bir gerçekliğin
olduğunu Diyarbakır Çocuklarının sesiyle duyurmak istedim. (Aydın Sevinç)
10. 1001 Belgesel Film Festivali, Gösterim, 2007
"Gözmece" Çocuklara Adalet İçin Gösterildi
Diyarbakırlı çocukları kendi dillerinden anlatan belgesel “Gözmece”, Çocuklar
İçin Adalet Komisyonu tarafından Rengahenk’te gösterildi.
Adını bölgedeki çocukların körebe oyununa verdikleri isim olan gözmeceden alan
Aydın Sevinç’in ilk belgesel filmi, milletvekili Sebahat Tuncel, pedagog Ayten
Zara Page, hukukçu Mehmet Uçum ve sanatçılar Olgun Şimşek ile Nilüfer
Açıkalın’ın katıldığı etkinlikle gösterildi.
Çocuklar İçin Adalet Girişimi’nin düzenlediği etkinlikte Açıkalın, girişimin
sözcülüğünü yaparken hukukçu Uçum “terörist” olarak suçlanan çocukların yetişkin
olarak yargılandıklarına dikkat çekti ve biran önce TMK kapsamında çocuklara
özel düzenlemeler yapılması gerektiğini ifade etti.
Pedagog Page ise gözaltına alınan, yargılanan ve cezalandırılan çocukların
yaşadıkları travmaları anlattı. Page’nin ardından oyuncu Olgun Şimşek,
İsviçre’de yaşadığı için gösterime katılamayan yönetmen Aydın Sevinç’in
gönderdiği mektubu okudu. Mektubunu “Bu çocuk belgeseli değildir, bu benim
filmim de değildir, bu orada yaşayan çocukların hayatıdır ve onların hayatlarına
dair anlattıklarından daha güçlü söyleyecek hiçbir sözüm yok” diye bitiren
Sevinç’in ardından DTP milletvekili Sabahat Tuncel bir konuşma yaptı.
Daha önce Gözmece’yi izlediğini söyleyerek böyle bir film yaptığı için yönetmeni
tebrik eden Tuncel “Buraya gelirken ‘Kimin umurundaki bu çocukların
yaşadıkları?’ diyordum ama buradaki 60-70 kişi bile çok önemli. Demek ki
birilerinin umurundaymış” dedi.
Çocuklar anlattı
Tuncel’in konuşmasının ardından 45 dakikalık belgesel filmin gösterimine
geçildi. Yönetmen Sevinç önce kamerasını cezaevine girip çıkmış bir çocuğa
yöneltiyor ve soruyor- “Cezaevinde nasıl vakit geçiriyordunuz?” “Gözmece gibi
oyunlar oynuyorduk” cevabıyla filmin adının nerden geldiğini öğreniyoruz.
Bölgedeki çocuklar körebe oyununa gözmece diyorlar. Başbakan Erdoğan’ın “Çocuk
da olsa kadın da olsa gereği yapılacaktır” sözleri eşliğinde eylemlerde polis
kurşunuyla yaşamını yitiren çocukların ailelerine geliyor sıra. 7 yaşındaki Enes
Ata’nın teyzesine giderken meraktan izlediği kalabalık arasında öldürülüşünü
babası anlatıyor, çocuklarını kaybeden annelerin, “ölene kadar bu işin peşini
bırakmayacağım” sözleri babanın sesine ses katıyor. Sadece hüzün ve öfke yok
“Gözmece”de. Sıra Diyarbakır Belediyesi’nin düzenlediği etkinliklerde yer alan,
Çocuk Festivali’ne katılan çocuklara gelince şenleniyor ortalık.
“Her şeye rağmen biz kendi dilimizde konuşmaya, oyunlar oynamaya devam edeceğiz”
diyorlar. Yönetmen Sevinç filmin sonunda ilginç bir yönteme başvurarak kurgusunu
yaptığı filmini, yine filmde yer alan çocuklara izletiyor ve onların tepkisini
de filmin sonuna ekliyor. Çocuklardan biri yönetmene “Bu görüntüler diğer
çocukların psikolojisini bozabilir” diyerek uyarıyor, bir diğeri “Biz bunları
burada her gün yaşıyoruz, bizim her gün psikolojimiz bozuluyor, onlar da ne
yaşadıklarımızı görsünler” diye ona karşı çıkıyor. İşte o an çocukların
“büyüklerden” çok daha düşünceli olabildiğine bir kez daha şahit oluyoruz.
Kaçıranlar Gözmece’yi, 18 Nisan Cumartesi saat 16.00’da Rengahenk Sanatevi’nde
izleyebilir.(SÇ/EÜ)
Semra Çelebi
İstanbul - BİA Haber Merkezi
12 Nisan 2009
Çocukların Dilinden “Gözmece” Yarın Rengahenk’te!
Vicdani retle ilgili ikinci belgesel filminin çalışmalarını yürüten Aydın
Sevinç’in ilk filmi “Gözmece” yarın Rengahenk Sanatevi’nde gösterilecek.
Çocuklar İçin Adalet Komisyonu tarafından gösterimi yapılacak olan film
Diyarbakır’da yaşayan çocukların savaştan nasıl etkilendiklerini kendi
dillerinden anlatıyor.
100'den fazla ismi biraraya getiren Çocuklar İçin Adalet Çağırıcıları, yarın,
farklı zamanlarda eylemlere katıldıkları iddiasıyla terör suçlarıyla yargılanan
çocukların durumuna dikkat çekmek için çocuklarla görüşülerek yapılmış olan
“Gözmece”nin gösterimini gerçekleştirecek.
Adını Kürt çocuklarının körebeye verdikleri isimden alan Gözmece, 2006 Newroz’u
öncesi 14 HPG'linin öldürülmesinin ardından Diyarbakır’da başlayan gösteriler
sırasında yaşamını yitiren çocukların aileleriyle, yaralanan veya gözaltında
işkence gören ya da bundan psikolojik olarak etkilenen Diyarbakırlı çocuklarla
yapılan röportajlardan oluşuyor.
Filmi çektikten sonra İsviçre’ye yerleşen yönetmen Aydın Sevinç etkinliğe bizzat
katılamayacak ancak gönderdiği mektubu sanatçı Halil Ergün okuyacak. Açılış
sunumunu sanatçı Nilüfer Açıkalın’ın yapacağı etkinlikte Ayşenur Demirkale
hukuki değerlendirme, Ayten Zara Page pedagojik bir değerlendirme yapacak.
Milletvekili Sabahat Tuncel de gösterime katılacak.
10 Nisan Cuma (yarın) saat 16.30’da gerçekleştirilecek etkinlikle ilgili
ayrıntılı bilgiye 212 292 32 47- 48 numaralı telefonlardan ulaşılabilir.(SÇ/EÜ)
İstanbul - BİA Haber Merkezi
09 Nisan 2009
Gözmece, 28 Mart 2006 tarihinde Diyarbakır'da yaşanan olaylar ve sonrasında,
Diyarbakırlı çocuklar ve yaşamını yitiren çocukların aileleri anlatıyor.
Yılladır Süren savaşın en acı yaptırımlarına maruz kaldıkları için psikolojik,
toplum tarafından ötekileştirildikleri için sosyolojik ve fiziksel yıkımlarla
büyüyen Diyarbakırlı çocukları dinlemek isterseniz; Boğaziçi Üniversitesi,
Natuk Birkan salonu, İbrahim Bodur oditoryumu, 13 mart 2007 salı günü saat-18.00
de buluşmak üzere.
Kaynak
Emre Özkapı
Koğuşlarda 'Gözmece' Oyunu
Filmin konusu olan çocuklar, film üzerine konuşuyor, tartışıyor.
'Cezaevinde zamanımızı gözmece oynayarak geçiriyorduk.' Bir çocuğun bu
sözleriyle başlayan 'Gözmece' adlı, Aydın Sevinç'in çektiği belgesel, Terörle
Mücadele Kanunu'ndan yargılanan çocukları anlatıyor
“Gözmece’ filmi, bir çocuk belgeseli değildir, benim filmim de değildir, bu
sadece oradaki çocukların hayatıdır.” İsviçre’ye göç eden yönetmen Aydın Sevinç,
filmini bu şekilde ifade ediyor. ‘Oradaki’ çocuklar ise 13-17 yaşlarında, 2006
yılında değişiklik yapılan Terörle Mücadele Kanunu (TMK) sebebiyle ‘yetişkin’
koşullarında Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olarak yargılananlar. Aydın
Sevinç, Diyarbakır’da TMK’dan tutuklu bulunan çocukların yaşantılarını
yansıtıyor filminde. Haklarında 50 yıla varan ceza istemiyle yargılanan bu
çocukların suçu ise şehirlerinde gerçekleştirilen eylemlerde taş atmak.
“Zamanımızı oyun oynayarak geçiriyorduk cezaevinde. Gözmece oynuyorduk.” diyen
çocuğun sözleriyle başlıyor film.
Adını Diyarbakırlı çocukların oyunlarından alan belgesel, 28 Mart 2006 tarihinde
yaşanan olaylar ve sonrasını gerçek görüntülerle anlatıyor. Belgeselde, eylem
sırasında ve gözaltında polis şiddeti nedeniyle yaralanan ya da hayatını
kaybeden çocukların hikâyesi aktarılıyor. Gerçek görüntülerle kurgulanan
belgeselde, söz konusu olaylara maruz kalan çocuklar ve yakınları bizzat
tanıklık yapıyorlar. Hayatını kaybeden çocukların yakınları, olayların nasıl
geliştiğini, çocuklarından haber alamayışlarını ve gelen haber karşısında
gösterdikleri tepkiyi anlatıyor.
Belgeselin bölümlerinden birinde filmin son halini izleyip görüş belirten
çocuklar görülüyor. Biri, görüntüleri izleyen başka çocukların psikolojilerinin
bozulabileceğini düşünüyor. Bir diğeri ise bunların gerçek olduğunu,
kendilerinin bu olaylar içerisinde yaşadıklarını ve diğer insanların empati
kurmaları gerektiğini savunurken tartışma başlamış oluyor. ‘Gözmece’
belgeselinin en acıklı karelerinde ağlayan seyirciler de bu tartışma karşısında
gülmeden edemiyorlar. Çocuklar, Türkçe, Kürtçe, Fransızca, İspanyolca... ‘Dilim
varlığımdır. Dilimin sınırları dünyanın sınırlarıdır. Diline sahip çık.’
sözleriyle çağrıda bulunduktan sonra hep birlikte şarkı söylemeye başlıyorlar.
Her ne kadar keyifli görünseler de içinde bulundukları ortam onları
kederlendirmeye yetiyor. Bu ortamdan kurtulmanın tek çaresi olarak da okumanın
faydalı olacağı görüşündeler.
Filmin galası,10 Nisan Cuma günü Çocuklar İçin Adalet Çağırıcıları’nın
desteğiyle Rengahenk Sanatevi’nde yapıldı. 45 dakikalık belgesel gösteriminin
öncesinde açılış, hukuki, pedagojik ve tanıklık sunumları yapıldı. Açılış
sunumunu okuyan Nilüfer Açıkalın’dan sonra Mehmet Uçum, “15-18 yaş grubunda
terörle mücadele kapsamında cezaevine alınan çocuklara, yetişkin hukuku
uygulanıyor. Daha da vahimi 12-15 yaş grubunda da aynı hukukun uygulanması”
diyerek söz konusu olayları hukuki açıdan değerlendirdi.
Pedagojik sunumda Ayten Zara Page, yaşadıkları travmalar sonucunda ruhları
şiddet dolan çocukların, geleceğinin karanlık olduğunu ya da geleceğinin
olmadığını düşünerek hayatlarına son vereceklerini söyledi. Tanıklık sunumu için
ise, DTP İstanbul Milletvekili Sebahat Tuncel “Önce çocuklar için adalet.
Oradaki savaş sürdükçe çocuklar taş atmaya devam edecekler. O yüzden iyi
çalışmalıyız ki savaş kalmasın” diyerek katılımcılara hitap etti. Galaya bizzat
katılamayan yönetmenin gönderdiği mektubu da oyuncu Olgun Şimşek okudu. Aydın
Sevinç mektubunda filmin amacının, Diyarbakır’da yaşayan çocukların sosyolojik,
psikolojik, fiziksel bir analizini yapmak, orada yaşayan çocukların yaşam
gerçekliğini aktarmak ve insanlarda bir duyarlılık duygusunun oluşmasını
sağlamak olduğunu söylüyor. Katılımcılar, duruşmaların devam ettiği bu süreçte
biraz duyarlılık göstermenin faydalı olacağı görüşündeler.
Rengahenk Sanatevi, her cumartesi 16.00’da ‘Bir belgesel bir yönetmen’
programını gerçekleştiriyor.
Tel- 0212 292 32 17