Gölgenin Seyri - Türk Sinemasının Tartışmalı İlkleri (Watching
the Shadow - Controversial Firsts in Turkish Cinema)
Yapım Tarihi - 2020
Süre - 02:06:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen / Director - Müjgan Yıldırım
Metin / Text - Müjgan Yıldırım
Film Editor /Post P. Supervisor - Tuvana Simin Günay
Danışman / Adviser - Burçak Evren
Orijinal Müzik / Original Music - Emre Zengineken
Seslendiren / Dubbing - E. Deniz Gürsucu – Suat Çalık
Animasyon / Animation - Alpagut Aykut Tüzemen
Türk Sinemasının geçmişine indikçe bilinmezlik ve belirsizliklerle dolu, sinema
yazarları tarafından aktarılagelen bir tarihle karşılaşıyoruz. Bu projeyi
gerçekleştirmekteki amaç yanlış ya da eksik bilinen “ilk” leri ortaya
çıkarabilmektir. Sinema tarihçilerinin ortaya koyduğu belgelerden hareketle,
dönemin gazete ve dergileri taranarak bazı eksik parçalardan bütüne, ya da
tartışılan bazı konuların netleştirilmesine doğru çalışmak ana hedefler
arasındaydı. Özellikle Türk sinemasının erken dönemine (1896-1922) odaklanan
film kapsamında; Osmanlı arşivi, yabancı kaynaklar, gazete ve dergiler
taranarak, çoğu bilinmeyen yeni belgeler gün ışığına çıkarılmış oldu. İlk film
gösteriminin aslında İstanbul’da Sponeck Salonu’nda değil de İzmir’de
gerçekleştirildiği, beyazperde ve sahnedeki ilk kadınların bilinenlerin aksine
daha geçmişe dayandığı, Sarayda ilk gösterimi yapan kişinin “Hokkabaz Bertrand”
dan gerçek kimliğine dönüştüğü, ilk renkli filmin bilinen “Halıcı Kız” değil de
ondan daha önce gerçekleştirildiği, ilk gösterilen filmlerin de “Pençe ve Casus”
olup olmadığına uzanan, “doğru ya da eksik bilinen yanlışları” belgelerle ortaya
koyan akademik bir bakış açısıyla gerçekleştirilmiş bir filmdir.
Gölgenin Seyri / Türk Sinemasının Tartışmalı İlkleri belgeseliyle bir yolculuğa
çıkıldı, Lumiere’lerin trenlerine bir göndermedir aslında duraktan duraklara...
Kimi duraklarda sorular soruyor, kimi duraklarda ise durakların adını
değiştirerek yola devam ediyoruz... Seyre devam...
As we delve into the past of Turkish Cinema, we encounter a history full of
obscurity and uncertainties, as told by film critics / cinema historians. The
purpose of this project is to reveal the wrongly or incompletely known "firsts"
in Turkish Cinema. Taking the documents produced by cinema historians as
starting points, we aimed to fill in the gaps by scanning the newspapers and
magazines of various periods, searching for the missing parts to reach the whole
truth, or to clarify some of the controversial issues. In our film, focusing on
the early period of Turkish cinema (1896- 1922) which is mostly unknown, we
brought to light many unknown documents after going through the Ottoman archives,
foreign sources, newspapers and magazines. This is a film made from an academic
point of view, documenting the facts about the information that has been
“mistakenly accepted as correct or just incomplete.” To mention but a few; the
first film screening actually took place in Izmir, not at Sponeck Hall in
Istanbul as commonly believed. The first women on the screen and on the stage
date back to an earlier time than we know. The person who held the first
screening in the palace was not actually the court jester Bertrand. The first
colour film was made before “Halıcı Kız” and the first films shown in Turkey
were not “Pençe” and “Casus”. We embark on a journey with the documentary
“Watching The Shadow / Controversial Firsts in Turkish Cinema”, going from stop
to stop just as the Lumiere brothers’ train... We ask questions at some stops
and sometimes we change the names of the stops and continue on our way... Hoping
that our audience will keep watching our film, join us on this journey…
32.
Ankara Film Festivali, Özel Gösterimler Bölümü, Gösterim Seçkisi. 2021
23. Altın Safran Belgesel Film Festivali, Kültürel Miras ve
Korumacılık Temalı Ulusal Belgesel Film Yarışması, Finalist. 2022
8. Balkan Panorama Film Festivali, Resmi Gösterim Seçkisi. 2022