Yapım Tarihi - 2010
Süre - 00:30:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Metin Kemal Kahraman, Şerif Karataş
GOLE ÇHETU, Hızır mekânı sular altında!
1938 katliamı,1980 darbesi, 1993 köy boşaltılmalarına kadar devletin hep
hedefinde olan Dersim toprakları bu kez barajlarla yok olma tehlikesiyle karşı
karşıya.
Uzun Çayır ve Seyrantepe barajların zararları sadece Dersimin doğasını değil
aynı zamanda Alevi inancında büyük bir öneme sahip olan kutsal Hızır mekânını
sular altında bırakarak asılardır Süren bir geleneği yok etti.
Barajların kültür, inanç, doğa ve yöre halkı üzerinde yarattığı yıkımı kardeşi
Kemal Kahraman ve Şerif Karataş ile yapığı röportajlarla Gole ÇHETU belgeseliyle
gözler önüne seren Metin Kahraman , ‘’Kutsal mekânlarımızı yitirdiğimiz zaman
özümüzü aslımızı da yitiririz. Rüzgârın önündeki diken oluruz’’diyor.
İNANÇTAN ÖDÜN VERİRSEK SIRA KİMLİĞİMİZE GELİR
Barajların Dersim’in boşaltılmasına ve göçertilmesine yönelik bir proje olduğunu
söyleyen müzisyen Yönetmen Metin Kahraman, barajları durdurmak için yapılan
yürüyüşlerle, mitinglerle, basın toplantılarıyla çaba gösterdiklerini ancak tam
birlik sağlanamadığı için iki barajın yapılmasına engel olamadıklarına dikkat
çekti.
Munzur Irmağı ile Pülümür Çayı’nın birleştiği noktada yer alan Gole Çhetu
ziyaretinin geçtiğimiz yıl yapımı tamamlanan Uzun Çayır ve Mazgirt’teki
Seyrantepe barajları yüzünden halkın en kutsal mekânlarının sular altına
kaldığını hatırlattı.
Bu yıkım üzerine bir sene önce Şerif Karataş ve Kardeşi Kemal ile kutsal
mekânlar üzerine bir sözlü tarih yapmaya karar verdiklerini anlatan Kahraman, bu
sözlü tarihi yöre halkıyla yaptıkları söyleşilerden oluşturduklarını belirti.
KUTSAL YERLERİMİZ SULAR ALTINDA
Hazırladıkları belgeselle ilgili Kahraman şöyle konuştu- ‘’Bunlar Gağan’la
başlar 21 Mart’ta kadar sürer. Bu 3 ay inanç sistemimizde çok büyük bir yeri
vardır.21 Mart’ta hem Pülümür hem Munzur hem de tüm Dersimin ırmaklarının
kıyılarında ibadet merkezlerine dönüşür. Her ırmağın karşısında neredeyse 2-3
kilometre de Hızır’ın nişangâhları vardır ve tüm halk 21 Mart tarihinde bu
nişangâhlara inip ibadetlerini yapar. Bu açıdan 21 Mart bir yıllık döngünün
tamamlandığı yeni hayatın yeni günün başladığı tarihtir. Bu günün esas ismi
Hewtemale Pil olsa da Kara Çarşamba, Newroz ve Mart Dokuz’u diye adlandırılır.
Belgeselin adı taşıdığı Gole Çhetu Hızır, Cem yapılan Topa Şihank gibi kutsal ve
arkeolojik alanlar sular altında kaldı. Diğer barajlar yapıldığı taktirde de Ana
Fatma, dikili taş gibi kutsal yerlerde sular altında kalacak.
Biz inanç yerlerimizi, ibadet noktalarımızı kaybettiğimiz zaman kimliğimizi de
kaybederiz. Her dinin bir ispatı vardır. Bizim kitabımızda ise kutsal
mekânlardır. Kutsal mekânlarımızı yitirdiğimiz zaman özümüzü aslımızı da
yitiririz. Rüzgârın önündeki diken oluruz. Şimdi hem dine inançlara saygıdan
bahsediyorlar hem de Tanrı’nın büyük meziyetlerle bahşettiği tek ölümsüz
peygamber ve 124 bin peygamberin de rehberi olan Hızır’ın kutsal mekanını yok
ediyorlar. Bu nasıl saygı?’’
BELGESEL 9 AYDA TAMAMLANDI
Yaklaşık dokuz ayda tamamlanan belgesel Munzur ve Pülümür Vadileri üzerinde
bulunan köylerde yapılan röportajlardan oluşuyor. Dersim şehir merkezinde Munzur
Irmağı ile Pülümür Çayı’nın birleştiği noktada yer alan Gole Çhetu Ziyareti,
geçtiğimiz yıl Kasım ayında yapımı tamamlanan Uzun Çayır Baraj suları altında
kaldı. Metin-Kemal Kahraman’ın ve Şerif Karataş’ın hazırladığı “GOLE ÇHETU”
belgeselinin dün akşam basın gösterimi yapıldı.
Zeynep KURAY
ANF
16 Temmuz 2010
BELGESEL GÖSTERİMİ- “GOLE ÇHETU” (Xızır Mekanı)
"Barajlar Karşısında söyleyecek sözümüz olsun"
BELGESEL GÖSTERİMİ
Metin-Kemal Kahraman’ın ve Şerif Karataş’ın hazıladığı “GOLE ÇHETU” (Xızır
Mekanı) belgeselin gösterimi.
Baraj suları altında kalan kutsal mekan- GOLE ÇHETU (Hızır Mekanı)
Dersim’de yapılan Seyrantepe ve Uzun Çayır barajlarının suları altında kalan
kutsal mekanlar “Gole Çhetu- Hızır Mekanı” adlı belgesele konu oldu.
Yaklaşık dokuz ayda tamamlanan belgesel Munzur ve Pülümür Vadileri üzerinde
bulunan köylerde yapılan röportajlardan oluşuyor.
Dersim şehir merkezinde Munzur Irmağı ile Pülümür Çayı’nın birleştiği noktada
yer alan Gole Çhetu Ziyareti, geçtiğimiz yıl Kasım ayında yapımı tamamlanan Uzun
Çayır Baraj suları altında kaldı.
Türkçe’de ırmakların çatıştığı gölet anlamına gelen Gole Çhetu, kadim
zamanlardan bu yana Hızır’ın mekanı olarak kabul ediliyor ve Dersim inancında
özellikle halk arasında Hawtemale Pil, Kara Çarşamba, Newroz ve Mart Dokuz’u
olarakta adlandırılan 21 Mart kutlamalarının merkeziydi.
Dersim Alevi inancında Hızır, ta yaradılışta Tanrı’nın büyük meziyetler
bahşettiği tek ölümsüz peygamberdir ve sonra gelen 124 bin Peygamberin
rehberidir. 21 Mart sabahı Dersim halkı ırmakların kıyısında Hızır’ın
nişangahlarında ibadetlerini yapar.
Bugün önü tutulan Uzun Çayır (Merkez), Seyrantepe (Mazgirt) barajlarının
yanısıra halen yapımı devam eden veya yapılması planlanan altı baraj Munzur ve
Pülümür Vadileri boyunca bulunan onlarca kutsal mekanı sular altında bırakacak.
Dersim'de yapılan Seyrantepe ve Uzun Çayır barajlarının suları altında kalan
kutsal mekanlar "Gole Çhetu- Hızır Mekanı" adlı belgesele konu oldu.
Dersim'de yapılan Seyrantepe ve Uzun Çayır barajlarının suları altında kalan
kutsal mekanlar "Gole Çhetu- Hızır Mekanı" adlı belgesele konu oldu. Türkçede
ırmakların çatıştığı gölet anlamına gelen Gole Çhetu, kadim zamanlardan bu yana
Hızır'ın mekanı olarak kabul ediliyor ve Dersim inancında özellikle halk
arasında Hawtemale Pil, Kara Çarşamba, Newroz ve Mart Dokuz'u olarak da
adlandırılan 21 Mart kutlamalarının merkeziydi.Yaklaşık dokuz ayda tamamlanan
belgesel Munzur ve Pülümür Vadileri üzerinde bulunan köylerde yapılan
röportajlardan oluşuyor. Metin-Kemal Kahraman'ın ve Şerif Karataş'ın hazırladığı
"Gole Çhetu- Hızır Mekanı" adlı belgesel tv de ilk kez ilk bölümüyle Hayat
televizyonu ekranlarında.
evrensel.net
14/08/2010
Omayra Film Akşamları
Baraj suları altında kalan kutsal mekan- GOLE ÇHETU (Hızır Mekanı)
Dersim’de yapılan Seyrantepe ve Uzun Çayır barajlarının suları altında kalan
kutsal mekanlar “Gole Çhetu- Hızır Mekanı” adlı belgesele konu oldu.
Yaklaşık dokuz ayda tamamlanan belgesel Munzur ve Pülümür Vadileri üzerinde
bulunan köylerde yapılan röportajlardan oluşuyor.
Dersim şehir merkezinde Munzur Irmağı ile Pülümür Çayı’nın birleştiği noktada
yer alan Gole Çhetu Ziyareti, geçtiğimiz yıl Kasım ayında yapımı tamamlanan Uzun
Çayır Baraj suları altında kaldı.
Türkçe’de ırmakların çatıştığı gölet anlamına gelen Gole Çhetu, kadim
zamanlardan bu yana Hızır’ın mekanı olarak kabul ediliyor ve Dersim inancında
özellikle halk arasında Hawtemale Pil, Kara Çarşamba, Newroz ve Mart Dokuz’u
olarakta adlandırılan 21 Mart kutlamalarının merkeziydi.
Dersim Alevi inancında Hızır, ta yaradılışta Tanrı’nın büyük meziyetler
bahşettiği tek ölümsüz peygamberdir ve sonra gelen 124 bin Peygamberin
rehberidir. 21 Mart sabahı Dersim halkı ırmakların kıyısında Hızır’ın
nişangahlarında ibadetlerini yapar.
Bugün önü tutulan Uzun Çayır (Merkez), Seyrantepe (Mazgirt) barajlarının
yanısıra halen yapımı devam eden veya yapılması planlanan altı baraj Munzur ve
Pülümür Vadileri boyunca bulunan onlarca kutsal mekanı sular altında bırakacak.
Belgeselin ilk gösterimi iki bölüm halinde geçtiğimiz günlerle Hayat
Televizyonunda izleyici ile buluştu.Avrupa'daki ilk gösterimi ise “Omayra” Berlin
işçi ve Gençlik Derneğinde 23 Ekim 2010 günü saat:19.00’da gerçekleştirilecek.
Omayra Film akşamlarında Gola Çatu belgeselini Sizlerle birlikte
izlemekten,filmin ardından yapacağımız sohbet toplantısında konuya ilişkin
düşüncelerinizi paylaşmaktan sevinç duyarız.
*Baraj suları altında kalan kutsal mekan- GOLE ÇHETU (Hızır Mekanı)
Dersim’de yapılan Seyrantepe ve Uzun Çayır barajlarının suları altında kalan
kutsal mekanlar “Gole Çhetu- Hızır Mekanı” adlı belgesele konu oldu.
Yaklaşık dokuz ayda tamamlanan belgesel Munzur ve Pülümür Vadileri üzerinde
bulunan köylerde yapılan röportajlardan oluşuyor.
Dersim şehir merkezinde Munzur Irmağı ile Pülümür Çayı’nın birleştiği noktada
yer alan Gole Çhetu Ziyareti, geçtiğimiz yıl Kasım ayında yapımı tamamlanan Uzun
Çayır Baraj suları altında kaldı.
Türkçede ırmakların çatıştığı gölet anlamına gelen Gole Çhetu, kadim zamanlardan
bu yana Hızır’ın mekanı olarak kabul ediliyor ve Dersim inancında özellikle halk
arasında Hawtemale Pil, Kara Çarşamba, Newroz ve Mart Dokuz’u olarak ta
adlandırılan 21 Mart kutlamalarının merkeziydi.
Dersim Alevi inancında Hızır, ta yaradılışta Tanrı’nın büyük meziyetler
bahşettiği tek ölümsüz peygamberdir ve sonra gelen 124 bin Peygamberin
rehberidir.
21 Mart sabahı Dersim halkı ırmakların kıyısında Hızır’ın nişangahlarında
ibadetlerini yapar.
Bugün önü tutulan Uzun Çayır (Merkez), Seyrantepe (Mazgirt) barajlarının
yanısıra halen yapımı devam eden veya yapılması planlanan altı baraj Munzur ve
Pülümür Vadileri boyunca bulunan onlarca kutsal mekanı sular altında bırakacak.
Barajlar Karşısında söyleyecek sözümüz olsun…
Munzur Belgesel Günleri, Gösterim Seçkisi. 2011
‘Gole Çetu’ belgesele konu oldu
Dersim'e yapılan Uzunçayır Barajı'nın suları altında kalan ve Dersimliler için
kutsal mekan olarak kabul edilen "Gole Çetu" (Hızır Mekanı) belgesel filme konu
oldu.
Gola Ceto belgeselDersimli müzisyen Kemal Kahraman ile gazeteci Şerif Karataş’ın
birlikte çektikleri "Gole Çetu" (Hızır Mekanı) belgeseli bu akşam (18 Temmuz
Pazar günü) saat 18.00’da, Şermola Performans'ta gösterilecek.
Metin Kahraman AKnews muhabirine yaptığı açıklamada, belgeselin yaklaşık 9 ay
içinde tamamlandığını, Dersim'de yapılan ve yapılmak istenen barajların nelere
yol açtığının özellikle yapımı tamamlanan Uzunçayır Barajı'ndan sonra çok daha
iyi anlaşıldığına dikkat çekerek, belgeseli hazırlama nedenlerini şöyle ifade
etti:
Gola Ceto belgesel1"Bilindiği gibi Dersimliler 10 yıldır barajlara karşı
tepkilerini ortaya koyarak bir mücadele yürütüyorlar. 10 ay önce Uzunçayır
Barajı'nda su tutulmaya başlanmasıyla birlikte, Gole Çetu başta olmak üzere bir
çok kutsal mekanlarımız sular altıda kaldı. Biz Dersimliler için kutsal sayılan
mekanların baraj sularına gömülmek istenmesine karşı bir duyarlılık geliştirmek
için bu belgeseli çektik."
Kahraman, belgeseli hazırlarken Munzur ve Pülümür Vadileri üzerinde bulunan
köylerde köylülerle 70 saate yakın söyleşiler yaptıklarını ifade ederek,
belgesele kardeşi Kemal Kahraman ve Seyid Mahmut Yıldız'ın da Dersim tarihi ve
kültürü konusunda önemli katkıları olduğunu kaydetti. Belgeselin hazırlıkları
konusunda Dersimlilerin, Dersimli gazeteci ve sanatçıların, ayrıca Dersim tarihi
ve kültürü konusunda bilgi sahibi İstanbul'da çeşitli üniversitelerde görev
yapan akademisyenlerinde yardımlarının olduğunun altını çizen Metin Kahraman,
"Devlet açılımdan söz ediyor, ama Alevilerin kutsal mekanlarına saygı
gösterilmiyor. Hala Türk-İslam sentezi ile bakılıyor Alevilere. Dersim'e yapılan
ve yapılmak istenen barajlar de bu bakış açısının bir ifadesidir" dedi.
Gola Ceto belgesel2Dersim şehir merkezinde Munzur Irmağı ile Pülümür Çayı’nın
birleştiği noktada yer alan "Gole Çetu" ziyaretinin geçtiğimiz yıl Kasım ayında
yapımı tamamlanan Uzunçayır Barajı'nın suları altında kaldığına dikkat çeken
Kahraman, "Gole Çetu"nun ırmakların birleştiği gölet anlamına geldiğini ifade
ederek şunları söyledi, "Baraj suları altında kalan Gole Çetu, Dersim Alevi
inancında, Tanrı’nın büyük meziyetler bahşettiği 124 bin peygamberin rehberi
olan Hızır’ın mekanı olarak kabul ediliyor. Gole Çetu ziyareti halk arasında
Hawtemale Pil, Kara Çarşamba, Newroz ve Mart Dokuz’u olarak da adlandırılan 21
Mart kutlamalarının merkezi yeriydi. Dersim halkı için kutsal bir yer olan Gole
Çetu, bugün kent merkezinde yapımı biten Uzunçayır Barajı'nın suları altında
kaldı. Kutsal mekanlarımızı yitirdiğimiz zaman özümüzü de yitiririz. 'Kenger
vere va' (Rüzgarda savrulan kuru yaprak) oluruz" diye konuştu.
Gola Ceto belgesel3Mazgirt'te yapımı devam eden Seyrantepe Baraj'ın ve kentte
yapılamak istenen diğer altı baraj ile birlikte Munzur ve Pülümür Vadileri
boyunca bulunan onlarca kutsal mekanı sular altında kalacağına dikkat çeken
Metin Kahraman, "Örneğin Malazgirt'te yapılan Seyrantepe Barajı Urartu
döneminden kalma bir höyük üzerine kuruldu. Bu höyükte hiçbir arkeolojik çalışma
yapılmadı. Urartu döneminden kalma tarihi Bagin köprüsü bu barajın suları
altında kaldı. Yine Kureyş Baba'nın ilk yerleşkesi olan köy ve çilehane sular
altında kaldı. Esasında bu barajlar, yüz yıldır Dersim üzerinde sürdürülen
asimilasyon ve bölgenin insansızlaştırılmasın politikaların son aşamasıdır. 1938
yılında yaşanan katliamda, 1980 darbesiyle yapılamak istenen ve 1993 yılından
sonra yaşanan köy boşaltmaları politikasıyla yapılamak istenenler bugün bu
barajlarla son nokta konulmak istenmektedir" dedi.
Dersim'e yapılan ve yapılmak istenen barajlarla ilgili Danıştay'ın daha önce
yürütmeyi durdurma kararı verdiğini ancak, Genelkurmay Başkanlığı'nın
açıklamasının ardından, Danıştay'ın kararı uyguladığına dikkat çeken müzisyen
Metin Kahraman, bölgeye diğer barajlar yapıldığı takdirde Ana Fatma, Dikili Taş
gibi kutsal yerlerin de sular altında kalacağını hatırlatarak şöyle dedi- "
"Dersimliler olarak ibadet yerlerini, kutsal mekanlarını kaybettiğimiz zaman
kimliğimizi de kaybederiz. Her inancın bir ispatı, bir kitabı vardır. Bizim
kitabımız da kutsal mekânlarımız, ziyaret yerlerimizdir. Bu mekânlarımızı
yitirdiğimiz zaman özümüzü, kimliğimizi de yitiririz. Belgeselle bu trajediye
dikkat çekmeye çalıştık" diye konuştu.
Mahir Yıldız ve Berkay Hafik'in kameramanlığını yaptıklarını “Gole Çetu”
belgeseli bu akşam saat 18.00’de, İstanbul Taksim'deki Şermola Performans'ta
gösterilecek. Belgesel daha sonra yayın haklarını alan Hayat TV tarafından
yayınlanacak.