Yapım Tarihi - 2021
Süresi - 00:00:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Ebru Özyurt
İşçi sınıfı ve emeğin temsili Türk Sinemasında çoğu zaman göz ardı edilmiş bir
temadır. Özellikle 1961 Anayasasının işçilere tanımış olduğu toplu sözleşme ve
grev hakkı önemli bir dönüm noktası olmuş ve Türk Sinemasında bunun yansımaları
görülmüştür. Toplumsal Gerçekçilik akımının önemli filmlerinden “Karanlıkta
Uyananlar” Türk sinema tarihinde işçi sınıfını, sendikal mücadeleyi, toplu
sözleşme ve grev hakkını doğrudan merkezine alan ilk önemli yapıt olarak
karşımıza çıkmaktadır. Vedat Türkali ve Ertem Göreç işbirliğinin ürünü olan
“Karanlıkta Uyananlar” yapım ve üretim süreçleri ile de yerleşik geleneklerin
tamamen dışında bir örnektir. Ertem Göreç, genç yaşta sinema endüstrisi içinde
çalışmaya başlamış bir sinema emekçisi olarak aynı zamanda Türk sinemasındaki
ilk sendikalaşma girişimlerine de öncülük etmiştir. Tez çalışmasının amacı, bir
yandan “Karanlıkta Uyananlar” filmini sinemada emeğin temsili açısından
irdelemek diğer yandan da filmin yapımı ile de iç içe geçen Sine -İş
sendikasının kuruluş safhasını araştırmaktır. Bu araştırmanın bir diğer çıktısı
yaşayan kişilerin tanıklıklarında “Emeğin Sineması - Karanlıkta Uyananlar” adlı
belgesel film çalışması olacaktır.
Working class and the representation of labor has been underrepresented in the
Turkish Cinema. But with the new Constitution in 1961 and collective bargaining
and striking rights in effect, Turkish cinema had a change of tunes as well. As
a pioneer film of Social Realism school of Turkish cinema, “Those Awoke in the
Dark” became the first film to put issues like collective bargaining, strikes,
labor movement and unionization to center of its story. The movie, which was
Vedat Turkali and Ertem Goreç’s collaborative brainchild, is a complete
distinction from the orthodox moviemaking production efforts in Turkey. Ertem
Goreç, a veteran of film business since his youth, had also paved the way for
unionization in Turkish Cinema. The aim of this thesis is to shed light on the
representation of labor in the movie “Those Awoke in the Dark” while also
searching for the efforts of the foundation of Turkey’s first labor union in the
movie business, Sine-İş. Another outcome of this research will be a documentary/film
called “Cinema of Labor - Those Awoke in the Dark” bringing the witnesses of
that period to the spotlight and to the movie.
Emeğin Sineması: Karanlıkta Uyananlar
Filmleri sinemada izlemekten yanayım. Adana Altın Koza Film Festivali pandemiye
rağmen büyük bir boşluğu doldurmayı başardı.
Beyazperdede çok iyi filmler izledim. Ebru Özyurt’un doktora tezi kapsamında
çektiği “Emeğin Sineması: Karanlıkta Uyananlar Belgeseli” festivalde izlediğim
en özgün belgesellerden oldu.
Vedat Türkali ve Ertem Göreç işbirliğinin ürünü olan “Karanlıkta Uyananlar”
yapım ve üretim süreçleri ile geleneklerin tamamen dışında bir örnek.
Ertem Göreç, genç yaşta sinema endüstrisi içinde çalışmaya başlamış bir emekçi
olarak aynı zamanda Türk sinemasındaki ilk sendikalaşma girişimlerine de öncülük
etmiş. Filmin çekimleri devam ederken ekibin dayanışmasını, sendikalar arası
dayanışmayı, sinema emekçilerinin hem filmde hem de gerçek hayatta
sendikalaşmasını izliyoruz.
Sine -İş sendikasının kuruluş hikayesi, filmin yapım süreci ile sonrasında
yaşananlar, film ekibinin kolektif çalışma tarzı irdelenmiş ve 1960’lı yıllarda
yaşanan toplumsal değişimin Türk sinemasındaki yansımalarının izi sürülmüş.
Belgeselin seslendirmesini Ebru Özyurt’un televizyoncu kardeşi Ahu Özyurt
yapmış. Umarım bu özgün belgesel televizyonda da gösterilir.
