Ana'dolu: Bacılar, Bibiler ve Ezeler (Ana'tolia: Baci's,
Bibi's And Eze's)
Yapım Tarihi - 2026
Süre - 00:41:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen / Director - Prof. Dr. Ebru Güzel
Senaryo / Screenplay - Prof. Dr. Ebru Güzel
Görüntü Yönetmeni / Cinematography - Evrim Aydın
Kurgu / Editing - Evrim Aydın
Müzik / Music - Alper Kayman
Sanat Yönetmeni / Art Director - Ahmet Bağçeci
Yapımcı / Producer - Prof. Dr. Ebru Güzel
Yapım Şirketi / Production Company - İstanbul Beykent Üniversitesi
Katılımcılar / Participants
Doç. Dr. Gabriela O. Olaru, Dr. Sedat Erol, Dr. Umut Yiğit, Ali Gülbetekin,
Gizem Şahin
“Ana'dolu: Bacılar, Bibiler ve Ezeler” etnografik belgeseli, annelik
kavramını biyolojik bir bağın ötesine taşıyarak toplumsal bir örgütlenme
biçimi olarak ele alır. Anadolu'daki "bacı" (kız kardeş), "bibi" (hala) ve
"eze" (teyze) kültürünün, Ulu Ana mitinin kadim uzantıları olarak izini
süren yapım; anlatılar, ritüeller ve kültürel pratikler aracılığıyla bu
geleneğin tarihteki gücünü ortaya koyar ve kadına tarihsel itibarını iade
etmeyi hedefler. 14. yüzyıl Anadolu'sundaki Bacıyan-ı Rum teşkilatından
günümüz kadın kooperatiflerine, şifacılıktan kırsaldaki dayanışma
pratiklerine uzanan bağlar, şamanlığa dek geri giden bir kültürel hafızayı
gözler önüne serer. Etnografik belgesel, antropolojik bir yaklaşımla "el
verme" ritüelini bedenleşmiş bilgi kuramı üzerinden ve kadınların kendi
dilinden, öz-düşünümsel bir çabayla çözümlemeye çalışır. Kadına yönelik
şiddetin, baskıların ve kadın cinayetlerinin sürdüğü günümüzde etnografik
belgesel; Umay Ana, Kadıncık Ana, Fatma Ana ve Mal Hatun gibi öncü kadın
figürlerini öne çıkararak ana-atasal bilinci ve anayanlı toplum modellerini
görünür kılar. Anadolu'nun en eski kolektivizm örneklerini yeniden
hatırlatan yapım, tarihin karanlıkta kalan noktalarını aydınlatmayı, kadın
bilgeliğini yeniden tanımlamayı ve günümüz kadın sorunlarına tarihsel bir
hafızayla çözüm üretmeyi amaçlar.
The ethnographic documentary “Ana’dolu - Bacılar, Bibiler ve Ezeler” (Sisters,
Paternal Aunts and Maternal Aunts) carries the concept of motherhood beyond
a biological bond and approaches it as a form of social organization.
Tracing the Anatolian culture of the “bacı” (sister), “bibi” (paternal aunt)
and “eze” (maternal aunt) as an ancient extension of the Great Mother myth,
the film reveals the historical power of this tradition through narratives,
rituals and cultural practices, and seeks to restore women’s historical
dignity.
The ties stretching from the 14th-century Anatolian organization Bacıyan-ı
Rum (Sisters of Rum) to today’s women’s cooperatives, and from traditional
healing to rural solidarity practices, reveal a cultural memory reaching
back as far as shamanism. Taking an anthropological approach, the
ethnographic documentary analyzes the “el verme” ritual of transmission
through the theory of embodied knowledge, in women’s own words and through a
self-reflexive effort.
At a time when violence, oppression and femicide against women persist, the
ethnographic documentary foregrounds pioneering female figures such as Umay
Ana, Kadıncık Ana, Fatma Ana and Mal Hatun, bringing to light a
matriancestral consciousness and matrifocal models of society. Recalling
Anatolia’s earliest examples of collectivism, the film aims to illuminate
the hidden corners of history, redefine women’s wisdom, and offer solutions
to today’s women’s issues through historical memory.
63. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Yarışma Dışı Belgesel Film
Bölümü, Gösterim Seçkisi. 2026