12 Eylül Gerçekleri




Yapım Tarihi - 2002
Süre - 00:00:00
Bölümü - 9
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Mehmet Ali Birand


32. Gün’ün arşivine değer biçilemiyor

Türkiye’nin en uzun soluklu haber araştırma programı olan 32. Gün’ün, 17 yıllık belgesel arşivine değer biçilemiyor. Programın arşivini inceleyen sigorta şirketleri, sigortalanması istenilen arşiv için herhangi bir fiyatlandırma yapamadı.

Mehmet Ali Birand ve Ali Kırca’nın TRT’de başlattığı ve halen CNNTÜRK ekranlarında devam eden ve yılbaşından itibaren Bilgi Üniversitesi’ne taşınan 32. Gün’ün, toplam 6 bin kasetten oluşan arşivi, okulda özel olarak muhafaza ediliyor.

32. Gün Genel Yayın Yönetmeni Rıdvan Akar, programın arşivinde 20. yüzyıla ait dünya tarihinin önemli olayları ve görüntüleri ile yine 20. yüzyıl Türkiye’sinin bütün görüntülerinin olduğunu belirtiyor. Arşivin bir özelliği de, 1946–1993 arasında Türkiye siyaset, ekonomi, bürokrasi ve devlet adamlığında sözü geçen bütün isimlerle yapılan söyleşileri kapsaması. Şu ana kadar 32. Gün’de bine yakın dosya yapıldığı bilgisini veren Akar, “Sadece 12 Eylül belgeseli için 120 kişi ile görüştük. 200 saatten fazla çekim bandımız var.” bilgisini veriyor. Ellerindeki arşivi Bilgi Üniversitesi’nin öğretim üyesi ve öğrencilerinin kullanımına açacaklarını da belirten Akar, “Yakın dönem Türkiye tarihini yazmak isteyenler gelip o dönemin tanıkları ile yapılmış söyleşileri inceleyebilirler.” diyor. Sadece Türk televizyonlarının değil, dünya televizyonlarının da en uzun soluklu programlarından olan 32. Gün, ülkemizde haber programcılığı alanında söz sahibi olan birçok isim için de bir kariyer merkezi oldu. Son 7 yıldır 32. Gün ekibinde çalışan Rıdvan Akar, programın istikrar ve başarısının sırrını, “Türkiye’de haber programlar eskisi gibi ilgi görmüyor. Bir de çok ciddi bir kalite sorunu var. 32. Gün hem ilgi görüyor hem de kaliteli. Onu bir klasik haline getiren de bu iki özelliğidir.” diyerek özetliyor. Can Dündar, Mithat Bereket, Deniz Arman, Cüneyt Özdemir, Çiğdem Anat, Ahmet Sever, Turan Yavuz, Reha Muhtar, Cenk Başlamış, Coşkun Aral ve Savaş Ay gibi bütün tanınmış televizyoncular 32. Gün okulunun eski öğrencileri.

Rıdvan Akar 32. Gün’den bu kadar isim yetişmiş olmasını, programın yapımcısı ve sunucusu M. Ali Birand’ın insanların önünü açan tavrına bağlıyor. Programda dosyaların muhabir ve editörler tarafından sunulduğunu, bu nedenle genç yeteneklerin izleyici ile farklı bir empati kurma şansının her zaman olduğunu belirten Akar, “Bu çerçevede her muhabir veya editörün haberi yazış tarzına göre çeşitli tadların izleyici ile buluşma şansı oluyordu. M. Ali Birand bu tavrıyla kendi çalışanlarına büyük bir özgürlük ve imkan tanıyordu. Bu şansı kullanan pek çok isim de bu okuldan yetişerek önemli noktalara geldi.” yorumunu yapıyor. Rıdvan Akar, hep bir okul olarak söz edilen 32. Gün’ün bu özelliğini somutlaştırmak amacıyla son dönemde gerçekleştirdikleri önemli bir projeden de bahsediyor. Akar, “Hep bir okul olarak nitelendirdiğimiz bu programı gerçek bir okula dönüştürebilmek için bir üniversite ile imkan ve birikimlerimizi paylaşmak istedik. Bu fikrimizi Bilgi Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Oğuz Özerden’e açtık. Proje onu çok heyecanlandırdı ve bize çok güzel imkanlar hazırladı.” bilgisini verdi. Ocak ayından bu yana Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampusu’nda ikamet eden 32. Gün ekibi, İletişim ve Sinema Televizyon Bölümü öğrencileri ile farklı bölümlerde okuyan gönüllülere uygulamalı televizyonculuk dersi veriyor.

Akar, özgür bir üniversite ortamında çalışmaktan çok memnun olduklarının altını çizerek, “Bu kadar gencin arasında olmak bize yeni bir vizyon ve bakış açısı kazandırdı. Şimdi misyonumuza daha uygun bir konumdayız.” diyor.

Kaynak
Zafer Özcan
İstanbul 18 Mart 2002