12 Eylül




Yapım Tarihi - 2010
Süresi - 01:01:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Özlem Sulak
Yapım - Özlem Sulak
Senaryo - Özlem Sulak
Görüntü - Özlem Sulak
Kurgu - Özlem Sulak

Oyuncular - Günseli Dum, Mustafa Dum, Orhan Esen, Levent Fahri Güneş, Gül Haliman, Hilmi Kabukçu, Nurşen Kızılbayır, Sıtkı Olçar, Sabri Özevren, Dilsaz Padar, Atika Sesürgen, Halime Sulak, Metin Sübekçi, Fahri Türken, Lütfü Varol, Muharrem Yalçın, Nihat Yalçın, Emine Yelkenbiçer

Dağıtım
Liebigstrasse 32A Hannover 30163 Germany
T +49 511 488 99243
ozlemsulak @ googlemail.com

Bundan 30 yıl önce 12 Eylül 1980’de, Orgeneral Kenan Evren yönetimindeki silahlı kuvvetler, sağcı bir askeri darbeyle Türkiye’de yönetime el koydu. Sıkıyönetim ilan edildi, siyasi partiler, sendikalar yasaklandı ve demokratik haklar yürürlükten kaldırıldı. Neredeyse 10 yıl Süren, zaman zaman iç savaşın sınırında dolaşan toplumsal ve siyasi çatışmalardan sonra gelen darbe, işçi sınıfı ve sol muhalefete karşı bir baskı rejimi başlattı. Darbe Türkiye’deki tüm muhalefeti yok etmekle kalmadı; temel özgürlükleri askıya aldı ve 20 yıldan uzun Süren bir sessizlik dönemini de başlatmış oldu. Sonraki nesiller için bunun anlamı, siyasi görüşlerin koşulsuz olarak susturulmasıydı. 12 Eylül, darbenin yaklaştığı günlerde hayatları kesişen 17 kişiyi konu ediyor. Hem darbe yanlılarının hem de karşıtlarının kişisel deneyimlerini ifade etmelerine imkan vererek, darbenin toplumun geniş bir kesiminde nasıl yankı bulduğuna ışık tutuyor. Türkiye’de ne zaman politika, müzik, sanat ya da edebiyatla ilgili konuşmak isterseniz, hayatın “darbeden önce” ya da “darbeden sonra” olmak üzere ikiye ayrıldığını görürsünüz.

Dünya prömiyeri geçen ay Locarno Film Festivali’nde yapılan ‘12 Eylül’ belgeseline imza atan çağdaş sanatçı Özlem Sulak, Henkel’in Orta ve Doğu Avrupa ile Orta Asya’yı kapsayan geniş kapsamlı sanat yarışması ‘Henkel Art. Award. 2010’da binin üzerinde başvuru arasından finale kaldı. Özlem Sulak’la birlikte Moldova, Polonya, Slovenya ve Hırvatistan’dan dört sanatçı daha finale kalmış oldu. Birinci 7 bin euro para ödülü alacak. 25 Kasım’da sonuçlanacak yarışmada finale kalan sanatçıların eserleri Viyana’daki Ludwig Vakfı Modern Sanat Müzesi’nde sergilenecek.

İngiltere, Liverpool Enstitüsü Sahne Sanatları Bölümü’nden mezun olan 1979 Kayseri doğumlu Sulak, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ile Berlin, Hochschule Für Künste’de digital medya sanatları dalında master yaptı. Dört kişisel sergi açan sanatçı, İstanbul ve Hannover’de yaşıyor.








Darbe Sergisi Diyarbakır’da…

Diyarbakır Sanat Merkezi şu sıralar “13 Eylül” başlıklı sergiye ev sahipliği yapıyor. Geçtiğimiz yıl Outlet’tte gerçekleşen “Darbe” sergisinin bir devamı niteliğinde olan sergi, 12 Eylül darbesi adına yapılabilecek sorgulamaların en uç noktasında yorum ve anlamları konu ediniyor. Tam da anayasa değişikliği öngören referandumunun hemen ardından açılışı yapılan sergiye, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir, Osman Kavala ile çok sayıda sanatçı ve yazar katıldı. Azra Tüzünoğlu’nun küratörlüğünü yaptığı sergide, Halil Altındere, Canan, Aslı Çavuşoğlu, Köken Ergün, Bengü Karaduman, Şener Özmen, Özlem Sulak ve MSGSÜ Kolektif Hafıza Gurubu’nun işleri yer alıyor.

Tank, postal sesleri
Sanatçıların büyük bölümünün açılışında bulunduğu sergi, başta sinema olmak üzere sanatın diğer disiplinlerinde yapılan üretimlere birer eleştiri olarak da karşımıza çıkıyor. Azra Tüzünoğlu, 13 Eylül sergisine ilişkin hazırladığı metinde, özellikle sinemada ve dizi sektöründe (Babam ve Oğlum, Eve Dönüş, O… Çocukları Vizontele Tuba, Çemberimde Gül Oya, Hatırla Sevgili, Bu Kalp Seni Unutur mu? vb) toplumun bilinç altına itilen karanlık döneme politikadan olabildiğince uzak ve az bulaştırıldığına işaret ediyor. O yüzden işin, yine bu konuda işler üreten sanatçılara düştüğüne değiniyor. Darbeden bugüne kadar geçen zaman diliminde yaşananların Keskin bir dil ile yorumlandığı bu sergi, tam da bu minvalde izleyiciler ile konuşmaya çalışıyor. Sergiye şöyle bir kulak kabartıp göz gezdirildiğinde aslında serginin ayaklarının hangi kavramlara uzandığını ve nasıl bir atmosfer içinde olduğunu az çok tahmin edersiniz. Bir yanda sessizliği aniden bölen tank sesleri kulaklarınızda uğuldarken, diğer yanda darbe işgüzarlarının video animasyon görüntüleri eşliğinde kulaklarınızı tırmalayan postal sesleri sizi tedirginliğe sokabilir.

Aynı şekilde karanlık dönemin başka bir uzantısı olan bölgedeki kayıplara gözünüzün iliştiğini görüp tarumar olan yaşamların kodlarını bir araya toplayan ve kuyularda suskunların hanesine giden binlerce insanın trajedisini siyasal eleştiri ile karşınıza çıkaran fotoğraflar sizi rahatsız etmekte gecikmeyecek.

Sese ve söze hitap eden ve yakın geçmişe kadar uzanan başka bir yasaklı alanın da yine belgeleri ile absürt okuma biçimleri içinde başınızın bir yanında seslendiğini görmek mümkün. Bütün bunların toplamında ortaya çıkan sergi, ziyaretçileri derin sorgulamalara götürürken aynı zamanda tedirgin eden, geren, hatta verdiği iç huzursuzlukla bilinçdışı bir şekilde garip tepkilere de dönüşebilen alanlara çekebiliyor.

Darbe, 12 Eylül...
Mesela Özlem Sulak, “12 Eylül” çalışması darbeyi yaşamış 17 kişi ile yaptığı görüşmeleri bir videoda bir araya getirmiş. Bu kişisel yaşanmışlıklar, bir yanıyla bu tanıklığı yaşayan kişilerin darbeciler, darbe karşıtları ve destekçiler konusunda neler düşündüğünü ortaya koyarken bir yandan da toplumun genelinde yaşanan sarsıntıların izlerini içerdiğini söyleyebiliriz. Halil Altındere çok ilginç bir çalışma ile farklı algılama biçimlerinin yolunu açabilecek aşırı yorum alanlarını didiklediğini görüyoruz. Çalışmasının ismi Marx’ın temel eseri, “Das Kapital”. Altındere, çalışmasında üç farklı karede Kapital’i fotoğraflamış. İlk karede Das kapital’in kapak görüntüsü, ikinci kare de Kapital’in kapak sayfasından sonra içi oyularak bir tabancanın yerleştirilebilecek şekilde oyulmuş görüntüsü yer alıyor. Üçüncü karede de tabancanın kendisi oyulmuş kısma yerleştirilmiş. Altındere, çalışmasının esas esprisinin kapitalizmin yapısal krize girdiği andan itibaren (son olarak Türkiye’de İşbankası’nın Kapital’in basımını gerçekleştirmesi gibi) Kapital’in bir silah gibi başvuru kaynağı olarak kullanılmasına dayandırıyor. Başka bir özellik de 80 öncesinde kimi solcuların silahlarını kapitalin içinde sakladığı rivayeti üzerine. Bir başka çalışma da Şener Özmen’e ait. Daha önce çok sayıda video art ve fotoğraf çalışmalarıyla dikkat çeken Özmen’in bu sergide “sus” ve “bayrak” çalışmaları yer alıyor. “Sus” çalışmasında, bir kuyunun başında takım elbiseler içinde yüzü koyu uzanan bir kişi duruyor. Sağ eliyle “gelmeyin” dercesine dur ihtarı çekmesi, sol eli ile de kuyudan aşağı bakarak “sus” işareti yapması, toplumsal belleği eşeleyen bir çok soruyu aynı anda sordurtuyor-sorguluyor. Zamanı ve mekanı belli olmayan bu çalışmanın, bir yanıyla 12 Eylül’ü ve devamında ise bölgede yaşanan kayıpları daha çok işaret ettiğini teslim etmek gerek. Bir çok soruyu beraberinde getiren bu çalışma, bir gerilim alanına işaret ederken sergi için hazırlanmış metinde “gerilim”, susturulmaya çalışılanlarla tam orada durmaları sağlananlar arasında eşit miktarda dağıtılıyor. “12 Eylül Askeri Cuntası’nı yaşamış bir sanatçının istibdat yıllarına gönderdiği el işaretleri, uzun yıllar işaret diliyle konuşmaya çalışan bir topluma kayıyor yavaş yavaş…”

12 Eylül’ün Kara filmi
Bir başka çalışma da Bengü Karaduman’ın “sessiz kelimelerin yerine” isimli video enstalasyonu. Bu çalışma darbeden sonraki kuşağa pek görünür olmayı arzulamayan bir geçmişi ele alıyor. Darbeyi ortaya çıkaran koşullardan darbe sürecini ve sonrasında ortaya çıkan ürünleri siluetler halinde yeniden meydana getirerek kronolojik bir Kara film olarak izleyici karşısına çıkıyor. Canan’ın çalışması da “Vakvak Ağacı” isimli video animasyon. Canan, çalışması minyatürlerden oluşturduğu görseller yardımıyla yakın Türkiye geçmişine dikkat çeker. Esas esin kaynağını da Osmanlı dönemindeki Yeniçeri ayaklanmasından alarak ve yakın Türkiye tarihinde var olan askeri darbeler ile bağıntı kurarak kurguluyor. Bir başka önemli çalışma da MSGSÜ Toplumsal Hafıza Grubu’nun 12 Eylül ile ilgili yapmış oldukları 250 görüşmenin ses kayıtlarının sergiye taşınmış olması. Hafıza Grubu aynı çalışma kapsamında Darbe ile ilgili haberlerin bir araya getirildiği bir de “Türkiye’nin sesi” isimli gazete çıkarmış. Aslı Çavuşoğlu da, Kürtlerin pek alışık olduğu yasak kelimeler konusunda bir iş çıkarmış. Çavuşoğlu, darbe sonrası TRT tarafından yasaklanan 205 kelimenin 191 ile şarkı besteliyor. Fapçi Fuat’ın sesi ile de sözcükleri bir albüme dönüştürerek plak yoluyla ziyaretçilere ulaştırıyor sergide. “Tanklove” videosu ile Köken Ergün, Danimarka’nın küçük ama zengin bir kasabasında bir tank dolaştırarak, kasaba sakinlerinin tepkilerini ölçüyor. Sergi Diyarbakır Sanat Merkezi’nde 12 Ekim’e kadar görülebilir.

Sergi- 13 Eylül
Saat- 19.00
Yer- Diyarbakır Sanat Merkezi

diyarbakirsanat.org
10 Ekim 2010






Özlem Sulak ödüle gidiyor

Genç sanatçı, 7 bin euro'luk Henkel Ödülü'nde finale kaldı
Dünya prömiyeri geçen ay Locarno Film Festivali’nde yapılan ‘12 Eylül’ belgeseline imza atan çağdaş sanatçı Özlem Sulak, Henkel’in Orta ve Doğu Avrupa ile Orta Asya’yı kapsayan geniş kapsamlı sanat yarışması ‘Henkel Art. Award. 2010’da binin üzerinde başvuru arasından finale kaldı. Özlem Sulak’la birlikte Moldova, Polonya, Slovenya ve Hırvatistan’dan dört sanatçı daha finale kalmış oldu. Birinci 7 bin euro para ödülü alacak. 25 Kasım’da sonuçlanacak yarışmada finale kalan sanatçıların eserleri Viyana’daki Ludwig Vakfı Modern Sanat Müzesi’nde sergilenecek.

İngiltere, Liverpool Enstitüsü Sahne Sanatları Bölümü’nden mezun olan 1979 Kayseri doğumlu Sulak, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ile Berlin, Hochschule Für Künste’de digital medya sanatları dalında master yaptı. Dört kişisel sergi açan sanatçı, İstanbul ve Hannover’de yaşıyor. (Kültür Sanat)

radikal.com.tr
19/10/2010







12 Eylül mağdurları yollarda 12 Kasım 2010 Cuma 06:27ANKARA Sinema Derneği tarafından 16.sı gerçekleştirilecek Gezici Festivalde gösterilecek filmler belli oldu. 12 Eylül askeri darbesinin ...ANKARA Sinema Derneği tarafından 16.’sı gerçekleştirilecek “Gezici Festival”de gösterilecek filmler belli oldu. 12 Eylül askeri darbesinin 30. yıldönümünde “Darbe”yi konu alacak Festival’de Türkiye, Şili, Brezilya, Portekiz gibi ülkelerdeki askeri darbelerin insan hayatlarını nasıl yok ettiğini konu alan filmler yer alıyor. “12 Eylül”, “Beynelmilel”, “Kayıp” gezecek filmlerden bazıları. Özlem Sulak’ın “12 Eylül” filmi, 13 darbe mağduru ile yapılan görüşmelere dayanıyor.

TC Kültür ve Turizm Bakanlığı, Artvin Belediyesi ve Ordu Valiliğinin katkılarıyla Ankara Sinema Derneği tarafından düzenlenen Gezici Festival, 3-19 Aralık tarihleri arasında sırasıyla Ankara (3–9 Aralık) Artvin (10–16 Aralık) ve Ordu (16-19 Aralık) illerinde seyirci ile buluşacak. “Darbe” temasıyla yola çıkan festivalin “Uygunadım Hayatlar” bölümünde Türkiye, Şili, Brezilya, Portekiz ülkelerindeki askeri darbelerin konu edildiği filmler yer alacak.

12 EYLÜL’DEN SONRA TÜRKİYE
1980 darbesini konu alan iki filmin gösterileceği “12 Eylül’den sonra Türkiye” bölümünde Sırrı Süreyya Önder’in Beynelmilel filmi ile ile Özlem Sulak imzalı “12 Eylül” (2010) adlı film gösterilecek. “12 Eylül”, 12 Eylül mağduru 13 kişiyle yapılan görüşmeleri içeriyor. Film, Orta ve Doğu Avrupa ile Orta Asya’yı kapsayan geniş kapsamlı sanat yarışması Henkel Art Award 2010’da finale kalmıştı.

‘YARGIÇ İLE GENERAL’
Festivalde, 3 binden fazla insanın öldürüldüğü ve binden fazla insanın kaybolduğu Pinochet diktatörlülüğündeki askeri darbenin gölgesinde geçen filmlerin gösterileceği “11 Eylül 1973’ten sonra Şili” bölümü de bulunuyor. Cannes’de Şerif Gören’in “Yol” filmi ile En iyi Film ödülünü paylaşan, “En iyi uyarlama senaryo” dalında Oscar kazanmış olan Costa Gavras yönetmenliğindeki “Kayıp” filmi bu bölümde gösterilecek filmler arasında.
Şili’de diktatör Pinochet’in yargılanmasını sağlayan Yargıç Juan Guzmán’ın hikayesini konu alan film “Yargıç ve General” ise Türkiye gibi hâlâ darbe ile yüzleşememiş ülkelere Örnek bir anlatımı içeriyor.

48 YILLIK BİR DİKTATÖRLÜĞÜN FİLMİ ‘48’
“Annemler Tatilde” filmi ise 400’den fazla insanın öldürüldüğü 1964 sonrası Brezilya’sını konu alıyor. Film siyasi suçlu olan anne ve babası tarafından dedesine bırakılan 10 yaşındaki bir çocuğu konu alıyor. Birçok ödülü bulunan film hüzünlü ve insancıl hikayesiyle izleyicide derin etkiler bırakıyor. Bölümün son filmi 1926-1974 tarihleri arasında 48 yıl Süren diktatörlük rejimi ile yönetilmiş Portekiz’i konu alan “48” adlı film, mahkumların sıra dışı tecrübelerini, siyasi polis PIDE’nin mahkumlara davranışını belgeliyor.

‘DARBE, SİNEMA VE BELLEK’
“Uygunadım Hayatlar!” bölümü kapsamında Ankara’da düzenlenecek olan “Darbe, Sinema ve Bellek” başlıklı panelin Moderatörlüğünü Mithat Sancar gerçekleştirecek. Panelde “Beynelmilel” Filminin Yönetmenlerinden Sırrı Süreyya Önder, 12 Eylül belgeseli yönetmeni Özlem Sulak ile Yayıncı ve Yazar Ertuğrul Kürkçü konuşmacı olarak yer alacaklar. Panel 4 Aralık Cumartesi günü Alman Kültür Merkezinde yapılacak.

Ankara / EVRENSEL
habercumhuriyeti.com





Gezici Festival 2010 İzlenimleri
2. Gün- 48, Cennet Oteli, 12 Eylül, Darbe Paneli, Aziz Tony’nin Günahı, Atlıkarınca

48:
Portekiz, 1926'dan 1974'e kadar faşist bir diktatörlükle yönetilmiş bir ülke. Yani tam 48 yıl. Bu belgesel filmin adı da buradan geliyor. Filmde bu dönem hapse düşen, işkence gören insanların anılarını dinliyoruz. Ancak yönetmen Susana de Sousa Dias, bunu yaparken bize konuşanların bugünkü hallerini değil zamanında siyasi polis tarafından gözaltına alınırken ya da hapiste çekilen portre fotoğraflarını gösteriyor. Bu sayede yılların, özellikle hapishane yıllarının kişileri nasıl etkilediğini sadece yüzlerine bakarak da anlamış oluyoruz aslında. İlginç bir film olmuş ancak sadece hareketsiz portre fotoğrafları görmek anlatılanların da ağırlığı ile birleşince filmin 93 dakikalık uzunluğu gerçekten fazla gelebiliyor. Doğrusu 60 dakikalık bir filmi tercih ederdim kendi adıma.

Cennet Oteli (Hotel Rai / Paradise Hotel):
Bulgaristan’da Cennet Oteli olarak anılan apartman bloklarının durumunu anlatan bu belgeselde söz konusu blokların yapıldığı günlerde düşünülenlerle bugün gelinen noktanın ne kadar farklı olduğunu gözler önüne seriliyor. 25 yıl önce Romanların yaşaması için yapılan bu bloklar gayet sağlam ve konforlu binalar olarak tasarlanmış. Günümüzde ise her an çökecekmiş gibi Duran, her yanı pislik dolu yapılar haline gelmiş. Üstelik burada yaşayanların buradan kendilerini kurtarmak için çok da şansları yok. Bir kısmı zaten bu durumu kabullenmiş durumda, geri kalanı ise ne kadar çabalasa da kaderlerini değiştirip değiştiremeyecekleri meçhul. Tüm film boyunca bunlar gösterilirken bir yandan süregiden bir de düğün hazırlığı var. Bu da her şeye rağmen hayatın sürdüğünün güzel bir göstergesi olmuş.

12 Eylül:
Filmden önce gösterime ilginin çokluğu ile ilgili bir kaç şeyden bahsedelim. Genellikle belgesel film gösterimlerinin yapıldığı salonlar çok fazla dolmaz. Bir avuç seyirci olur ki onlar da zaten çoğunlukla birbirlerini az çok tanıyan tiplerdir. Bugün gösterilen diğer iki belgeselde de benzer bir durum vardı. Ama konu 12 Eylül olunca ilgi o kadar çoktu ki Alman Kültür’ün orta büyüklükteki salonu doldu taştı, insanlar kenarlara, yerlere ya da merdivenlere oturmak zorunda kaldı, önemli bir kısmı da ayakta izledi. Seyircilerin büyük bir kısmı da belli ki darbeden sonra dünyaya gelmişlerdi ama konuya ilgi duymuşlardı. Bu ilgi sevindirici gerçekten.

Gelelim filme. Günün ilk belgeseli 48 ile bu film arasında bir ortaklık vardı. Her iki filmde de dönemi yaşayanlar anılarını anlatırken görüntüde farklı şeyler görüyorduk. 48'de bu portre fotoğrafları iken, 12 Eylül filminde bu belgesele katılanların bugün yaptıkları işlerden birer kesit olmuş. Kimi bahçe ile uğraşıyor, kimi model gemi yapıyor, kimi kitap kaplıyor vs. vs. Anlatılanlar ise 12 Eylül döneminde genel olarak yaşananlardan ziyade tam da o gün yaşananlar. Kendisi de darbeyi görmeyen bir yaşta olan yönetmen Özlem Sulak soruları ile bunu ortaya çıkarmayı hedeflemiş. 11 ve 12 Eylül arasında acaba ne fark vardı? Bunu farklı görüşlerden sıradan insanların ağızlarından dinlemek önemliydi. Bir kısmı gerçekten darbenin direkt olarak etkilediği insanlardı. Bu isimler için elbette 12 Eylül çok şeyi değiştirmişti (ilk refleksin genellikle sakıncalı görülen kitapları ortadan kaldırmaya yönelik olması belki de önceki darbelerden bir alışkanlık). Ancak bir kısım insan içinse darbenin hala terörü bitiren olumlu bir hareket olarak görüldüğüne Tanık olmak ilginç. O dönem çocuk olanlar içinse darbenin belki de tek anlamı okulların tatil olup olmayacağı imiş.

Belgeselin eksik tarafı sağ görüşte olan herhangi bir kişiyle konuşulmamış olmasıydı. Filmden sonraki Darbe Paneli’nin konuşmacılarından olan yönetmen Sulak’a sorulan sorulardan biri buydu. Yönetmen bu durumun farkında olduğunu ama dönemi yaşamış sağcı bulamadığını, herhalde bugün o dönemde sağ görüşte olduklarını söylemek istemediklerini belirtti. Ayrıca filme yönelik sadece anıları gösterip bıraktığı ama bir yargıda bulunmadığı yönünde bir eleştiri de vardı. Belli bir seyirci grubundan kabul de gördü bu eleştiri ama ben de kişisel olarak yönetmenin görüşüne katılıyorum. Sinemanın işi kimseye ne düşünmesi gerektiğini söylemek değil. Seyirci kendi görüşünün de ışığında elbette filmden kendi sonucunu çıkaracaktır.

Darbe Paneli:
“Darbe, Sinema, Bellek” başlığı ile düzenlenen panele ilgi 12 Eylül belgeselinden de fazlaydı. Mithat Sancar’ın moderatörlüğünde düzenlenen panele konuşmacı olarak Sırrı Süreyya Önder, Ertuğrul Kürkçü ve 12 Eylül belgeselinin yönetmeni Özlem Sulak katıldılar. Yaklaşık 1.5 saatini izleyebildiğim panelde dönemi yaşamış olan Önder ve Kürkçü anıları ile birlikte Türk sinemasının döneme bakışını tartıştılar. Ayrıca dünya sinemasının darbelere ve askeri yönetimlere bakışı da gündeme geldi. Sulak ise çoğunlukla kendisini 12 Eylül filmini çekmeye iten nedenlerden ve filmde yaptığı seçimlerden bahsetti.

Aziz Tony’nin Günahı (Püha Tõnu Kiusamine / The Temptation of St. Tony):
Aziz Tony’nin Günahı Estonya’nın bu yıl Oscar’a gönderdiği film olması ile dikkat çekiyor. Bir cenaze sahnesi ile açılan bu siyah-beyaz film Tony’nin iyi insanı arama çabası üzerine kurulu. Ancak daha ilk sahnesinde cenazenin yanından gürültüyle geçip giden ve kaza yapan aracın absürtlüğünden de anlaşılabileceği gibi absürt ve sürreal bir film bu. Altı bölümden oluşan bu film, görüntüleri ile dikkat çekiyor öncelikle. Zaman zaman Bunuel esintileri de taşıyan bu film (ki filmin sonunda yönetmenin Bunuel ve Pasolini’ye teşekkür ettiğini görüyoruz), kişisel olarak anlamlandırmakta zorlandığım kimi simgelerle dolu. Daha iyi yorum yapmak, hatta film hakkında doğru bir değerlendirme yapmak için birden fazla izlemek gereken filmlerden.

Atlıkarınca:
İlksen Başarır, ilk filmi Başka Dilde Aşk ile iyi bir popüler sinema örneği vererek dikkat çekmişti. Bu kez o filmde de senaryoyu birlikte yazdığı ve oyuncu olarak çalıştığı Mert Fırat ile beraber daha zorlu bir konuyu anlatmaya girişmişler. Ensest meselesi genellikle günlük hayatta gizlenen bir durum olduğu gibi üzerine film yapması da zor bir konu. Uçlara kayma, karakterleri fazlasıyla köşeli ve klişe olarak çizme riski büyük. Bu anlamda filmdeki en zor karakter Mert Fırat’ın canlandırdığı baba karakteri. Katıksız kötü, yüzüne bile bakılmayacak bir adam olarak çizilebilecek bu karakter hem senaryonun hem de Fırat’ın oyunculuğunun katkısı ile daha gerçek bir yerde duruyor. Karakter sadece iğrenç bir baba olarak çizilmiyor, psikolojik sorunları yavaş yavaş ortaya seriliyor. Ayrıca bir anlamda festivalin bu yılki temalarından “taşra” konusu ile de denk düşüyor film. Büyük şehirden gelen ve taşrada yaşamak zorunda kalan “Aydın”ın kendini içinde hissettiği durum üzerine de sağlam şeyler söylüyor.

Belli bir noktaya kadar çok iyi giden Atlıkarınca, Başka Dilde Aşk’ın sorunlarından da arınmış daha eli yüzü düzgün, konusunu daha iyi toparlamış bir film izlenimi veriyordu. Ancak bir noktadan sonra sanki filmin farklı bir kurgu anlayışına ihtiyacı varmış gibi zamanda İleri geri gitmeye, seyirciyi bu anlamda zorlamaya başladı. Bunu da belli ki bir gizem oluşturmak, hikayenin bir noktasında olan bir olayın (her ne kadar bu olay festival kataloğunda açıkça yazsa da şimdi açık etmeyelim) ne şekilde gerçekleştiğini finale saklamak için yapılmış. Halbuki düz bir anlatımla karakterlerin olay öncesi sonrası durumlarına odaklanmak çok daha iyi olurmuş. Bu tip zaman oyunlarının uygun olacağı filmler var elbette ama bu film onlardan değil kanımca.

sinemamanyaklari.com/2010/12/08/
08 Aralık 2010




12 Eylül

Yönetmen- Özlem Sulak
Süre- 61’
Yıl- 2010

Bundan 30 yıl önce 12 Eylül 1980’de, Orgeneral Kenan Evren yönetimindeki silahlı kuvvetler, askeri darbeyle Türkiye’de yönetime el koydu. Sıkıyönetim ilan edildi, siyasi partiler, sendikalar yasaklandı ve demokratik haklar yürürlükten kaldırıldı. Neredeyse 10 yıl Süren, zaman zaman iç savaşın sınırında dolaşan toplumsal ve siyasi çatışmalardan sonra gelen darbe, işçi sınıfı ve sol muhalefete karşı bir baskı rejimi başlattı. Darbe Türkiye’deki tüm muhalefeti yok etmekle kalmadı; temel özgürlükleri askıya aldı ve 20 yıldan uzun Süren bir sessizlik dönemini de başlatmış oldu. Sonraki nesiller için bunun anlamı, siyasi görüşlerin koşulsuz olarak susturulmasıydı. 12 Eylül, darbenin yaklaştığı günlerde hayatları kesişen 17 kişiyi konu ediyor. Hem darbe yanlılarının hem de karşıtlarının kişisel deneyimlerini ifade etmelerine imkan vererek, darbenin toplumun geniş bir kesiminde nasıl yankı bulduğuna ışık tutuyor. Türkiye’de ne zaman politika, müzik, sanat ya da edebiyatla ilgili konuşmak isterseniz, hayatın “darbeden önce” ya da “darbeden sonra” olmak üzere ikiye ayrıldığını görürsünüz.

12 MAYIS PERŞEMBE | İLETİŞİM FAKÜLTESİ 2 NO’LU AMFİ | SAAT - 12.30




Kaynak
Ege 4. Belgesel Günleri Katalogu