Doğum Tarihi - 1939,
İstanbul
Ölüm Tarihi - 22 Nisan 2015, İstanbul
İstanbul Edebiyat Fakültesi Klasik Diller Bölümü’nde Okumuş. Almanya’ya
eğitimini devam ettirmek üzere gitmiş ve geri döndüğünde sinema sektörüne
bulaşmış, o gün bu gündür de aranılan adam olmuş. Ülkemizin ender profesyonel
yönetmen yardımcılarındandı. Birçok filmde yardımcı yönetmen olarak çalıştı.
Orhan Aksoy, Metin Erksan, Atıf Yılmaz, Yavuz Turgul, Yücel Çakmaklı, Ömer Vargı
gibi ustaların hep sağ kolu olmuştur. Türk sinemasının hükümdarlarının adeta
baş-veziri olan, son dönem Türk sinemasını biçimlendiren Osman Sınav, Gani Müjde
gibi önemli yönetmenlerin de yanlarında hep var olan Tolgay Ziyal’i tanımadan,
Türk Sinemasını doğru anlamak, gerçek nitelikleriyle kavramak zor olur.
Yönetmenliğini Sadık Battal’ın yaptığı Tolgay Ziyal belgeselinden bölümler
İstanbul Film Festivali kapsamında gösterilmişti.
Yönetmen Filmografisi
Geçmiş Zaman Olur ki - 2006 .... Tv Dizisi
Kurtuluş - 2000 .... Tv Dizisi
Huzura Giden Yol / Fudayl Bin İyad Hz. - 1995 (Tv Filmi, VCD Film)
Rahmetlinin Oğlu - 1994 .... Tv Filmi
Deli Balta - 1993 .... Tv Dizisi
Kurtdereli Mehmet Pehlivan - 1988 .... Tv Dizisi
Memo Kırlangıç Tepesi - 1986
Vahşi Sevgili - 1977 .... Uzun Kurmaca
Kördüğüm - 1977 .... Uzun Kurmaca
Benim Altı Sevgilim - 1977 .... Uzun Kurmaca
Kalleşlere Af Yok - 1971 .... Uzun Kurmaca
Evvel Allah Sonra Ben - 1969 .... Uzun Kurmaca
Kızıl Maske - 1968 .... Uzun Kurmaca
Binbaşı Tayfun (Major Tayfun) - 1968 .... Uzun Kurmaca
Beş Asi Adam (The Five Rebellious Men) - 1968 .... Uzun Kurmaca
Ruhun Labirentleri - 2004 .... Genel Koordinatör .... Tv Dizisi
Mümin ile Kafir - 1992 .... Yapımcı .... Uzun Kurmaca
IV. Murat - 1980 .... Yapım Amiri .... Uzun Kurmaca
Ah Bu Ne Dünya - 1977 .... Yapım Amiri .... Uzun Kurmaca
Senarist Filmografisi
Bir Zamanlar Kardeştiler - 1983 .... Uzun Kurmaca
Evvel Allah Sonra Ben - 1969 .... Uzun Kurmaca
Kızıl Maske - 1968 .... Uzun Kurmaca
Binbaşı Tayfun - 1968 .... Uzun Kurmaca
Beş Asi Adam - 1968 .... Uzun Kurmaca
Diğer Filmografisi
Şenlikname: Bir İstanbul Masalı - 2010 .... Yönetmen Yardımcısı
Türkler Çıldırmış Olmalı - Afrika - 2009 .... Yönetmen Yardımcısı
Osmanlı Cumhuriyeti - 2008 .... Yönetmen Yardımcısı
Kabadayı - 2007 .... Yönetmen Yardımcısı
Pars: Kiraz Operasyonu - 2006 .... Yönetmen Yardımcısı
Maskeli Beşler: İntikam Peşinde - 2005 .... Yönetmen Yardımcısı
İnşaat - 2003 .... Yönetmen Yardımcısı
Kahpe Bizans - 1999 .... Yönetmen Yardımcısı
İkinci Bahar - 1998 .... Yönetmen Yardımcısı
Hoşçakal Yarın - 1998 .... Yönetmen Yardımcısı
Eşkıya - 1996 .... Yönetmen Yardımcısı
Şen Olasın Nuri Bey - 1993 .... Yönetmen Yardımcısı
Sürgün - 1992 .... Yönetmen Yardımcısı
Mümin ile Kafir - 1992 .... Yönetmen Yardımcısı
Gölge Oyunu - 1992 .... Yönetmen Yardımcısı
Kurdoğlu / Osmanlı Bedel İster - 1991 .... Yönetmen Yardımcısı .... Tv Dizisi
Çiçekler Açmak İster - 1990 .... Yönetmen Yardımcısı .... Tv Dizisi
Minyeli Abdullah 2 - 1990 .... Yönetmen Yardımcısı
Sahibini Arayan Madalya - 1989 .... Yönetmen Yardımcısı
Minyeli Abdullah - 1989 .... Yönetmen Yardımcısı
Kuruluş / Osmancık - 1987 .... Yönetmen Yardımcısı
Patron Duymasın - 1985 .... Yönetmen Yardımcısı
Yosma - 1984 .... Yönetmen Yardımcısı
Küçük Ağa - 1983 .... Yönetmen Yardımcısı
Gırgıriyede Cümbüş Var - 1983 .... Yönetmen Yardımcısı
Erkek Güzeli Sefil Bilo - 1979 .... Yönetmen Yardımcısı
Doktor - 1979 .... Yönetmen Yardımcısı
Minik Serçe - 1978 .... Yönetmen Yardımcısı
Öyle Olsun - 1976 .... Yönetmen Yardımcısı
Meraklı Köfteci - 1976 .... Yönetmen Yardımcısı
Gel Barışalım - 1976 .... Yönetmen Yardımcısı
Ben Bir Garip Keloğlanım - 1976 .... Yönetmen Yardımcısı
Aşk Dediğin Laf Değildir - 1976 .... Yönetmen Yardımcısı
Teşekkür Ederim Büyükanne - 1975 .... Yönetmen Yardımcısı
Ateş Böceği - 1975 .... Yönetmen Yardımcısı
Acele Koca Aranıyor - 1975 .... Yönetmen Yardımcısı
Yüz Lira ile Evlenilmez - 1974 .... Yönetmen Yardımcısı
Aç Gözünü Mehmet - 1974 .... Yönetmen Yardımcısı
Her Şafakta Ölürüm - 1972 .... Yönetmen Yardımcısı
Hayatımızın En Güzel Yılları - 1972 .... Yönetmen Yardımcısı
Evlat - 1972 .... Yönetmen Yardımcısı
Sinderella Kül Kedisi - 1971 .... Yönetmen Yardımcısı
Sevenler Ölmez - 1970 .... Yönetmen Yardımcısı
Selahattin Eyyubi - 1970 .... Yönetmen Yardımcısı
Küçük Hanımefendi - 1970 .... Yönetmen Yardımcısı
Beyaz Güller - 1970 .... Yönetmen Yardımcısı
Mezarımı Taştan Oyun - 1969 .... Yönetmen Yardımcısı
Kara Öfke - 1968 .... Yönetmen Yardımcısı
Yıkılan Yuva - 1967 .... Yönetmen Yardımcısı
Büyük Kin - 1967 .... Yönetmen Yardımcısı
Ümit Sokağı - 1966 .... Yönetmen Yardımcısı
Karanlıklar Meleği - 1966 .... Yönetmen Yardımcısı
Fakir Ve Mağrur - 1966 .... Yönetmen Yardımcısı
Ah Güzel İstanbul - 1966 .... Yönetmen Yardımcısı
Keloğlan - 1965 .... Yönetmen Yardımcısı
Kaynak
Internet Movie Database
Sinema’ya olan ilgisi nasıl başlamış?
Şehzadebaşı’nda oturuyordum ve o yıllarda orada sürekli film oynardı ve ben de o
filmlerle büyüdüm. Mısır, İran ve Hindistan sineması İngiliz sömürgesi olmasının
tesiriyle geliştiler. Türkiye’de büyüyen gençlik onları görerek yetişti,
sinemalar İngilizler tarafından kuruldu yapıldı, biz bunları seyrederek
yetiştik. Sinema okulu falan da yok Türkiye’de o zaman. Biz de Amerikalılardan
öğrendik izleyerek.
Önce tiyatrocular sinema yapmaya başladı. Şehzadebaşı ve Beyoğlu Sinemaları’nda
yabancı filmler gösterilirdi ve onlara Ferdi Tayfur, Orhan Boran, (tabii başka
Ferdi Tayfur!) seslendirme yapardı. Orhan Boran iyiyi, Ferdi Tayfur da kötü
karakterleri seslendirirdi. Onlar sayesinde Amerikan filmlerini sevdik, hatta
yabancı yönetmen isimlerinden de haberdar olduk. O zamanlar bir günde 4-5 film
izliyorduk ve inanılmaz ilgi gösteriyorduk.
Ufak bir Almanya macerasından sonra geri dönüp askere gitmeye karar vermiştim ve
bana askerlik için altı ay sonraya gün verdiler. Ben de abim aracılığı ile
Burhan Bolan’ın yanına gittim. 17-18 yaşlarında Gönül Yazar’ın ve Tanju
Gürsu’nun oynadığı bir filmde çalıştım. Hatta Şehzadebaşı Sineması’nda izlediğim
René Claire’in bir filminden esinlendiğim bir sahne vardı –çocuklar kızakla
yokuş aşağı kayıyorlar ve bir Adam da bir cafe’nin içinde onları izliyor ve bir
yandan da radyoda soyguncuların nasıl yakalandığını dinliyor ve çocuklardan biri
diğerinin önünü kesiyor, ve radyoda aynı olay anlatılıyordu etkilenmiştim. Bu
sahneyi Burhan Bolan’a ve de foto direktörü Ali Uğur’a anlattım onun filmine
uyarlanabilir belki diye ve o da “aramızda bir dahi var” demişti.
Daha sonra, o setten sonra ağabeyim beni Orhan Aksoy’un yanına ikinci asistan olarak
gönderdi ve bu benim asıl deneyimim oldu. Orhan Aksoy geçmişinde sinemalarda
çalışan ve de Frank Capra, Anthony Veiler, Elia Kazan, Alfred Hitchcok, Charlie
Chaplin gibi Amerikan sinemasının köşe başı yönetmenlerinden birikimini
yapmıştı, filmler, yönetmenler hakkında her şeyi yalayıp yutmuştu. Sinema bir
şablonsa Orhan Aksoy bu şablonu en iyi dolduran kişiydi. Tekniği çok iyi
uyguluyordu ve ondan çok şey öğrendim.
Fantastik filmler?
Bir sinema filminin bobinleri 300 metre olduğundan 7 tanesi 2100 metre olup
asgari bir filmin uzunluğu 7 kısımdır (65dk). Mesela Universal International
şirketinin eski filmleri Fantastik Amerikan filmleri “31 kısım tekmili birden”
diye geçerdi.
Bizde de Captain America (Yüzbaşı Amerika), Flash Gordon (Bay Tekin), Phantom
(Kızıl Maske), Şozem (Dev Adam) gibi fantastik filmler 1952-1953’lerde İstanbul
Beyoğlu ve Şehzadebaşı Sinemaları’nda Türkçe dublajlı oynamıştı. Bu filmleri
Amerikalılar, Amerika dışındaki gençler görsün ve onların kültürlerini tanısın
diye yollarlardı, hibe ederlerdi. Şimdi de Rusya’ya bedava gönderiyorlar ve
kendi kültürlerini böylece çok kolay yayabiliyorlar. Amerikan Sineması’nın
dünyaya yayılmasının en önemli sebepleri bunlar işte.
Fantastik filmlerle olan bağlantısı?
Ben 1968 yılında 14 yaşında Şehzade Başı Turan Sineması’nda Kaptan Amerika’yı
sinema dolusu seyirciyle seyretmiştim ve 24 yaşında da aynı sinemada, aynı
kalabalık seyirci kitlesiyle kendi yönettiğim “Binbaşı Tayfun”u seyrettim. Yedi
günde çektiğim bu film ilk filmimdi ve çok iyi iş yaptı. O filmden kazandığım
parayla ikinci filmim için çalışmaya başladım. O da “Kızıl Maske”ydi (Phantom).
“Kızıl Maske”nin o zamanlar gazetelerde sütun çizgi romanı hikayeleri vardı ve
ilgi çekiyordu. Ben de onu filme uyarladım. Benim filmlerimde mantıksızlığın
mantığı vardı. Kızıl Maske o dönemlerde çok popüler olmuştu ve yine çok popüler
olan Dedektif Nick vardı, onu da film yapacaktım ama o projeyi biraz pahalı
gördüm ve olmadı.
