Büyükanne (Momi)




Yapım Tarihi - 2000
Süre - 00:25:00
Format - Kurmaca, Renkli, Türkçe, Betacam Video, Hemşince

Yönetmen - Özcan Alper
Senaryo - Özcan Alper, Özkan Küçük
Görüntü Yönetmeni - Aleksi PETRIDI, Özkan Küçük
Kurgu - Özcan Alper, Özkan Küçük
Müzik - Faruk BUCAK, Mübin DÜNEN, Ahmet TABAR, Ersin Çelik
Oyuncular - Nogay Alper, Burcu USTABAŞ, Mommed KARAİBRAHİMOĞLU, Hatice YENİGÜL

Doğu Kaçkar Dağları’nda, 3000 metrede bir Hemşin yaylası - Susuzyurt. Uzun Ağustos günlerinde yaylada, her gün bir öncekinin aynısıdır. En büyük tutkusu ata binmek olan 13 yaşındaki Marte, bir gün Dere kenarında, aşık olduğu komşu kızı Lusnika’yla karşılaşır. Marte’nin tek sırdaşı 30 yaşındaki, gözleri görmeyen Mommed’dir. Marte’nin büyükannesi, yani “momi”si, günün birinde ona, birşey gerçekten çok isterse onu elde edebileceğini söyler.


Filmin Yapım Öyküsü

Özcan Alper’in yönettiği ve senaryosunu kendi öyküsünden, Özkan Küçük’le beraber kaleme aldığı MOMİ, yok olmaya yüz tutan ve Ermenice’nin bir lehçesinden türediği kabul edilen Hemşin dilinde çekilmiş ilk film. Filmi gerçekleştirenleri özellikle biraraya getiren de dillerini ve ait oldukları kültürü yaşatma güdüsü. Aslen Ermeni soyundan gelen Hemşinliler, 17. yüzyılında, Osmanlı yönetiminde Müslüman olmuşlar. Ancak kendilerini ne Ermeni, ne de Türk olarak görüyorlar; “Biz Hemşinliyiz” diyorlar.

Film, Doğu Kaçkarlar’da 3000 metre irtifada, Artvin ile Ardahan sınırındaki Susuzyurt yaylasında çekildi. Tamamı 4 kişiden oluşan film ekibi zorunlu olarak 5 günlük bir iş programıyla çalıştı. Tüm oyuncular köy halkı içinden seçildi. Film, ekibin gönüllü birlikteliği ve çevreden alınan küçük ekonomik katkılarla gerçekleştirildi.

Yönetmenin akrabalarının ve yayla halkının destekleriyle, normalde çok daha zor olacak şartlarda, nispeten rahat çalışıldı. En büyük sorun elektriğin olmayışı ve ertesi günün çekimlerini düşünecek, tartışacak zamanın bulunmamasıydı. Kendisi de Hemşince’yi hiç Türkçe konuşmayan büyükannesinden öğrenen Alper, “dilleri taşıyan büyükannelere” ifhaf ettiği bu ilk filminde, bugün sadece birkaç köyde konuşulan ve yavaş yavaş yok olan Hemşin kültürünü tanıtmayı amaçlıyor. Böylelikle bilmemekten gelen önyargıların ve nefretin önüne geçilebileceğine inanıyor. “Artvin’de Gürcüler, Lazlar ve Hemşinliler bir arada yaşar. Birbirlerini Tanır ve sayarlar.

Herkes kendi kültürünü yaşar, ancak kimse Kürt’sün, Gürcü’sün ayrımı yapmaz.”

Kaynak
Mezopotamya Sinema Kolektifi Web Sitesi





Genç sinemacılar Japonya yolcusu

"Momi" adlı ilk Hemşince kısa filmiyle tanınan Özcan Alper ve "Sessiz Ölüm" adlı ödüllü filmin yönetmeni Hüseyin Karabey, Japonya yolcusu. Genç yönetmenler, Japon yaşam kültürünü anlatan 30 dakikalık bir belgesel film çekecek.

Japonya'nın Nagoya eyaletinde düzenlenen ve 22 ülkeden genç yönetmenlerin davet edildiği Friendship Film Festivali'ne Türkiye'den ilk kez genç sinemacı Özcan Alper ve Hüseyin Karabey katılıyor.

Japonya'nın Nagoya eyaletinde düzenlenen festivale 22 ülkeden genç yönetmenler, kameramanları ile birlikte katılacak. Festivale "Momi" adlı ilk Hemşince kısa filmiyle tanınan Özcan Alper, Türkiye'den katılmaya hak kazandı. Alper, "Sessiz Ölüm" adlı ödüllü filmin yönetmeni Hüseyin Karabey ile birlikte Japonya'ya gidiyor. Genç yönetmenler, Nagoya eyaletinde kardeş 22 şehirden birinde mart ve eylül aylarında her biri farklı bir şehirde ağırlanıyor. Burada yönetmen ve kameraman bir ailenin yanına yerleştirilecek. Alper ve Karabey, 23 Temmuz'da Japonya'da çekim startı verecek. 3 hafta sürecek festival kapsamında yönetmenler, Japon yaşam kültürünü anlatan 30 dakikalık bir belgesel film çekecek. Yönetmenlere çevirmen, araç ve sürücüsü, ses ve ışık teknisyeni gibi ekip ve ekipmanlar da sunuluyor.

Japon kültürüne bakış
Tüm masrafların komite tarafından karşılandığı festivalde, çekilen filmin de Japonya dışındaki tüm hakları yönetmenlere devrediliyor. Festivale Türkiye'nin yanı sıra Küba, Güney Afrika, Arnavutluk, Mısır, Rusya'nın aralarında bulunduğu 22 ülkeden genç yönetmenler, farklı tarihlerde birer belgesel filme imza atacak.

Festivalde, belirlenen küçük şehirlerdeki bir ailenin yaşamı yabancı bir bakış ile kameraya alınacak. 6 aylık zaman süresince farklı kardeş şehirlerde, farklı ülkelerden gelen ekiplerin çektiği belgeseller, 2005 yılı ekim ayında düzenlenen Expo 2005 fuarında izleyici ile buluşacak. Friendship Film Festivali'ne katılan belgesellere ayrıca birincilik, ikincilik ve üçüncülük ödülleri de verilecek.

Özcan Alper, bir ailenin ölçeğinde Japon toplumunu din, vicdan, ahlak ve felsefi düşünüş biçimi açısından anlamaya çalışan bir belgesel yapmaya çalışacaklarını söyledi. Japonya yolcusu olan Alper ve Karabey, ayrıca ikisi de önümüzdeki aylarda çekmeyi tasarladıkları ilk uzun metraj filmlerinin hazırlıklarını sürdürüyor. Alper, "Sonbahar Ağıtı" ismini taşıyan filmini, kasım ayında Artvin Hopa'da çekmeyi tasarlıyor. Karabey ise "Gitmek" adlı senaryosu için finans arayışını sürdürüyor.

Kaynak
Müjde Arslan
DİHA / İSTANBUL