Yapım Tarihi - 1997
Süre - 00:20:30
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
BSB Arşiv No - 196
Yönetmen - Aras Özgün
Güneşin Altında Atlar
Horses Under the Sun
Hi8-Betacam
20:30 dak.
Mayıs 1997
"Yontuyla uğraşıyorsanız bu belli bir dereceye kadar bir fikre sahip olmanız,
belli bir dereceye kadar da taşın size ne yapmanız gerektiğini söylemesi gibi.
Demek ki bu sizdeki fikirlerle taşta mümkün olanın bir tür iç içe erimesinden
ibaret."
Bir filmci olarak elimle yaptığım iş basitçe düğmelere basmaktan başka bir şey
değil. Filim yaparken gözlerinizle ve kulaklarınızla, tümüyle soyut ve uçucu bir
malzeme üzerinde çalışırsınız- Yani görüntüler ile seslerle. Her şeyden önce
şeylere elleriyle biçim veren, somut ve kalıcı şeyler üreten kişilerle birlikte
bir filim yapmak çekici bir fikirdi benim için.
"Bana göre yontuculuğun bir işleve sahip olmaması gerekir. Bir işleve sahip
olduğu ölçüde bir tür dizayna dönüşecektir... Yontu bir iletişim süreci içinde
taraf olduğu andan itibaren bir hayat dizaynına dönüşür... Peki dizayn nerede
bitip sona erer? Bu dizaynın kesin alıntılarında nereye kadar inceltilebildiğine
bağlı."
Ama filmi yaptığım süreç içinde filim yapmanın mekanı örgütlemekten başka bir
şey olmadığını hatırladım; tıpkı onların taşla yaptıkları gibi. Aynı problemle
boğuşuyorduk. Ve süreç içinde yeni yeni problemler keşfettik- Yontu nedir? Mekân
nedir? Açıklık fikrine bağlı bir şey nasıl üretebiliriz? Peki, açıklık nedir?
"Benim için doğal mekanlarla yapay mekanlar arasında hiç bir fark yok. Benim
çalışmam yapay mekânlar ya da doğal mekanlar için üretilmiş değil. Benim işim
mekânın ta kendisi; bu yüzden istediği yerde durabilir."
"Bu taş bir yerden geldi. Geldiği yerin belli bir noktasından koparılarak. Demek
ki bu taşın bir kesimi, doğal bir kesimi var... Ben onu tekrar kesiyorum; ama
öyle bir tarzda kesiyorum ki taş güç kazanıyor. Ve bu gücün açık bir tanımını
yaparak, bu malzeme parçasına bedene sahip olma hakkını kazandırıyorum."
"İşte bu yüzden bu eser içinde mekân bulunan bir eser; bir sanat eseri oluşuna
dayalı işlevsel niteliklerinden bağımsız olarak mekânın apaçık bir tanımı. Bu
bir sanat eseri değil; bir mekân. Ve sanat eserinin bu iki tanımı arasında büyük
bir fark var."
Ve orada metallerden ve taşlardan daha fazlasını buldum. Güneş, ay, , rüzgâr,
toprak, toz ve daha önce işitmediğim sesler ve görmediğim görüntüler...
"Önce küçük bir maket yaparak bu maketin taşıdığı fikri taşa tercüme ederim;
sonra taşı yeniden kuvvetli kılmaya çabalarım. Eğer biri taşa bakar da taşın
yeniden kuvvetli olduğunu hissederse o zaman taşı güçlü kılmış ve onu açık
tutmuş olurum; hepsi bu... Güzellik yalnızca açık bırakıldığında varolabilir."
Orada film yapma konusunda çok şey öğrendim ve onların taşla yaptıkları gibi bir
film yapmaya çalıştım. Yine gözlerimle ve kulaklarımla çalıştım; yine düğmelere
basıp durdum ve yontu üzerine, rüzgâr üzerine, mekân ve güneş üzerine bir film
yaptım. Mekânı yeniden düzenlemeye ve onu olabildiğince açık bırakmaya
çalışarak...