Yukarı Deniz




Yapım Tarihi - 2002
Süre - 00:56:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Cenk Demirkıran
Yapımcı - Cenk Demirkıran
Yapım Koordinatörü - Ahsen Deniz Morva
Genel Koordinatör - İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Suat GEZGİN

Görüntü Yönetmeni - İlkay Nişancı
Metin Yazarı - Cenk Demirkıran
Seslendiren - Cenk Demirkıran
Özgün Müzik - İlkay Nişancı, Cenk Demirkıran, Türkay Nişancı

www.yukarideniz.cjb.net
cenkdemirkiran.sitemynet.com/1/


Yukarı Deniz'in ilk gösterimi 27 Şubat 2003 günü Arizona State University'de yapıldı.
Türkiye Galası 27 Mart Perşembe günü Saat 17.00'da İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Konferans Salonu'nda yapıldı.


YUKARI DENİZ'İN İÇİNDEKİ BAŞLIKLAR

56 DAKİKALIK "YUKARI DENİZ" ÇEŞİTLİ BÖLÜMLER VE BAŞLIKLARDAN OLUŞMAKTADIR:

Ata TOPRAĞI TUŞPA
URARTU KRALLIĞININ BAŞKENTİ OLAN TUŞPA VE KALESİ TANITILIYOR.

SONSUZLUĞUN EVLERİ
VAN KALESİNİN SARP KAYALIK OLAN ARKA TARAFINA OYULMUŞ BULUNAN URARTU Kaya
MEZARLARININ ANLATILDIĞI BU BÖLÜMDE KRAL ARGİŞTİNİN MEZARINA GİRİLİYOR.

TANRILARIN KAPILARI
BUGÜN YÖRE HALKI TARAFINDAN DA KUTSALLIĞINA İNANILAN VE VAN KALESİ ÜZERİNDE
BULUNAN URARTU TAPINAĞI ANLATILIYOR. BU TAPINAĞIN HEMEN ALTINDA İKİ TANE OSMANLI
DÖNEMİ ERMİŞLERİNİN TÜRBESİ YER ALMAKTADIR. TAPINAK VE TÜRBENİN İÇ İÇE OLDUĞU BU
MEKANDA, TAPINAĞIN Kurban KANI KANALLARINDAN BUGÜN Genç KIZLAR KAYARAK KISMET
DİLEMEKTEDİRLER.

2800 YILIN SUYU
İZLENEN ROTADA İLK DURAK URARTU KRALI MENUANIN 2800 YIL ÖNCE TUŞPAYA Su GETİRMEK
İÇİN YAPTIRDIĞI 50 KM UZUNLUĞUNDAKİ MENUA KANALI
( ŞAMRAM KANALI)DIR. BU KANAL HALA FAALDİR.

SELÇUKLU GELENEĞİ
VAN GÖLÜNÜN KIYISINDAKİ İLÇELERDEN BİRİ OLAN GEVAŞTA YER Alan HALİME HATUN
KÜMBETİNİN KONU EDİLDİĞİ BU BÖLÜMDE BİR SELÇUKLU GELENEĞİ OLAN KÜMBETİN
ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDE DURULUYOR. SELÇUKLULARIN MÜSLÜMAN OLMALARININ YANI SIRA
ORTAASYA GELENEKLERİNDEN KOPMADIKLARININ BİR KANITI OLAN KÜMBETLERİN ALT KATI
MUMYALIK, ÜST KATI İSE İBADETHANEDİR.

GAGİKİN ARMAĞANI
BU BÖLÜMDE BİR ERMENİ KRALI OLAN GAGİKİN VAN GÖLÜNÜN ÜZERİNDE BULUNAN ADALARDAN
BİRİ OLAN Akdamar ADASI ÜZERİNE KURDUĞU KİLİSE ANLATILIYOR. BU KİLİSENİN ÖNEMİ,
DUVARLARINDA TEVRATTA VE İNCİLDE GEÇEN HİKAYELERİN RESMEDİLMİŞ OLMASIDIR. ADEM
İLE HAVVA'DAN,YUNUS PEYGAMBERE, DAVUT';Tan GOLYAT'A, İSA'YA VE MERYEME KADAR BİR
ÇOK DİNİ TASVİRİN YER ALDIĞI KİLİSE'NİN DUVARLARINDAN BİRİNDE ABBASİ HALİFESİ
MUKTEDİR'İN DE TASVİRİ YER ALIR. ÇÜNKÜ KAYNAKLARA GÖRE BÖLGEDE ETKİLİ OLAN
ABBASİ HALİFESİ GAGİK'İN KRAL OLUŞUNU DESTEKLEMİŞTİR.

BU BÖLÜMDE AYRICA Akdamar ADASI'NIN İSMİNİN NEREDEN GELDİĞİNİ ANLATAN BİR
EFSANEDEN DE BAHSEDİLMEKTEDİR. BU EFSANE BİR Çoban İLE ADADAKİ PAPAZIN KIZININ
AŞK HİKAYESİDİR.

KRATERDEKİ DÜNYA
PATLAMASIYLA VAN GÖLÜ'NÜN OLUŞUMUNU SAĞLAMIŞ OLAN NEMRUT DAĞI GÖLÜN BATI
YAKASINDAKİ TATVAN'DA BULUNMAKTADIR. SIK SIK Adıyaman'DAKİ NEMRUT DAĞI'YLA
KARIŞTIRILAN NEMRUT VOLKANI, KRATERİNDEKİ GÖLLERLE ADETA SAKLANMIŞ BİR CENNETİ
ANDIRIR. JEOLOGLARIN HESABINA GÖRE NEMRUT 500 YILDA BİR PATLAMAKTADIR. EN SON
PATLAMASINI 1400 YILLARDA GERÇEKLEŞTİRMİŞTİR. DAĞIN KRATERİNDEKİ GÖLLERİN KİMİ
SICAK KİMİSİ SOĞUKTUR VE DOĞAL BACALARDAN BUHAR ÇIKMAKTADIR.

ÖLÜMÜN RENGİ
EVLERİ DE MEZARLARI DA NEMRUT YANARDAĞI'NDAN ELDE EDİLEN KAHVERENGİ AHLAT
TAŞINDAN YAPILAN AHLAT KENTİ ANLATILIYOR. ESKİ NESİLLER BU TAŞIN ALTINDA YATAR,
YENİ NESİLLER BU TAŞIN ALTINDA YAŞARLAR.

SUYUN HİKMETİ
VAN GÖLÜ'NÜN SODALI SUYUNUN TEMİZLEME GÜCÜ ÇOK YÜKSEKTİR. YAZ AYLARINDA YÖRE
HALKI, YATAK VE YORGANLARININ İÇİNE DOLDURDUKLARI YÜNLERİNİ GÖLDE YIKARLAR...

EİDURU
URARTUCA'DA ADI EİDURU OLAN SÜPHAN YANARDAĞI VAN GÖLÜ'NÜN HER YERİNDEN GÖRÜNÜR.
FİLM EKİBİ ÇEKİMLER SIRASINDA SÜPHAN DAĞI ETEKLERİNDE GÖL KIYISINDA ÇIKAN
HORTUMLARI GÖRÜNTÜLEDİ. EİDURU DAĞI URARTU KRALI ARAME'NİN ASUR KRALI
SALMANASAR'IN SALDIRISI KARŞISINDA SIĞINDIĞI YERDİR.

Kuzey SULARI
YUKARI DENİZ VAN GÖLÜ’NÜN Kuzey KIYISINDAKİ KARAKOYUNLU BAŞKENTİ ERCİŞ'İN
KALESİ BÜYÜK BİR BÖLÜMÜ BUGÜN DOĞAL NEDENLERDEN DOLAYI GÖLÜN İÇİNDE KALMIŞTIR.
BURASI 17. YY HALK ŞAİRİ ERCİŞLİ EMRAH'IN VE SEVGİLİSİ SELVİ'NİN DE YAŞADIĞI
YERDİR.

DAHA KUZEYE GİDİLDİĞİNDE MUIRADİYE'DEKİ BENDİMAHİ ŞELALESİ İLE KARŞILAŞILIR.
SÖNMÜŞ TENDÜREK YANARDAĞI'NDAN ÇIKAN Su, ŞEYTAN KÖPRÜSÜ'NDEN GEÇEREK VAN GÖLÜ'NE
ULAŞIR.

KANATLAR ALTINDA
VAN GÖLÜ'NDEKİ 4 ADADAN BİRİ OLAN ÇARPANAK ADASI'NIN ÜSTÜNDE 19. YÜZYILA KADAR
FAAL OLAN ST. JEAN ERMENİ KİLİSESİ BULUNMAKTADIR. BU Ada VAN GÖLÜ MARTISININ
ÜREME YERİDİR VE Göçmen KUŞLARIN ANADOLU'DAKİ SON DURAĞIDIR. MARTILAR,TAVŞANLAR
VE PUHU KUŞLARININ OLUŞTURDUĞU VAHŞİ YAŞAM VE EL DEĞMEMİŞ Ada DOĞASI ÇARPANAK
ADASI'NIN Göze ÇARPAN ÖZELLİKLERİDİR.

ORDU YOLUNDA
URARTU BAŞKENTİ TUŞPA'DAN BAŞLAYARAK İRAN VE IRAK'A Doğru GİDEN URARTU ORDU
YOLUNDA TARİHİN İKİ ÖNEMLİ ASKERİ NOKTASI BULUNMAKTADIR. BUNLARDAN BİRİ ANTİK
SARDURİHİNİLİ KENTİ DİĞERİ DE BUGÜNKÜ İRAN SINIRINA YAKIN OLAN MAHMUDİ BEYİ'NİN
YAPTIRDIĞI HOŞAP KALESİ'DİR.

KUĞU
VAN GÖLÜ'NÜN BATI VE DOĞU KIYILARI ARASINDA TARİFELİ SEFERLERLE Yolcu VE ARAÇ
TAŞIYAN FERİBOT MAVİ GÖLDE SÜZÜLEN BİR KUĞU GİBİDİR. FERİBOT KARŞIDAN KARŞIYA 4
SAATTE GEÇMEKTEDİR. BU MESAFE 92 KM'DİR. İSTANBUL'DAN Kalkan TREN VAN
GÖLÜ’NÜN BATI KIYISINDAKİ TATVAN'A ULAŞIR VE BURADAN FERİBOTA BİNEREK
KARŞIYA GEÇER. VAN'DA TEKRAR RAYLARLA BULUŞAN TREN BURADAN İRAN'A Doğru Yol
ALIR.

CHALCABURNUS TARICHI
VAN GÖLÜ'NDE TEK YAŞAYABİLEN BALIK TÜRÜ HALK ARASINDA VAN BALIĞI YA DA İnci
KEFALİ OLARAK BİLİNEN AYNALI SAZAN TÜRÜDÜR. CHALCABURNUS TARICHI BU BALIĞIN
LATİNCE İSMİDİR.

PİŞİK
DÜNYACA Ünlü VAN KEDİSİ'NİN HABİTATI VAN GÖLÜ HAVZASIDIR. HALK DİLİNDE PİŞİK ADI
VERİLEN VAN KEDİSİ'NİN BİR GÖZÜ MAVİ, DİĞER GÖZÜ SARIDIR. PİŞİK İLE İLGİLİ BİR
ÇOK MANİ, HİKAYE VE TÜRKÜ VARDIR.

EİDURU-SÜPHAN DAĞI
URARTU DİLİNDE ADI EİDURU OLAN SÜPHAN YANARDAĞI VAN GÖLÜ NÜN HER YERİNDEN
GÖRÜNÜR. FİLM EKİBİ ÇEKİMLER SIRASINDA SÜPHAN DAĞI ETEKLERİNDE GÖL KIYISINDA
ÇIKAN HORTUMLARI GÖRÜNTÜLEDİ. EİDURU DAĞI URARTU KRALI ARAME NİN ASUR KRALI
SALMANASAR IN SALDIRISI KARŞISINDA SIĞINDIĞI YERDİR.





YUKARI DENİZ'İN ÖYKÜSÜ FİLM OLDU...

Asur kaynaklarında adı Yukarı Deniz olarak geçen Van Gölü'nün, çevresinde yeşerttiği uygarlıkları anlatan belgeselin çekimleri tamamlandı.

İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi araştırma görevlilerinden oluşan
belgesel ekibi, Van Gölü'nün 452 kilometrelik kıyılarını dolaşarak, tarihin
ve deniz kültürünün izini sürdü.

İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Suat GEZGİN'in genel koordinatörlüğünde
yürütülen "YUKARI DENİZ"in yönetmenliğini Cenk Demirkıran, görüntü
yönetmenliğini İlkay Nişancı, yapım koordinatörlüğünü ise Ahsen Deniz Morva
üstlendi.

Kültür Bakanlığı tarafından da desteklenen, Küçük Asya Anadolu'nun
çatısındaki "Yukarı Deniz"in belgeseli, yöre halkının deniz dediği, dünyanın
en büyük soda göllerinden biri olan Van Gölü'nün İsa'dan önceki
yüzyıllardan bu yana çevresinde yeşerttiği uygarlıkları tanıtmayı, gölün
yarattığı deniz kültürünü yansıtmayı ve böylece yöre turizmine katkıda
bulunmayı amaçlıyor.

İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi belgesel film ekibi, sönmüş
volkanların gölgesinde, 1650 metre yükseklikte yer alan gölde "Yukarı
Deniz'de Mavi Yolculuk" teması çerçevesinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nin
araştırma gemisiyle çekimler yaptılar.

Ekibin çekim yaptığı yerler arasında Van Kalesi, Van müzesi, Hoşap Kalesi,
Şamran Kanalı, Çavuştepe, Edremit, Gevaş, Akdamar Adası, Nemrut Krater gölü,
Ahlat, Erciş, Adilcevaz, Bendimahi Şelalesi ve Çarpanak Adası bulunuyor.

Kaynak - Cenk Demirkıran


Dağların üstünde bir deniz masalı...
Van Gölü'nün çevresindeki tarihi ve yarattığı deniz kültürü,yönetmen Cenk
Demirkıran'ın son filmi YUKARI DENİZ belgeselinde anlatılıyor. Kültür
Bakanlığı'nın desteklediği YUKARI DENİZ,Van Gölü çevresindeki tarihin ve doğanın
izini sürüyor...

YUKARI DENİZ'in yönetmenliğini,Metin yazarlığı ve seslendirmesini Cenk
Demirkıran, görüntü yönetmenliğini ve kurgusunu İlkay Nişancı, yapım
koordinatörlüğünü Ahsen Deniz Morva yaptı. Prof.Dr. Suat Gezgin'in genel
koordinatörlüğünde yürütülen filmin müzikleri İlkay Nişancı,Türkay Nişancı ve
Cenk Demirkıran'a ait.

39 YIL SONRA YİNE BİR İ.Ü. FİLM EKİBİ VAN GÖLÜ'NDE
1963 yılında İstanbul Üniversitesi'ne ait bir çekim ekibi Van Gölü'ne gitmiş ve
gölün üzerinde yer alan Akdamar adasında AKTAMAR adlı belgeseli çekmişti. Bu
filmin yönetmenleri Mazhar Şevket İpşiroğlu ve Adnan Benk idi. Bu filmin
ardından Van Gölü'ne 2002 yılında İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi
araştırma görevlilerinden oluşan bir ekip tekrar gitti ve dağların arasındaki
denizin filmini çekti.

ASURLULARIN YUKARI DENİZ'İ
Asur kaynaklarında adı Yukarı Deniz olarak geçen Van Gölü o günden bugüne
çevresine deniz kültürü yaşatan bir doğa harikasıdır...

Kaynak - Cenk Demirkıran

"YUKARI DENİZ"İN Özel GÖSTERİMİ...
Kültür Bakanlığı desteğiyle, yapımı İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi tarafından gerçekleştirilen; Yönetmenliğini Cenk Demirkıran'ın yaptığı, görüntü yönetmenliğini İlkay Nişancı'nın, Yapım Koordinatörlüğünü Ahsen Deniz Morva'nın üstlendiği, Van Gölü ve çevresindeki uygarlıkları anlatan YUKARI DENİZ adlı belgesel film 15 Eylül günü Antalya Altın Portakal Kısa Film ve Video Festivali'nde özel gösterime girecek.

"YUKARI DENİZ" 2. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİ FİLMLERİ TOPLU GÖSTERİM HAFTASI'NDA
Kültür Bakanlığı'nın desteğiyle çekilen, yönetmenliğini İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi araştırma görevlilerinden Cenk Demirkıran'ın yaptığı Van Gölü ve çevresindeki uygarlıkları anlatan YUKARI DENİZ adlı belgesel film İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi yapımlarının gösterildiği toplu gösterimde 6 Kasım Perşembe saat 11:00'de İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde gösterilecek.Filmin ardından filmin kamera arkasını anlatan 6 dakikalık "Yukarı Deniz Seyir Defteri" adlı film gösterilecek ve Yönetmen Cenk Demirkıran, Görüntü Yönetmeni İlkay Nişancı ve Yapım Koordinatörü Ahsen Deniz Morva ile söyleşi gerçekleştirilecek.

YUKARI DENİZ; URARTU- Savaş VE ESTETİK SERGİSİNDE
Van Gölü çevresindeki uygarlıkları anlatan "YUKARI DENİZ" belgesel filmi T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Yapı Kredi Kültür ve Sanat Yayıncılık işbirliği ile hazırlanan "Urartu- Savaş ve Estetik" adlı sergide gösteriliyor. Yönetmenliğini İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi araştırma görevlilerinden Cenk Demirkıran'ın, Görüntü Yönetmenliğini Araş.Gör. İlkay Nişancı'nın yaptığı ve Yapım Koordinatörlüğünü Araş.Gör.Ahsen D.Morva'nın üstlendiği YUKARI DENİZ'in Genel Koordinatörlüğü'nü Prof. Dr. Suat GEZGİN yaptı.

YUKARI DENİZ, 9 Ekim 2003-17 Ocak 2004 tarihleri arasında açık olacak sergide plazma ekrandan gösterilecek.
SERGİNİN MÜZİKLERİ YUKARI DENİZ'İN SOUNDTRACKI OLARAK BELİRLENDİ...
Van Gölü çevresinde yaşamış olan Urartu Uygarlığı'nı tanıtmayı amaçlayan serginin müzikleri de yine YUKARI DENİZ'in soundtracki olarak belirlendi.İlkay Nişancı, Cenk Demirkıran ve Türkay Nişancı' nın bestelediği YUKARI DENİZ'in Özgün müzikleri arasında Urartuca sözlü "Eiduru" adlı beste de bulunuyor.

YUKARI DENİZ,4. ULUSLARARASI İZMİR KISA FİLM FESTİVAL'İNDE....
Yukarı Deniz, 14 Kasım 2003'te festival özel gösterim bölümünde İzmirli
sinemaseverlerle buluştu. Gösterimin ardından gerçekleştirilen söyleşiye filmin
yönetmeni Cenk Demirkıran,Görüntü Yönetmeni İlkay Nişancı,Yapım Koordinatörü
Ahsen Deniz Morva ve müzisyen Türkay Nşancı katıldı.

YUKARI DENİZ,17 Ocak'A KADAR "URARTU- Savaş VE ESTETİK" SERGİSİNDE
GÖSTERİLİYOR...
Yapı Kredi Vedat Nedim Tör Müzesi'ndeki "Urartu- Savaş ve Estetik" sergisinde
Yukarı Deniz 17 Ocak'a kadar gösterimde kalacak.

YUKARI DENİZ'İN SOUNDTRACK'İ "URARTU:Savaş VE ESTETİK" SERGİSİNİN TEMA MÜZİĞİ
OLARAK SEÇİLDİ...
Urartuca sözlerin de yer aldığı ve İlkay Nİşancı, Cenk Demirkıran ve Türkay
Nişancı'nın besteledikleri YUkARI DENİZ filminin Özgün müzikleri sergi salonunda
tema müziği olarak çalınıyor...

"YUKARI DENİZ", ANTALYA Altın PORTAKAL KISA FİLM VİDEO FESTİVALİ'NDE...
Festival kapsamında 15 Eylül 2003 tarihinde Yukarı Deniz'in özel gösterimi
yapıldı.

"YUKARI DENİZ", SAFRANBOLU 4.Altın SAFRAN BELGESEL FİLM FESTİVALİ'NDE...
Festival kapsamında Yukarı Deniz'in özel gösterimi yapıldı.

"YUKARI DENİZ"İN TÜRKİYE GALASI...
*YUKARI DENİZ'in Türkiye galası 27 Mart 2003 tarihinde İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
İLETİŞİM FAKÜLTESİ'nde yapıldı.
Galaya arkeoloji,coğrafya,iletişim bilim dallarından öğretim görevlilerinin yanı
sıra Türkiye'nin önemli belgesel yönetmenlerinden Ertuğrul Karslıoğlu'nun yanı
sıra yönetmen Oğuzhan Tercan da katıldı.

"YUKARI DENİZ",ULUSLARARASI SEMPOZYUM'DA...
Yukarı Deniz,Türkiye Kültür Araştırmaları Grubu'nun 3-5 Eylül tarihleri arasında
VAN'da yapılacak olan sempozyumu sırasında İstanbul Üniversitesi'nin 60'lı
yıllarda çektiği "Ben Asitavandas" ve "Aktamar" filmleriyle birlikte gösterildi.

"YUKARI DENİZ", ARİZONA EYALET ÜNİVERSİTESİ'NDE....
*Yönetmenin Kültür Bakanlığı desteğiyle çektiği YUKARI DENİZ adlı belgesel
filmin ilk gösterimi 27 Şubat 2003 tarihinde ABD'de ARIZONA STATE UNIVERSITY'de
yapıldı.

Van Gölü belgeseli çekiliyor...

İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi araştırma görevlilerinden oluşan bir ekip, Van Yüzüncü Yıl
Üniversitesi'nin araştırma gemisiyle gölün 452 km uzunluğundaki kıyılarını takip ederek çevresini
dolaşacak. Bu uzun yolculuk sırasında tarihin ve volkanik göl doğasının izi sürülecek. Çekimlerine
8 Temmuz'da başlanacak olan belgeselin yönetmenliğini Cenk Demirkıran, Görüntü Yönetmenliğini
İlkay Nişancı ve Yapım Koordinatörlüğünü Ahsen Deniz Morva üstleniyor. İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Suat Gezgin'in genel koordinatörlüğünde yürütülen proje Kültür Bakanlığı tarafından destekleniyor.
Küçük Asya Anadolu'nun çatısındaki "Yukarı Deniz"in belgeseli, yöre halkının deniz dediği, dünyanın en
büyük soda gölü olan Van Gölü'nün İsa'dan önceki yüzyıllardan bu yana çevresinde yeşerttiği uygarlıkları
tanıtmayı, gölün yarattığı deniz kültürünü yansıtmayı ve böylece yöre turizmine katkıda bulunmayı amaçlıyor.



Van Gölü'nün öyküsü, "Yukarı Deniz" İZ TV'de "İstanbul Üniversitesi Kuşağı"nda
Yayınlandı.

26 Nisan 2006, Çarş- 14.00
27 Nisan 2006, Perş- 21.00
29 Nisan 2006, C.tesi- 15.15
30 Nisan 2006, Pazar- 01.30



Kaynak
Cenk Demirkıran