Yapım Tarihi - 2000
Süre - I. Bölüm- 31'15, II. Bölüm- 30'45"
Bölüm Sayısı - 2
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe, Betacam SP
BSB Arşiv No - 461
Yönetmen - Hakan Aytekin
Yapımcı - Ahmet Hızarcı
Senaryo - Hakan Aytekin
Müzik - Nadir Göktürk
Seslendiren - Sacit Onan
Görüntü Yönetmeni - Turhan Yavuz
Kurgu - Hakan Aytekin
Bilimsel destek - ODTÜ Tarihsel Çevre Değerlerini Araştırma Merkezi (TAÇDAM)
Yönetmen Yardımcısı - Hüma Gülüm
Alan Koordinatörü - Jale Velibeyoğlu
1. Bölüm - Su Düşleri...
2. Bölüm - Sular Yükselmeden
Belgeselde, Fırat ve Dicle nehirleri üzerindeki Birecik, Karkamış ve Ilısu barajlarının suları altında kalacak olan bölgedeki arkeolojik ve kültürel varlıklar ile kurtarma kazıları ele alınıyor.
"Kazıda çalışanlar için, her yeni gün; yeni bir umuttur. Binlerce yıl suyun kıyısında düşlerini gerçeğe dönüştüren insanoğlunun serüvenini keşfetme umudu.
Keşfin kıyısında, düşlerin gerçeğe dönüştürülme umudu..." (I. Bölüm- "Su Düşleri...")
"Güneşin doğuşunu, zamanın akışını durdurabilir miyiz?
Ya da zamanı yakalayabilir miyiz?
Güneydoğu Anadolu Projesi çerçevesi içinde, Fırat ve Dicle üzerinde yapılan barajlardan Kargamış ve Birecik Barajlarında su tutuldu...
Ilısu Barajı için ise, yaklaşık on yıllık bir sürenin kaldığı söyleniyor. Gecelerini gündüzlerine katan arkeologlar, sular yükselmeden,
10 binlerce yılın birikimini on yıla sığdırmak için çaba harcıyorlar.
Binlerce yıldır toprak altında açığa çıkarılmayı bekleyen bilgiler suların ölümcül gücüne terk edilmezse,
bilim adamlarının bu keşif yolculuğu sonunda tarih yeniden "icat" edilecek..."
( II. Bölüm- "Sular Yükselmeden" )
Katıldığı Festivaller / Gösteriler
Uluslararası Kubaba Arkeoloji Belgeselleri Festivali (23-25 Mart 2001 / Antalya)
II. Türk Belgeselciler Haftası (30 Nisan - 4 Mayıs 2001 / İstanbul)
Akbank 5. Kısa Film Festivali, Gösterim Seçkisi. 2008
8. Dadaş Film Festivali, Ulusal Belgesel Filmler Bölümü, Gösterim Seçkisi. 2013
Kaynak
Hakan Aytekin
Keşfin Kıyısında "Su Düşleri"
Yönetmen- Hakan Aytekin; Betacam SP, Renkli, 31'15", 2000; Senaryo- Hakan
Aytekin; Görüntü Yönetmeni- Turhan Yavuz; Yapımcı- Ahmet Hızarcı; Müzik- Nadir
Göktürk; Seslendiren- Sacit Onan
Akbank 5. Kısa Film Festivali'nde (Akbank Sanat Beyoğlu) 21 aralık 2008 pazar
günü saat 11:00'de 'Belgesel Sinema' kategorisinde yönetmenliğini Hakan
Aytekin'in yaptığı, "Keşfin Kıyısında 'Su Düşleri" adlı belgesel film
gösteriliyor.
Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamında, Fırat ve Dicle nehirlerinin üzerine
yapılan barajlar birçok yerleşimi sular altında bırakacak. Havzalardaki kültürel
varlıklar, baraj suları altında kalmak ya da kurtarılmakla karşı karşıya.
Kurtarma kazıları yapan bilim adamları barajlar su tutmadan arkeolojik
yerleşimleri gün ışığına çıkarmaya çalışıyor. Kazılar sonucunda, belki de
uygarlık tarihinin pek çok bilinmeyeni keşfedilmiş olacak. Ancak, zaman akıp
geçiyor ve olanaklar sınırlı... Arkeoloji dünyası son durağı belli olmayan bir
"keşif yolculuğu"nda. Bölgede yer alan pek çok değerin belki de yalnızca
"kıyısından geçmiş" olacaklar. Çünkü su, "yaşam" kadar, "ölüm"ün de gücünü
taşıyor.
Zeugma'ya 5 Milyon Dolarlık destek veren Hawlett Packard'ın sponsorluğunda çekilen,
Hasankeyf'le birlikte Fırat ve Dicle sularının beslediği tüm Bereketli
Hilali görüntüleyen belgeseldir. Atlas Multimedia ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Tarihsel değerleri Araştırma merkezinin işbirliğinde gerçekleştirilen
belgesel 45 günde çekildi.
Belgeselin yapımcısı Ahmet HIZARCI, Karakamış ve Ilısu baraj göllerinin
tehdit ettiği bölgedeki kazı çalışmalarını görüntülediklerini
belirtiyor ve " Karakamış Barajı altında kalacak 11 Höyük var.
Hasankeyf ise Ilısu'nun tehdidi altında kalacak. Bölgede sular altında
kalacak bir takım arkeolojik ve kültürel değerler varsa bunları
belgelendirmek ve arşivlemek gerekir. Bölgedeki höyüklerin bazıları M.Ö.
9000 yılların kadar uzanıyor" diye konunun önemine değiniyor.
Keşfin Kıyısında belgeseli 18 kazıda çalışan arkeologların Tanık
oldukları şeyleri anında görüntülemiş. Yüzyıllar önce Bereketli
Hilalde yaşamış insanların, yeme içme alışkanlıklarından, toprağı sürme
biçimine, siyasi ilişkilerine kadar örnekler tarihe ışık tutacak.
Hawlett Packard'ın Pazarlama Müdürü Tayfun TOPKOÇ ise belgeselin
uluslararası festivallerde gösterilerek Türkiye'nin tanıtımına önemli
katkıda bulunacağını söylüyor.
Keşfin Kıyısında belgeselinin temalarından biri de, 12. Yüzyılda
Hasankeyf'de yaşamış olan önemli bilim adamı El CEZERİ. Hasankeyf, Diyarbakır,
Mardin ve Harput dolaylarında hüküm Süren Artukoğulları döneminde yaşayan
El CEZERİ suyu kinetik enerjiye çevirerek insanlığın hizmetine sunmuş.
" Olağanüstü Mekanik Araçların Bilgisi Hakkında Kitap " adında
bir eseri olan El CEZERİ, su saatleri, otomatik kaplar, çeşitli fıskiyeler,
şifreli kilitlerin mucidi. Belgeselde bu konuda da bilgiler verilmekte.
Kaynak
Hürriyet Gazetesi / Gila BENMAYOR makalesi.
HP’nin kültür desteği
HP’nin sponsorluğunda Urfa ve Harran’da gerçekleştirilen “Keşfin Kıyısında” adlı belgesel filmin çekimleri tamamlanmak üzere. Her biri 30 dakikalık olacak iki belgesel filmin Ocak 2001 tarihinde gösterime hazır olması bekleniyor. Projenin maliyet kısmı HP tarafından desteklenirken, filmin danışmanlığını ve bilimsel denetimini ODTÜ-TAÇDAM üstleniyor.
HP, araştırma ve film montaj çalışmaları için Atlas Multimedia’ya ve TAÇDAM’a donanım ve çözüm desteğinde de bulunuyor. Beş yıl sürmesi planlanan projenin ilk bir yılı için sponsor olan HP, gelecek yıllarda da bu desteği sürdürmeyi planlıyor.
Kaynak
Hürriyet Gazetesi
“Keşfin Kıyısında” Karkamış ve Ilısu baraj göllerinin altında kalacak olan
bölgedeki ulaşılabilir her türlü maddi-manevi kültür varlığımızın belgelendiği
bir belgesel. Bölgede halen kazı çalışmaları yürütülen 22 kazı alanının
çekimlerinin yapıldığı belgeselin ağırlık noktalarından birisi 12. yüzyılda
Ilısu Baraj gölünün altında kalacak olan Hasankeyf’de yaşayan El-Cezeri’nin su
ile çalışan ve o döneme göre olağanüstü denilebilecek araçlarıdır. Bunların
başında Diyarbakır kalesi üzerinde bulunan saat ve normal insan boyutlarında
içecek dağıtan robottur. Karkamış Baraj gölü altında kalacak antik yerleşimler
ve yine bu bölgede olan ancak Birecik Baraj gölü suları altında kalan “Zeugma
(Belkıs)’da filmde yer almaktadır.
Tarih ‘Keşfin Kıyısında’
Türkiye, her yönüyle olduğu gibi arkeolojik açıdan da zengin bir ülke. Ve ne kadar
zenginse o kadar da ilgisizlik kurbanı. Uzun süredir su altında kalan ve kalacak olan
Zeugma ve diğerlerini konuşuyoruz. Önemli eleştiriler yapılıyor, olumsuzlukların
karşısında yüksek sesle bugüne kadar es geçilmiş gerçekler açıklanıyor. Düne kadar
kimsenin görmediği, ilgilenmediği yerler biraz zorlamayla da olsa gündemimize giriyor ve
su altına emanet edeceğimiz medeniyetin izlerini kayıtlara aktarmaya çalışıyoruz. Ilısu ve
Karkamış da aynı akibete doğru yol alıyor. Ama bu sefer geç kalınmış değil. Atlas
Multimedia ile Ortadoğu Teknik Üniversitesi Tarihsel Çevre Değerlerini Araştırma ve
Uygulama Merkezi (ODTÜ-TAÇDAM) işbirliğiyle gerçekleştirilecek “Keşfin Kıyısında” adlı
belgesel, Karkamış ve Ilısu baraj gölleri altında kalacak tarihi varlıklara sahip çıkıyor.
Belgeselin tanıtımı, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde düzenlenen basın toplantısıyla
yapıldı. Toplantıda ‘kültürel varlıklarımız’ elden gittikten sonra konuşmak yerine zaman
varken belgeleme işine başlanması gerektiği ifade edildi. Ahmet Hızarcı, Hakan
Aytekin,
Canan Çimenbiçer, Hüma Gülüm, Mürselin Tan, Turhan Yavuz, Vedat Yalçın, Jale
Velibeyoğlu’ndan oluşan Proje ekibi ‘Keşfin Kıyısında’ adlı belgesel için kolları sıvıyor.
Belgeselin yapımcısı ve Atlas Multimedia Genel Müdürü Ahmet Hızarcı, Fırat ve Dicle
nehirleri arasındaki bölgede, dünyanın ilk uygarlıklarının izlerine rastlandığını,
Karkamış ve Ilısu barajlarının Diyarbakır, Batman, Mardin, Siirt, Gaziantep ve Şanlıurfa
illerinde oluşacak baraj gölleri ve etkilenme alanlarındaki taşınmaz arkeolojik kültür
varlıklarının belgeleneceğini ifade etti. Çalışmalar bugünlerde başlayacak ve 30 Eylül’de
sona erecek.
Ocak 2001’de gösterime hazır olacak belgeselin çeşitli festivallerde gösterileceğini ve TV
kanallarında da gösterime gireceği bilgisini veren Hızarcı, belgeselde Hasankeyf
bölgesinin yanı sıra 12. yüzyılda yaşamış mucit El Cezeri’nin eserlerinin de işleneceğini
söyledi.
Hızarcı, sibernetik bilimin kurucusu olarak anılan El Cezeri’nin su gücüyle çalışan su
saatleri, sakilik yapan otomatik kaplar gibi icatlarının varolduğunu hatırlatarak,
belgeselde “bölgede 12. yüzyılda su ile ilgili neler yapıldı? 21. yüzyılda su ile ilgili
neler yapılacak?” temasının da işleneceğini kaydetti.
Türkiye’nin arkeolojik tarihi de pek parlak değil. Prof. Dr. Tuna, son zamanlarda
medyatikleşen Zeugma kazılarındaki duyarlılığın göstermelik olduğunu, zaman varken yola
çıkılmadığını söylüyor. Ilıca ve Karkamış için şimdiden harekete geçen ekip hem heyecanlı
hem de iddialı. Bu tarz çalışmalarda devletten destek beklendiğini de belirtelim.
milligazete.com.tr
Sulara Karşı
Dicle üzerine inşa edilecek Karkamış ve Ilisu baraj golleri altında kalacak
tarihi varlıklar için Atlas Multimedia, ODTÜ-TACDAM (Ortadoğu Üniversitesi
Tarihsel Değerleri Araştırma Merkezi) işbirliğiyle hazırlanan 'Keşfin Kıyısında'
adli belgeleme projesi hayata geçiriliyor. Projenin sponsorluğunu ise Hewlett
Packard üstleniyor. Bu proje sayesinde tarih öncesi dönemlere ait çok önemli
eserler dünyaya tanıtılacak.
'Keşfin Kıyısı'nda projesi kapsamında her biri 30 dakikalık iki belgesel film
çekilecek. Filmlerde Karkamis ve Ilisu barajlarının Diyarbakır, Batman, Mardin,
Siirt, Gaziantep, Urfa illerinde oluşacak baraj gölü ve etkilenme bölgelerindeki
taşınmaz arkeolojik kültür varlıklarının belgeleme ve kurtarılmasına yönelik
çalışmalar anlatılacak. Belgesel filmlerin Ocak 2001'de gösterime hazır hale
getirilmesi planlanıyor.
Televizyonlarda ve festivallerde gösterilecek film sayesinde Zeugma'da yaşanan
karmaşanın ve cozumsuzlugun diğer yerlerde yaşanmaması amaçlanıyor. Belgeselin
yönetmenliğini de üstlenecek olan Atlas Multimedia Genel Müdürü Ahmet Hızarcı
12. yüzyılda yaşamış olan 'El Cezeri' donemin teknoloji yaratıcısı olduğunu
belirtip, "12. yüzyılda suyla ne yapılmış 21. yüzyılda suyla ne yapılıyor?
Filmde biraz da bu sorulara cevap ariyacağız" açıklamasını yaptı. (Kültür Sanat)
