Yapım Tarihi - 2010
Süre - 01:05:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Murat Bulut
Metin Yazarı - Yrd. Doç. Dr. Hakan Temiztürk
Bulut- Erzurumlu Şükrü Paşa Belgeseli okullarda izletilmeli
Erzurumlu Şükrü Paşa'nın hayatını anlatan belgeselin yönetmeni Atatürk
Üniversitesi İletişim Fakültesi Okutmanı Murat Bulut, belgeselin okullarda
izletilmesi gerektiğini söyledi.
Sırp ver Bulgar ordularına karşı sayı ve imkan bakımından zayıf olmasına karşın
Edirne müdafaası için 5 ay 5 gün mücadele eden Erzurumlu Mehmet Şükrü Paşa’nın
hayatı belgesele döküldü. Belgeselin yönetmeni Atatürk Üniversitesi İletişim
Fakültesi Okutmanı Murat Bulut, belgeselin özellikle Erzurum’daki okullarda
izletilmesi önerisinde bulundu. “Böyle bir komutan Amerika’da olsa hayatı 10 kez
film olurdu.” diyen Bulut, para kazanma amaçlı bu işe girmediklerini,
Erzurumluların ve Erzurumlu gençlerin vatansever bir komutanı tanımaları
gerektiğini düşünerek belgeseli hazırladıklarını söyledi.
Belgeseli bin adet DVD’ye kaydedip ücretsiz dağıttıklarını ifade eden Bulut,
böyle vatanperver komutanların okullarda öğrencilere anlatılması gerektiğini
belirtti. Bulut, belgeseli izlettirmek isteyen okul idarecilerine imkanlar
ölçüsünde yardımcı olacaklarını açıkladı.
Belgeselin üniversite televizyonunda da yayınlanacağını dile getiren Bulut, “Bu
işte büyük fedakarlık gösterdik, komik rakamlarla kendi imkanlarımızla yaptık,
farklı şehirlere gidip çekimler gerçekleştirdik. Müziğini profesyonel yaptırdık.
Bir yıldan fazla sürdü. Böyle bir belgesel 100 bin TL’ye çekilebilir ama biz
cüzi bir miktara hazırladık. 1000 tane DVD yaptık, ücretsiz dağıtıyoruz. İmkan
olsa 10 bin tane DVD yapar dağıtırız. Kendi web sitemden de bu konuda bilgi
almak isteyenlere yardımcı oluyorum. Şükrü Paşa gibi matematik bilgini, askerlik
mesleğini seven bir vatansever komutanı herkesin tanımasını istedik. O dönem bir
ayak oyunu yapıp zamanın genelkurmay başkanı mevkiinde makama gelebilecek
birikime ve güce sahip ama askerliği bırakmıyor. Böyle bir komutanı Erzurumlular
ne kadar tanıyor? Bu tür bir askeri kahramanın ilköğretim ve liselerde
öğrencilere anlatılması lazım. Öğrencilerimizde bu bilinç oluşması lazım. Edirne
müdafaası dünyanın en önemli savunma savaşları arasında gösteriliyor. TRT’de ve
Erzurum’daki sinemalarda yayınlatmak istiyoruz. Herkesin izlemesini arzu
ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Mustafa Kemal’e Yardım
Bulut, Şükrü Paşa’nın Mustafa Kemal Atatürk’ün Rumeli’ye geçişinde ona yardımcı
olanlar arasında yer aldığını da söyledi. Bulut, o süreci şöyle dile getirdi:
“Kılıç Ali’nin aktardığına göre, Şam’da görev yapan Mustafa Kemal,
arkadaşlarıyla ordu içinde oluşturdukları Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’nin
Makedonya teşkilatlarının kurulması sürecinde Şükrü Paşa’nın desteğini arar.
Mustafa Kemal bu hadiseyi anlatırken, Selanik’te sürgünde bulunan Şükrü Paşa’nın
çok vatanperver bir insan olduğunu söyler. Kendisine güvendiğini ve bir mektup
yazarak amacını anlattığını, Şükrü Paşa’nın da Selanik’e gitmesi durumunda işini
halledeceğini bildirdiğini ifade eder.”
Atatürk Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Hakan
Temiztürk’ün Metin yazarlığını yaptığı belgesele göre; Şükrü Paşa yakalandığı
siyatik hastalığının tedavisi için gittiği Bursa kaplıcalarında zatürreeye
yakalanıp, İstanbul’a dönüşünde 5 Haziran 1916 tarihinde vefat eder. Padişah
Sultan Beşinci Mehmet Reşat tarafından yaptırılan Mevlana Kapı'daki Merkez
Efendi Mezarlığı’ndaki kabre defnedilir. 1998’de ise Şükrü Paşa, kendisinin
vasiyetinde işaret ettiği yere, müdafaası için 5 ay 5 gün direndiği Edirne’deki
Kıyık Tabya’da yaptırılan anıt mezara nakledildi.
Cihan Erzurum
haberler.gen.al
Edirne Müdafii Mehmet Şükrü Paşa’nın hayatı belgesel oldu
Osmanlı Devleti’nin son dönemine damgasını vuran önemli komutanlardan Erzurumlu
Mehmet Şükrü Paşa’nın hayatı belgesel oldu. Edirne Müdafii olarak bilinen Mehmet
Şükrü Paşa Belgeseli’nin yönetmenliğini Atatürk Üniversitesi (AÜ) İletişim
Fakültesi Okutmanı Murat Bulut, Metin yazarlığını ise Yrd. Doç. Dr. Hakan
Temiztürk yaptı. Yaklaşık 1.5 yıl Süren çalışmayla hazırlanan eser 65 dakika
sürüyor. Belgesel bugün ilk olarak AÜ Kültür ve Gösteri Merkezi’nde büyük bir
katılımla gösterime sunuldu. Askeri başarısı, sürgün yılları, disiplini,
cesareti ve titizliğinin anlatıldığı belgeselde Şükrü Paşa’nın Mustafa Kemal'in
Rumeli'ye geçişinde yardımcı olduğu konusu yer alıyor.
Programda konuşan AÜ Rektörü Prof. Dr. Hikmet Koçak, Şükrü Paşa’nın Edirne
savunması ile tarihe mal olduğunu belirterek, hazırlanan belgeseli anlamlı
bulduğunu söyledi.
Şükrü Paşa gibi vatanseverlerin gelecek nesiller tarafından tanınması açısından
bu tür belgesellerin önemli olduğunu dile getiren Koçak, Şükrü Paşa’nın şu
sözlerini aktardı- “Düşman hatları geçtikten sonra ölürsem kendimi şehid olarak
kabul etmiyorum. Beni mezara koymayın. Etimi itler ve kuşlar çeke çeke yesinler.
Fakat müdafa hattımız bozulmadan şehid olursam kefenim, lifim, sabunum
çantamdadır. Beni bu mahalle gömeceksiniz ve gelen nesiller üzerime bir abide
dikeceklerdir"
Belgesel gösterimine Mehmet Şükrü Paşa’nın torunu Sevgi Edirne Kutlukan da
katıldı. Rektör Koçak, Kutlukan’a plaket takdiminde bulundu. Kutlukan,
belgeselin kendisini mutlu ettiğini belirterek, memnuniyetini dile getirdi.
Erzurum Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Muammer Yaylalı, bazı kamu kurum
amirleri, öğretim üyeleri, emniyet mensupları, sivil toplum kuruluşu
temsilcileri, üniversite ve polis okulu öğrencileri iştirak etti.
Cihan
Şükrü Paşa’nın hayatı belgeselleştirildi
Atatürk Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde görevli okutman Murat Bulut
tarafından Edirne'nin savunmasında büyük başarı gösteren Erzurumlu Mehmed Şükrü
Paşa'nın belgeseli hazırlandı. Murat Bulut, yaptığı açıklamada, 1.5 yıllık
çalışmalarının ürünü olan 65 dakikalık "Erzurum'un Paşası Edirne'nin Müdafii-
Mehmed Şükrü Paşa" isimli belgeselde, Edirne'nin savunmasında gösterdiği askeri
başarıları yanı sıra hayat hikayesinden kesitlerin yer aldığını söyledi.
Atatürk Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde görevli okutman Murat Bulut
tarafından Edirne'nin savunmasında büyük başarı gösteren Erzurumlu Mehmed Şükrü
Paşa'nın belgeseli hazırlandı.
Murat Bulut, yaptığı açıklamada, 1.5 yıllık çalışmalarının ürünü olan 65
dakikalık "Erzurum'un Paşası Edirne'nin Müdafii- Mehmed Şükrü Paşa" isimli
belgeselde, Edirne'nin savunmasında gösterdiği askeri başarıları yanı sıra hayat
hikayesinden kesitlerin yer aldığını söyledi.
Bulut BELGESEL HAKKINDA BİLGİ VERDİ
Balkan Savaşları'ndan sonra "Edirne Müdafii" adıyla anılan Mehmed Şükrü
Paşa'nın, 1857 yılında Erzurum'da dünyaya geldiğini ifade eden Bulut, şunları
kaydetti-
"Babasını çok küçük yaşta kaybeden Mehmet Şükrü annesin tekrar evlenmesi üzerine
ailesinden kopar ve Erzincan Askeri İdadisi'ne kaydolur. Askeri eğitimine
İstanbul'daki Sütlüce Topçu Okulu'na girerek devam eden Mehmet Şükrü, 1879
yılında harbiyeden topçu teğmeni olarak mezun olur. Harbiye'deki tahsili
sırasında zekası ve riyaziyeye olan istidadı ile hocalarının dikkatini çeker.
Ordudaki ilk görevi mühendishanedeki topçuluk ve Fransızca öğretmenliği olur.
Darüşşafaka mektebinde de fahri olarak matematik ve beden terbiyesi dersleri
verir. Geleceğin büyük matematikçisi Salih Zeki de, Darüşşafaka'da onun
ikliminde yetişir. Mehmed Şükrü, 1880 yılında üsteğmen, 1882 yılında Yüzbaşı ve
iki ay sonra da kıdemli Yüzbaşı, 1888 senesinde yarbaylığa, 1889'da albaylığa,
1893 yılında ise henüz 36 yaşında tuğgeneralliğe terfi ederek paşa olur."
ŞÜKRÜ Paşa KİMDİR?
Mehmed Şükrü Paşa'nın İstanbul dışındaki ilk görev yerinin Edirne olduğuna
dikkat çeken Bulut, ilk 2 yılında Topçu Komutanı olarak yaptığı hizmetlerle
orgeneralliğe kadar yükseldiğini belirterek, şöyle devam etti- "Bu dönemde
Balkanlar kaynamaktadır. Eşkıyalık olayları artmış, çeteler sivil halkın
hayatını tehdit eder hale gelmiştir. Kırklareli-Tırnova hattında türeyen
eşkıyanın takibiyle görevlendirilen paşa, zor şartlara rağmen görevini başarıyla
yerine getirir. Bu görevi sırasında gençlere yönelik ilgi, hizmet ve himmeti
genç kurmay subayların yoğun ilgisine mazhar olur ve saraya jurnal edilir.
Jurnalcilerin etkisinden kurtulamayan II. Abdülhamid, Mehmed Şükrü Paşa'yı
Selanik'e sürgüne gönderir. 1905 yılına kadar devam eden bu sürgün hayatında
Şükrü Paşa, Alman ordusunda gördüğü disiplini Edirne'den sonra Selanik'deki 3.
Ordu'da da uygular. Aşırı disiplini, cesareti, gözüpekliği ve titizliği
dolayısıyla, onun artık yeni lakabı 'Deli Şükrü Paşa'dır."
TARİHİ ŞAHSİYETİN TARİHİ ADIMLARI
Mehmed Şükrü Paşa'nın Mustafa Kemal'in Rumeli'ye geçişinde kendisine yardımcı
olanlar arasında yer aldığını belirten Bulut, ayrıca Kılıç Ali'nin aktardığına
göre, Şam'da görev yapan Mustafa Kemal'in, arkadaşlarıyla ordu içinde
oluşturdukları Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'nin, Makedonya teşkilatının kurulması
sürecinde kendisinden destek istediğini vurgular.
Bulut, "Mustafa Kemal bu hadiseyi anlatırken, Selanik'te sürgünde bulunan Şükrü
Paşa'nın çok vatanperver bir insan olduğunu, ona güvendiğini ve bir mektup
yazarak amacını anlattığını söyler. Şükrü Paşa'nın da, Selanik'e gitmesi
durumunda, her türlü yardımı yapacağını bildirdiğini ifade eder" diye konuştu.
ÖMRÜNÜ VATANA ADADI
Bulut, Şükrü Paşa'nın, 10 Ekim 1912 tarihinde Edirne Müstahkem Mevkii
Komutanlığına atandığını bildirerek, sözlerini şöyle sürdürdü- "Şükrü Paşa'dan
askerlik hayatının son ve en şerefli vazifesine tayin edilirken verilen yazılı
emirde, muhtemel bir muhasara halinde, Edirne'yi 40 gün müdafAa etmesi istenir.
Paşa, kendisine tevdi edilen zor, hatta imkansız bir görevi yerine getirmek için
Edirne'ye vardığında karşılaştığı manzara vahimdir. Emrindeki kuvvetler cephane
bakımından iyi durumda olmasına rağmen sayı ve iaşe bakımından Bulgar
kuvvetlerinden oldukça geridir. Ancak Şükrü Paşa, kendisinden istenen 40 günlük
müdafaayı tam 155 gün sürdürme başarısını göstermiştir.
Yaklaşık 6 aylık kuşatmanın ardından Bulgarların hedeflerine ulaştığını ve
Bulgar Kralı Ferdinand'ın şehre girişinin ardından, Mehmet Şükrü Paşa ile
görüşerek kılıcının kendisinden alınmasından dolayı üzüldüğünü bildirdiğini
ifade ederek, "Ferdinand Şükrü Paşa'ya kılıcını iade ederken iltifatta da
bulunur ve 'Sizin gibi askerin kılıçları alınmaz. Siz savaşta şanlı bir sayfa
yazdınız. Lütfen kılıcınızı kabul buyurunuz. Sizin gibi askerlerle savaşmaktan
gurur duyuyorum' der"
EMEKLİLİK DÖNEMİ
Belgeselde Mehmed Şükrü Paşa'nın önemli bir özelliğinin daha gözler önüne
serildiğini bildiren Bulut, şunları kaydetti- "Ne yazık ki Şükrü Paşa İstanbul'a
döndükten sonra emekliye sevk edilmiştir. Sonrasında ise yalnızlığa itilmiştir.
Paşa ömrünün kalan kısmını 'ben bunu hak edecek ne yaptım' diyerek geçirmiştir.
Paşa daha sonra zatürreye yakalanmış ve İstanbul'da 5 Haziran 1916 tarihinde
evinde vefat etmiştir. Paşanın naaşı, zamanın Padişahı Sultan Beşinci Mehmet
Reşat tarafından yaptırılan Mevlana Kapı'da, Merkez Efendi Mezarlığındaki
mütevazı kabrine defnedilmiştir. Yıllar sonra, 1998'de ise paşa, kendisinin
vasiyetinde işaret ettiği yere, müdafaası için 5 ay 5 gün direndiği Edirne'deki
Kıyık Tabyada yaptırılan anıt mezara nakledilmiştir. Artık günümüzde ne yazık ki
tarih kitapları, özellikle gençlerimiz tarafından yeterince okunmuyor. Buz de bu
belgesel çalışmamızla Erzurum'dan çıkan önemli bir şahsiyetin, ne derece önemli
bir başarıya imza attığını anlatmak istedik."
Bulut ayrıca Şükrü Paşa'nın Edirne müdafaası hakkında, Avrupa matbuatında övücü
pek çok yazıların yer aldığını da hatırlatarak, "Fransızlar binlerce imza ile
bezenen Altın Kitap adıyla bir de kitap bastırmıştır. Altın Kitap, Fransız
milleti adına bir (Şeref Kılıcı) ile birlikte Şükrü Paşa'ya takdim edilmiştir"
dedi.
8 Nisan 2011 Cuma
Erzurum gazetesi
erzurumgazetesi.com.tr
