Toz


Yapım Tarihi - 2010
Süre - 00:36:52
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Ethem Özgüven, Petra Holzer, Selçuk Erzurumlu

Toz

kimyasal maddelerle herhangi bir işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbiri alınmadan
çalıştırılan kot taşlama işçileri, tedavisi olmayan silikozis nedeniyle ölüme
mahkum ediliyor. yaşadıklarına isyan eden işçiler, “kotlar beyazlıyor, hayatlar
kararıyor” diye haykırıyor.

müfettişler - kurcalamayın, ihracatımız fazla!

şirketler, markalar bu işçiler için ölüm oluyorlar. şirketler, silikozis
hastalığı nedeniyle avrupa’nın çeşitli ülkelerinde kot taşlamanın
yasaklanmasıyla bu işi buralara taşıdılar. levis, lee, little big, diesel, mavi,
collezion ve adil ışık gibi yabancı ve yerli marka şirketler, işçilerin nasıl
çalıştıklarını bildikleri halde bu rezalet uygulamayı sürdürdüler. vicdansız bir
şekilde hastalığı ve ölümleri izlediler. bilinçli olarak öldürdüler. ve halen de
el altından devam ediyor.

* silikozis nedir? kimler risk altındadır?

silikozis, döküm kumu hazırlama, cam ve seramik malzemesi hazırlama, taş kırma,
öğütme, tünel kazma, madencilik, kumlama, taşlama sırasında açığa çıkan kristal
silikaya uzun süreli maruziyet sonucu oluşur. solunabilir büyüklükte.

* tekstil sektöründe silikozis bilinen, beklenen bir meslek hastalığı mıdır?

tekstil sektörünün bilinen meslek hastalığı, pamuk tozunun akciğerde benzer bir
hasar oluşturmasıyla karakterize olan bissinozis hastalığıdır. tekstil
sektöründeki silikozis vakalarının geçtiğimiz yıllarda silika kumu ile yapılan
kot kumlama işlemine bağlı olarak arttığı görülmüştür.

* kot kumlama işinde çalışanlarda görülen silikozis olgularına nasıl tanı
konmuştur? sorunun büyüklüğü, yaygınlığını öngörebilme olanağı var mı?

bu coğrafyada kot kumlamaya bağlı silikozis vakaları (iki hasta) ilk kez 2004’de
tanınmıştır. şu ana kadar yaklaşık 300 kot kumlama işçisinin silikozis tanısı
aldığı, onlarca işçinin ise öldüğü belirtilmektedir (ulusal iş sağlığı ve
güvenliği konseyi, 7 temmuz 2008). Erzurum atatürk üniversitesi göğüs
hastalıkları bölümü tarafından bölgede gerçekleştirilen çalışmada daha önce kot
kumlama işi yapmış 145 kişinin incelenmesi sırasında 77 kişide (yüzde 53)
silikozis saptanmıştır.

* kot kumlama nedeniyle silikozise yakalanan çalışanların yaş ortalaması ve risk
altında ortalama çalışma süresi nedir?

basit silikozis vakaları genellikle 20–30 yılda geliştiği halde kumlama
işçilerinde bu süre ortalama 10 yıla düşmektedir. maruziyetin yoğun ve sürekli
olması hastalığın gelişimini hızlandırır, ancak en önemli neden herhangi bir
önlem alınmaksızın çalıştırılmalarıdır. sekiz aylık kumlama işçiliği sonrasında
bile gelişen vakalar bildirilmiştir.

* kot kumlama işi nedeniyle bu coğrafyada görülen silikozis olgularında hastalık
neden bu kadar hızlı seyretmiş, ölüm oranı neden bu kadar yüksek olmuştur?

kot kumlama genellikle küçük atölyelerde kaçak, denetimsiz ve herhangi bir önlem
almaksızın yapılmaktadır. kot kumlama işinde çalışan kişilerden alınan bilgilere
göre çoğu işyerinde herhangi bir havalandırma veya kişisel koruyucu kullanımı
söz konusu değildir. aksine silika kumunun kaybedilmemesi için çalışma
alanındaki kapı ve pencereler sıkı sıkıya kapatılmaktadır. bu atölyelerde
genellikle vardiya tarzı çalışılmakta, gündüz çalışanlar gece aynı mekanda bir
paravanın arkasında uyumakta ve maruziyet aralıksız devam etmektedir. maruz
kalınan miktarlar da bu hızlı gelişimde önemlidir. niosh tarafından sekiz saat
içinde solunmasına izin verilen silika kristali düzeyi 0.05 mg/m3’dür. dokuz
eylül üniversitesi tıp fakültesi göğüs hastalıkları bölümünün araştırması
sırasında yapılan ortam ölçümlerinde elde edilen seviye, izin verilebilir
değerin 300 katıdır.

Dust
a documentary about silicosis caused by sandblasting jeans…