Yapım Tarihi - 2007
Süre - 00:00:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Hüseyin Bozbalak
Pirime Özlem görücüye çıkıyor...
Uzun yıllar yurtdışında yaşamış olan sinemacı Hüseyin Bozbalak'ın çekimlerini
tamamladığı "Pir'ime Özlem" belgeseli izleyici karşısına çıkıyor.
Üç yıllık bir çalışma sonucunda ortaya çıkan ve beş bölümden oluşan belgesel,
Anadolu Aleviliği kültürünü ve geleneğini anlatmayı amaç edinmiş. Bu çerçevede
Aleviliğin temel inanışlarından "12 Post"un 9'unun bulunduğu Dersim ve yöresinde
200 köy, 5 ilçe ve Dersim merkezinde yapılan 65 saatlik çekimler sonucunda
ortaya çıkan "Pir'ime Özlem" 25 Nisan'da izleyici ile buluşacak.
Belgeselciye Gözaltı...
Dersim'de belgesel çekmek de kolay değil tabii ki. Yapımcı ve yönetmen Hüseyin
Bozbalak çekimler için gittiği Pertek'te gerekli bütün izinler elinde olmasına
rağmen gözaltına alınarak filmlerine el konulmuş. Bozbalak, saatlerce gözaltında
tutulduktan sonra Dersimlilerin yardımlarıyla serbest kalabilmiş. 2004 yılının Ağustos ayında başladığı belgeselin çekimlerini geçtiğimiz aylarda
tamamlayan Hüseyin Bozbalak'la ve aynı adlı çalışmasıyla belgesele kaynaklık
eden araştırmanın yazarı Turabi Saltık'la görüştük.
"Neden Dersim?" diye sorduğumuzda Bozbalak, "Orada çekmek zorundaydık. Çünkü
Aleviliğin antik çağlardan beri orada büyük bir gelişimi var" diyor. Aleviliği
gerçek anlamda anlatabilmek için önce Dersim'i tanımak gerektiğini ifade eden
Bozbalak, "Bu inancın Dersim'den Anadolu'ya yayıldığı görülüyor. Anadolu'da
birdenbire oluşmuş bir Alevilik yok. Alevilik çeşitli boyutlarda gelişmiş.
Hz. Ali zamanından çok daha önce şekillenmesi var. Ali zamanında bir restorasyon
geçirmiş. İmam Cafer zamanına kadar gelinmiş. 1350'lerde Hacı Bektaş-ı Veli'nin
Anadolu'ya geldiği zaman Dersim'de toplanılıp tekrar Aleviliğe çeki Düzen
verilmiş. İşte 40'lar Dağı'ndaki toplantıda Hacı Bektaş-ı Veli Serçeşme
seçiliyor. Bu 12 Post'a 40 tane ocak bağlanıyor. Alevi örgütlemesi aslında orada
bir kaideye bağlanıyor ve ondan bu tarafa da böyle bir kurultay veya toplantı
olmuyor".
Kültürlerin buluştuğu yer
Bozbalak, bu bilgiler etrafında Dersim yöresindeki kutsal alanları, mekanları,
dağları, kurban törenlerini, semahları, semahların anlamlarını ve Aleviliğin bir
yaşam biçimi olarak hayata geçirilişini görüntüleyerek, kültür ve inanç tarihini
belgelemeye çalıştıklarını anlatıyor. "Halk neyle bütünleşiyorsa hepsini
belgeselde yansıtmaya çalıştık" diyor.
Araştırmacı yazar Turabi Saltık da dinlerin, dillerin, kültürlerin buluştuğu bir
yer olarak tanımladığı Dersim'in, antik çağdan ve mitolojiden günümüze kadar
değişik inançların yaşadığı bir coğrafya olduğunu belirtiyor. Anadolu'daki
inançları, filozoflardan başlayarak kültürel yaşam ve etnik boyutuyla ele almaya
çalıştıklarını dile getiren Saltık, "Alevilik üzerine herkes birtakım düşünceler
belirtiyor. Alevilik İslam'ın neresindedir?
İçinde midir dışında mıdır? gibi konular bir süreden beri yazılıp çiziliyor.
Sonuçta Aleviliğin düşünce sistematiğini ortaya koyarken bu çalışmamızda
Aleviliği felsefesi, yaşam içindeki yeri, kültürel ve etnik yapılanmasıyla
irdelemeye çalıştık" diyor.
İlk gösterim İzmir'de
"Pir'ime Özlem" belgeselinin galası 25 Nisan'da Fuar İsmet İnönü Kültür
Merkezi'nde yapılacak. Türkiye Alevi Bektaşi Federasyonu ile Avrupa Alevi
Birlikleri Konfederasyonu'nun organizasyonuyla yapılacak etkinliğe çok sayıda
konuk davet edildi.