Yapım Tarihi - 2013 / 2016
Süresi- 00:00:00
Formatı- Belgesel, Renkli, Türkçe, HD, 1080p, 16:9
Kamera - Blackmagic Pocket Cinema Camera
Lensler - Panasonic Lumix G X Vario 12-35mm f/2.8, Olympus M.ZUIKO Digital 17mm f/1.8
Renk Düzeltme - Adobe Speedgrade, Osiris LUTs
Yönetmen - Tolga Başol
Yapımcı - 2Enduro
Görüntü Yönetmeni - Erkin Yeşil
Müzik - Özgür Yılmaz
Kameraman, Ses Kayıt - Cevher Bilger
Grafik Tasarım - Utkan Başar
Kurgu, Renk Düzeltme - Tolga Başol
“Ordu, Texas” 70'li yıllarda, Vespa motosikleti ile Ordu-Londra arasını tam on
dokuz kez, ardından A.B.D ve Kanada’yı karış karış gezen Osman Gursoy’un
hikayesi. Bakırcı çıraklığı yaparken, ustasının BSA motosikletine dokunmasına
bile izni olmayan Osman Gürsoy çareyi bisikletine motor takmakta bulur. Ardından
yabancı dil öğrenmeyi kafasına koyar ve uzun soluklu maceraları başlar.
Osman Gürsoy 80 yaşında ve Ordu’da yaşıyor. Bizde haber olmasının nedeni ise,
küçük bir Vespa ile tam 200 bin kilometre yapıp, 70'lerde Avrupa ve Kuzey
Amerika’yı baştan sona gezmesi. Gürsoy 1960'ların başında İngiltere’ye çalışmaya
gidiyor ve 69'da Ordu’ya tatil için giderken motorunu kullanmaya karar veriyor.
Sonrasında da 35 yıl boyunca Vespa’sıyla Avrupa’nın tamamını geziyor. “Ordu,
Texas” işte bu maceraperest amcanın belgeseli.
Kaynak
https://vimeo.com/77748199
https://www.facebook.com/2Enduro
2enduro.com
İki teker, altı beygir 180 bin kilometre
70’li yıllarda Vespa motosikletiyle Avrupa ve Amerika’yı baştan başa geçen Osman
Gürsoy’un hikâyesi belgesel oldu.
İyi bir belgesel iyi bir hikâyeyle başlar. Ordu – Texas isimli belgeselin
kahramanı Osman Gürsoy’un hikâyesiyse kesinlikle anlatılmaya değer türden.
Gürsoy 1960’ların başında İngiltere’ye çalışmaya giden bir Ordulu. İngiltere’de
aldığı ikinci el Vespa motosikletse hikâyesinin esas başlangıcı. 1969’da
Londra’dan memleketi Ordu’ya tatil için giderken yolculuk için motorunu
kullanmaya karar verir. Fitili ateşleyen bu yolculuktan sonraki 35 yıl boyunca
Vespa’sıyla Londra – Ordu arasını tam 19 kez kat edecektir. Üstelik her
seferinde ayrı bir güzergâh izler. Vize alamadığı Arnavutluk ve ‘pahalı olduğunu
duyduğu’ Finlandiya hariç Avrupa’nın tamamını gezer.
Sonraki durağıysa Amerika’dır. Motorunu kargoya verip New York’un yolunu tutar.
Amerika’yı bir ucundan bir ucuna 50 günde dolaşır. Arada Chihuahuan Çölü’nü
Vespa ile geçmek gibi o güne (ve de bugüne) kadar sadece onun başardığı işleri
de motorculuk cv’sine ekler. Kanada’da Montreal’e kadar uzanmayı da ihmal etmez.
Osman Gürsoy’un motor üzerinde 3000 saate tekabül eden, toplam 180 bin
kilometreyi bulan yolculuğu 1980’de uğradığı, İtalya’daki Vespa fabrikasında da
şaşkınlık yaratır. Altı beygirlik şehir motosikletiyle dünyayı dolaşmayı
başarması üretici marka için de büyük bir olaydır. Neticede ona yeni bir Vespa
hediye etmeye karar verirler. Ancak Gürsoy eski motorundan vazgeçmez ve yenisini
satarak emektar Vespa’sını kullanmaya devam eder.
Vespa’nın üzerinde dünyanın çevresini beş kez dönebilecek kadar vakit geçiren
Osman Gürsoy halen Ordu’da yaşıyor ve Ünlü motosikletini kullanmaya devam
ediyor. Ordu – Texas belgeseline konu olan yolculuklarından 350 sayfalık yazılı;
50 kasetlikse sesli yolculuk günlüğü ve bini aşkın fotoğrafı bulunuyor.
Belgeselini çeken 2 Enduro ekibine de söylediği üzere en büyük üzüntüsüyse
Londra – Ordu hattındaki seyahatlerinin 19’da kalıp 20’ye tamamlanamaması.
Aynı zamanda mucit
Osman Gürsoy’un bir diğer özelliği de mucitliği. Gürsoy, henüz 70’li yıllarda
motosikletinin arkasında oturan eşiyle konuşabilmek için kaskın içine telsiz
yerleştirmeyi akıl etmiş ve bugün bluetooth’la gerçekleştirilen bu iletişimi o
zaman kendi imkânlarıyla sağlamayı başarmış. Aynı şekilde motosikletine radyo ve
ses kayıt cihazına bağlı bir mikrofon yerleştirmeyi başarmış. Daha ilginciyse
bir de hovercraft yapmış olması. Üstelik hâlâ işler durumda olan bir hovercraft!
“İnsanlar Osman Abi’yi tanımalı”
Ordu - Texas belgeselinin arkasında ‘2 Enduro’ ismiyle faaliyet gösteren iki
motosikletçi var - Tolga Başol ve Erkin Yeşil. Erkin mühendis, Tolga ise görsel
iletişim tasarımıyla ilgileniyor. Yaklaşık dört yıldır beraber motosikletle
geziyorlar. Tolga’nın işi ve Erkin’in fotoğrafçılık yönü birleşince de işe
belgeseller karışmaya başlamış. Bugün, Van, Erciş’e bağlı Ulu Pamir Köyü’nde
yaşayan ve 30 yıl önce Afganistan’ın kuzeyinden sürülmüş olan Kırgızların,
Afganistan’dan kalan akrabalarının izini Süren ilk projeleri 2 Pamir’i geçen yıl
tamamladılar. İkinci işlerinde Osman Gürsoy’un hikâyesini anlatmak istemelerinin
sebebiniyse şöyle anlatıyorlar - “Osman Gürsoy ağırlıklı olarak motorcu
camiasında tanınıyor. Oysa yaptığı şey çok büyük bir olay. Daha çok insanın bunu
bilmesini istedik.”
İkilinin işleri www.2enduro.com adresinden takip edilebiliyor.
Osman Gürsoy’un seyahatlerinden kalan bini aşkın fotoğrafı var.
hurriyet.com.tr
Mehmet İren
21 Aralık 2013
1960larda İngiltere’ye çalışmaya giden ordulu Osman Gürsoy, boş zamanlarında
kısa gezilere çıkmak için ikinci el bir "Vespa" marka motosiklet satın aldı.
1969’da yenilediği motoruyla Ordu-Londra arasını 19 kez katetti. Londra’ya her
dönüşünde ayrı bir yoldan giderek, Arnavutluk ve Finlandiya dışında tüm
Avrupa’yı gezdi. Motorunu uçağa koyup Amerika’ya gitti.
50 günde New York’tan Seattle’a, ABD’yi ve Montreal’e kadar Kanada’yı dolaştı.
Bugüne kadar toplam 180 bin kilometre aşıp, dünyanın çevresini beş kez dolaşacak
kadar yol yaptı. Gezilerinde, 3 bin saat motor üzerinde kaldı. Sekiz ton yakıt,
350 kilo yağ harcadı. Gürsoy, Arizona Çölü’nü bile geçtiği 150 cc’lik motoru Koç
Müzesi’ne bağışlamak istiyor.
Dünyayı deniz, Kara ve havadan turlayan çoktur. ama bunu yıllık izinlere
sığdıran, üstelik altı beygirlik şehir motosikletiyle, profesyonel yardım
almadan yapan nadir gezginlerden biri Osman Gürsoy. 180 bin kilometrelik
yolculuğu Vespa üreticilerini bile şaşırtmış, ona yepyeni bir motosiklet hediye
etmişler. Yine de 70 yıllık yaşamının 36 yılında kullandığı eski motoru hala
elinin altında.
Gürsoy’un motor tutkusu 45 yıl öncesine uzanıyor. 1959’da Yalova Karamürsel’deki
Nato Üssü’nde garson olarak çalışan Gürsoy, işe gidiş gelişlerinde kullandığı
bisikletine motor takar. Bu naif alet ayağını yerden keser. Ama öylesine nazik
bir motorlu taşıttır ki bir gün rüzgar çıkınca, dayandığı ağaçtan kurtulup
yakındaki göle uçar. Gürsoy, kurutup kullanmaya devam eder. 1966’da İngiltere’ye
giderken satar. İngiltere’deki ilk aylarında eşi ve çocukları yanında olmadığı
için çok canı sıkılır. Satın aldığı ikinci el Vespa’yla çevre gezileri yapar.
1969’da yeni bir Vespa alır, Türkiye’ye tatile motoruyla gelmeye başlar. Bir kez
eşini de yanına alır. Her tatil önce Yalova’daki evlerine sonra da Ordu’daki
ailelerini ziyarete giderler. Tatil dönüşü eşi Cevriye Hanımı da trene bindirip
her seferinde farklı bir yoldan gider. 1970’li yılların ikinci yarısına
gelindiğinde, Arnavutluk ve Finlandiya hariç tüm Avrupa’yı gezmiştir.
Arnavutluk’a vize alamadığı için gidememiştir. Finlandiya’ya ise arkadaşlarının
tavsiyesi yüzünden - ‘Çok pahalı, sakın deneme!’
Çölde bir Vespa...
Avrupa’nın her yerini görünce Gürsoy’un yine canı sıkılmaya başlar. ABD’yi
görmeye kafasına koyar. 1978’de iş yerinden üç ay izin alır. Vespa’sını
paketleyip New York’a gönderir. ardından kendi atlar uçağa. Motorunu teslim
alırken görevlilerin alaylarına muhatap olsa da Yılmaz, bir kamyona yükleyip en
yakın servis istasyonunun yolunu tutar. Colombia, Florida, Miami, Atlanta,
Tenessee, Alabama, Arkansas ve Dallas’tan sonra Texas’a varır. yolda Vespa
bayilerine uğrar. Çılgın Türk’ü gören bayiler ihtiyacı olan parçaları ücretsiz
verir. Sıcaktan otomobil aksamlarının eridiği Texas Çölü'nü bir günde geçer, Los
Angeles’tan sonra San Francisco’ya varır. hayatının en büyük korkularını San
Fransisco’da yaşar. Kent köprülerle doludur ve her birinde yol ızgaralardan
oluşmuştur. Vespa’nın küçük tekerleklerini zıplarken zapt etmek çok zorlanır.
Seattle’dan sonra kanada sınırına vardığında hiç de hoş karşılanmaz. ‘Nereye?’
diye soran gümrük memuru, ‘ülkenin bir başından öbür başına’ cevabını alınca bir
Vespa’ya bir de üstündekine bakar. Pasaporta damgayı vurur. Turunu tamamlayıp
New York’a döner. Motosikletini teslim etmek için hava alanının kargo bölümüne
girdiğinde, 50 gün önce müstehzi ifadeyle karşılayan görevli donup kalır.
Gürsoy’un motorunu kendi eliyle kargoya hazırlar.
Ve macera Türkiye’de bitti...
Osman Gürsoy, bir süre daha Türkiye’ye motoruyla gelip gitmeyi sürdürür. 1980’de
Güney Avrupa yolundan dönüşü sırasında İtalya’da Vespa fabrikasına uğrar. Motoru
görüp, macerasını dinleyen yetkililer şaşırır. ona yepyeni bir Vespa
göndereceklerini söylerler. 1981’de yeni motoru Londra’dadır. Fabrika
geleneklerini bozmayarak, sadece alüminyum parası olan 200 sterlin alarak,
Gürsoy’a yeni motorunu verir. Ama alışkanlıklarından ve sahip olduklarından asla
vazgeçmeyen Gürsoy, yeni motorunu pek kullanmak istemez. Altı ay sonra yenisini
satar ve emektar motoruna binmeyi sürdürür. Osman Gürsoy, 1986’da motorunu,
minibüse yükleyerek Türkiye’ye getirir. Yaşadığı maceraları anlatıp, sadece
hatırası için Türkiye’ye soktuğunu belirten bir yazıyla Gümrük Bakanlığı’ndan
muafiyet ister. Reddedilince 160 bin lira ödeyerek, motorunu yurda sokar.
Önceleri Yalova’daki evinde Duran motoru daha sonra Ordu’ya getirir. Şimdilerde
ise Boztepe’den şehir merkezine sekiz dakika Süren yolculuklar dışında motorunu
kullanmıyor. Nedeni trafik kurallarına uyulmaması.
Radyolu kayıt cihazlı motosiklet...
Osman Gürsoy, motosikletine üç dalgalı bir otomobil teybini modifiye ederek
yerleştirmiş. Kısa dalga adaptörüyle dünyanın dört bir yanını dinleyebildiği 13
dalgalı radyo ve ses kayıt cihazına bir de mikrofon takmış. Gezileri boyunca,
hem gezdiği yerleri anlatmış kasetlere, hem de tanıştığı, evlerinde kaldığı
kişilerin düşüncelerini kaydetmiş. Şimdi elinde maceralardan kalan 60 kaset var.