Yapım Tarihi - 2008
Süre - 00:18:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, DV
Yönetmen - Rodi Yüzbaşı
Mezopotamya coğrafyasının en eski inançlarından birini yaşatan Ezidiler doğduğu
ve yaşadığı topraklarda farklılıklarından dolayı pek çok acı yaşamıştır. Doğa
ile ilişkisi, ahiret inancı, iyilik ve kötülüğe yaklaşımı ile doğacı ve barışçıl
olan bu inanç, 1980’lerde çoğunlukla Almanya ve diğer ülkelere göç nedeniyle
Türkiye topraklarındaki yaşam döngüsünün sonuna yaklaşmış bulunmaktadır.
The Ezidis, who keep alive one of the oldest religions in the Mesopotamia region,
have undergone great suffering because of being different from other peoples in
these lands where they were born and where they live. The religion, which is
naturalist and peaceful due to its relationship with nature, its belief in the
afterlife and its attitude to good and evil, is approaching the end of its
existence in Turkey because of the emigration to Germany and to other countries
that took place in the 1980s.
20. Uluslararası Ankara Film Festivali, Amatör Kategori, En İyi 2. Film. 2009
3. Mimarlık ve Kent Filmleri Festivali, Belgesel ve Canlandırma Filmleri
Yarışması, Ulusal Yarışma, En İyi Belgesel Film Ödülü. 2009
Bahçeşehir Üniversitesi Belgesel Film Yarışması, En İyi Belgesel Film Ödülü. 2009
Documenterist İstanbul Belgesel Film Günleri. 2009
SİYAD yılın en iyi belgeseli adayı. 2009
46. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali, Belgesel Film Yarışması, Finalist. 2009
11. Safranbolu Uluslararası Belgesel Film Festivali, Profesyonel Dal, Birincilik Ödülü. 2010
Kaynak
Rodi Yüzbaşı
Yezidilere karşı önyargılar kırılmalı
Meleklerin Halkı Yezidiler adlı etkinlik, önceki gün gerçekleştirildi. Yapılan
etkinlikte, Yezidilere karşı oluşturulan önyargıların kırılması gerektiği
belirtildi.
Meleklerin Halkı Yezidiler adlı etkinlik, önceki gün gerçekleştirildi. Yapılan
etkinlikte, Yezidilere karşı oluşturulan önyargıların kırılması gerektiği
belirtildi. Anadolu Kültür ve Araştırma Derneğinde (AKA-DER) yapılan etkinlik
kapmasında Her Yerden Uzaktakiler adlı kısa belgesel filmi gösterimi yapıldı.
Yönetmenliğini Hasan Gürnalın yaptığı belgesel, Mardinin bir Yezidi köyünde
geçiyor. Ayrıca Yezidilerle ilgili fotoğraf çalışmaları ve belgesel çalışmaları
yapan Rodi Yüzbaşının fotoğraflarından oluşan Kadim Topraklar adlı slayt
gösterimi de yapıldı.
EN ESKİ İNANÇ
Etkinliğe katılan Rodi Yüzbaşı, Yezidi inancıyla ilgili genel bilgiler verdi.
Yezidilerin inançlarının hep yanlış ve önyargılı olarak bilindiğini belirten
Yüzbaşı, Yezidilerin şeytana inanmadıklarını belirtti. Yezidi inancının semavi
dinlerden daha eski olduğunu hatırlatan Yüzbaşı, semavi dinlerin ortaya çıkışı
ile birlikte yaşanan değişime değindi. Bu değişimle birlikte Yezidiler üzerinde
sürekli bir baskı olduğunu kaydederek yaşadıkları mağduriyeti dile getiren
Yüzbaşı, Türkiyedeki Yezidilerin bölgede süren savaşla birlikte daha sıkıntılı
bir duruma düştüklerinin altını çizdi ve böylelikle hızlı bir Yezidi göçü
başladığını söyledi. Yüzbaşı, Yezidilerin daha çok Almanyaya göç ettiklerini
belirtti.
Yüzbaşı, Yezidi inancıyla Alevi inancının ekolojik sisteme uygunluk açısından
ekolojistler tarafından genel kabul gördüğünü söyledi. Her iki inancın
arasındaki benzerliklere de değinen Yüzbaşı, Yezidi inancına ilişkin toplumda
oluşan yanlış bilgilerin de kırılması gerektiğini belirtti. Bunun için de toplum
olarak birbirimizi tanımamız ve konuşmamız gerekir.
Bunu yapmadığımız için beraberinde çok yanlış şeyler oluyor dedi.
Yine aynı başlık altında 6 Aralıkta Yezidilerle ilgili bir etkinlik
gerçekleştirilecek. Dengbej Celalê Babiyan ve Rodi Yüzbaşının Mezra Ezidiya adlı
belgesel filmin gösterimi yapılacak. Azad Barış da söyleşi etkinliğine
katılacak.
(İstanbul/EVRENSEL)
Şerif Karataş
evrensel.net
17 Kasım 2009
Ezidiler dünyasına yolculuk: Mezra Êzîdiyan
Fotoğraf çalışmaları yapan Rodi Yüzbaşı, bu kez çalışmasını belgesel filmine
taşıdı. Önyargılarla baktığımız ve bizlere hep önyargılarla anlatılan Ezidileri
belgeseli ile anlatan Yüzbaşının filmi, Mezra Êzîdiyan (Ezidilerin Mezrası)
adını taşıyor. Biz tanıdıkça severiz ve sevdikçe sahip çıkarız düşüncesiyle
hareket eden Rodi Yüzbaşı, Ezidilere karşı yaratılan önyargıların kırılması için
de değerli bir çalışma ortaya çıkarmış. Filmiyle, 20. Ankara Film Festivalinde
En İyi İkinci Kısa Belgesel Film Ödülü alan Rodi Yüzbaşı ile hem filmini hem de
Ezidileri konuştuk.
Ezidiler üzerine belgesel film çekme fikri nereden çıktı ve belgeselin konusu
neden Ezidiler oldu? Böyle bir çalışmanın önemi nedir sizce?
Bizler, yaşadığımız coğrafyaya dair yeterince bilgi sahibi olmadığımız için pek
çok acı yaşanmıştır geçmişte, hâlâ da yaşanmaktadır. Kendi kendimize zarar
verdiğimiz çok olmuştur tarihte. Ezidilik, Mezopotamya coğrafyasının en kadim
inançlarından biridir. Ekolojik, barışçıl ve insan doğasına yakın bir inançtır.
Doğaya, insana, her türlü canlıya ayrım yapmaksızın, yaratıcının eseri olduğu
için saygı duyar. Ezidiler, yaşadıkları topraklarda güvenilirlikleri, cesur
olmaları ve misafirperverlikleri ile tanınırlar. Hakim devletler, sistemler,
Kürdistan coğrafyasında güçlü bir yapı istemediklerinden, farklı kültürleri ya
da inançları, tarih boyunca çeşitli oyunlarla sürekli karşı karşıya getirmiş.
Özünde aynı olan ve aynı gelecek özlemi ile mücadele eden kültürler ve
toplumlar, maalesef yoksullukla, cehaletle, baskıyla, asimilasyonlarla birbirine
düşman hale getirilmiştir. Düşman dediğimiz, büyük oranda bizim kendi
zaaflarımızdır. Biz zayıfladığımız oranda düşman güçlü olur. İşte bütün bu
kaygılardan ve yaklaşımdan hareketle, Ezidilerin yaşadıklarını doğru bir şekilde
anlatmak benim için tarihi deşifre etmek anlamına da geliyor. Belgesel şu
yaklaşıma katkıda bulunmak amacıyla hazırlandı: Biz tanıdıkça severiz ve
sevdikçe sahip çıkarız.
Fotoğrafın beni taşıdığı yerlerden biri de yaklaşık beş yıl önce Nusaybinde bir
Ezidi köyü oldu. Ezidileri tanımam başlangıçta çok bilinçli bir farkındalıkla
değildi. Ama ilk tanıdığım andan itibaren onlardan etkilendim. Çünkü bana çok
sessiz ve gizemli göründüler. Ezidilik inancında dualar Kürtçedir. Onlara göre
tanrı da Kürtçe konuşur. Bütün baskılara rağmen dillerini, dolayısıyla dilimizi
bugüne taşımışlardır, onlara borçluyuz.
Çekimleri yaptığınız bölgeyi anlatır mısın? Ezidilerle nasıl bir iletişiminiz
oldu?
Mezra Ezidiya, o bölgedeki son Ezidi köyüdür aynı zamanda. Sadece altı ev var.
Çoğunlukla yaşlılar yaşıyor köyde. Belgesel de onların yaşamışlıklarına dairdir.
Kürdistanda son otuz yılda çok göç yaşandı bildiğiniz gibi. Ezidiler de
baskılardan dolayı topraklarını terk etti ve büyük oranda Avrupa ülkelerine göç
ettiler. Bu çalışmada gidenlerden çok, geride kalanlara çevirmek istedim
kameramı. Onlar için yaşam çok daha zor. Çünkü gençliklerinde hayal ettikleri
dünyadan çok uzaklar ve yalnızlar. Çocuklarını, sevdiklerini özlüyorlar. Zaten
yapılacak çok fazla iş yok köylerde, bu da bu özlem duygusunu daha çekilmez
yapıyor. Üstelik gelecek onlar için tam bir muamma. Bu bir nevi yıkımdır da.
Belgeseli izleyenler, aslında yıkılan, yok olan şeyin insanlığımız olduğunu fark
edecek.
Çekimler boyunca belgesele konu olan köyde kaldım. Ev sahipleri Ape Usıv ve
Dayika Seyran, masal kahramanları gibiydi gözümde. Dayika Seyran, bir gün bana
fısıltıyla şunu sormuştu: Oğlum, alınma ama senin Ezidi olduğunu düşünüyorum.
Benim Ezidi olabileceğimi, ancak korkudan bunu gizlemiş olabileceğimi düşünmüş
olmalıydı. Aksi halde yaşanan bunca şeyden sonra Ezidi olmayan birisi, neden
onlar hakkında bir çalışma yapmak istesin? Bu durumu anlayamamış olmalıydı haklı
olarak. Bana bunları sorarken, aynı zamanda bana Ezidi dediği için
alınabileceğim düşüncesinin ezikliğini de yaşıyordu. Ben de ona; Merak etme,
bütün Kürtler Ezididir dedim. Bir süre durakladı. Sanırım bu süre içinde başına
türlü türlü şeyler getiren Kürtleri düşündü. Bu sözüm belli ki pek hoşuna
gitmedi. Hepsi mi dedin diye sordu. Hepsi dedim. Sonra da susarak uzaklaştı.
Anlamadığı şeyi hissetmek çok zor değildi.
Belgeseliniz Ankara Film Festivalinde ödül aldı. Peki izleyiciyle yeterince
buluşabildi mi?
Filmi çok kısa bir sürede çektim. Ancak onlarla ilgili uzun süredir fotoğraf
çalışmaları yaptığım için filmle ne anlatmam gerektiği konusunda nettim. Bu da
bu süreci hızlandırdı. Film bittikten sonra çeşitli festivallere yolladık. İlk
gösterim 20. Ankara Film Festivalinde oldu. Belgesel burada En İyi
İkinci Belgesel Film seçildi. Maalesef belgesel izleyicisi çok az. Paylaşım
alanı oluşturmakta, bulmakta güçlük çekiyoruz. Festivaller bu tür çalışmaları
paylaşmak için önemli etkinlikler. Bunların sayısı çok daha fazla olmalı.
Mezopotamya coğrafyasında da çok sayıda belgesel film gösterimleri düzenlenmeli.
Yaratıcı insanlar keşfedilmeli, onlara çalışma koşulları yaratılmalı.