Meşin Yuvarlağın Türkiye Serüveni




Yapım Tarihi - 2002
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 5
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Soner Yalçın
Hazırlayan - Soner Yalçın, Cüneyt Özdemir, Serdar Cebe
Sunucu - Cüneyt Özdemir

Dünyanın en popüler spor dalı futbolun büyülü dünyasını anlatan 5 bölümlük bir
baş yapıt. Osmanlı'dan Türkiye'ye meşin yuvarlağın serüvenini izleyebilirsiniz.

Arşiv
TRT Yayınları (Logo Üstü Kapatılarak Kaçak Olarak Gösterilen Görüntüler)
Kültür Bakanlığı
Ali Muhittin Hacıbekir
Atatürk Kitaplığı
Hürriyet
CNN Türk Spor
Kanal D Spor
Cine 5

Kaynakça
Murat Toklucu "Taraftarın Senle"
İstanbulspor Klübü Albümü
Vala Somalı "Türk Sporunda 75 Yıl"
Ümit Kıvanç "Kesin Ofsayt"
Oygur Yamak "Beşiktaş"
Doç. Dr. Can İkizler "Efsanenin Dönüşü"
Haşim Canatar "Kral ve İmparator"
Ahmet Çakır "O Bir İmparator"
Nurhan Aydın "Türk Futbol Tarihi"
Cem Atabeyoğlu "1,2,3,4"
Tanıl Bora "Takımdan Ayrı Düz Koşu"
Nejat İren "Türk Futbolunda 31 Milli Maç"
Dr. Rüştü Dağlaroğlu
Haluk San
"Türk Futbol Tarihi"

Belgesel, CNN Türk kanalında ekrana geldi.








Meşin yuvarlağın belgeseli

Cüneyt Özdemir, Soner Yalçın ve CNN Türk Haber Merkezi'nden Serdar Cebe ile 5N 1K ekibi, ‘‘Meşin Yuvarlağın Türkiye Serüveni’’ belgeselinde Osmanlı'dan günümüze Türk futbol tarihini anlatacak. 13 Mayıs akşamı (yarın) saat 21.10'da ilk bölümünü izleyeceğimiz belgesel, beş gün üst üste yayınlanacak. Belgeselde, Türk futbol tarihinde Brezilyalı Didi'nin rakıyla reçel yemesinden tutun da, İttihat ve Terakki zamanında futbolcuların kısa şortla sahaya çıkmasının homoseksüellik tartışması yaratmasına kadar bir çok ilginç nokta var.

Belgeselde futbolun Türklerin hayatına girmesi ve günümüze kadar Türkiye'deki gelişimi ele alınıyor. Bu spor dalındaki başarılarımız kadar başarısızlıklarımız da nedenleriyle inceleniyor. Futbolun siyaset, magazin ve yeraltı dünyasıyla bağlantıları ele alınıyor. Belgeseli hazırlayan isimlerden biri olan Cüneyt Özdemir, ‘‘Futbol, siyaseti barındıran, sosyal gelişmeleri içine alan, geliştiren bir sisteme sahip. Biz 2002'de Dünya Kupası'na gidiyorsak bunun bir geçmişi var. Belgeselde, neden geciktik, neden pek çok başarısızlığa imza attık, elde edilen başarılar kişisel mi yoksa bir ekip çalışması mı, bunları araştırdık’’ diyor.

Fatih Terim, Mustafa Denizli, Şenol Güneş, Ergün Hiçyılmaz, Vala Somali, Doğan Koloğlu, Orhan Koloğlu, Çoşkun Özarı, Turgay Şeren, Gökmen Özdanak, Musa Çözen, Oğuz Çetin ve Can Tanrıyar görüşülen isimler arasında.

Belgesele imza atan bir diğer isim Soner Yalçın, ‘‘TRT'nin çok geniş bir arşivi olmasına rağmen bu arşivi kullanamadık. Çünkü bir dakikalık görüntü için 500 veya 1000 dolar gibi rakamlar istediler. Türkiye'de bilgiye sahip olanlar, ellerindekini araştıran insanlardan saklıyor’’ diyerek TRT'ye veryansın ediyor.

Belgeselde yer alan ilk kayıtlı futbol görüntüsü, 29 Ekim 1926'da Atatürk'ün önünde iki futbol takımının geçit yürüyüşü. Yalçın, belgeselde bugüne kadar altı çizilmeyen noktaları gün ışığına çıkardıklarını söylüyor- ‘‘Türk takımı 1950 Dünya Kupası'na katılma hakkını elde ediyor. Fakat ülkenin parası olmadığı için Brezilya'daki dünya kupasına gidilemiyor. Dünyada ırkçılığın yükseldiği dönemde Türkiye'de iyi futbol oynayan siyah futbolcular var. Derilerinin rengi yüzünden o dönem milli takıma alınmıyorlar. Belgesel, futbolla siyasetin ilişkisini de ortaya koyuyor. Mesela, önceleri kulüpler İttihat ve Terakki'nin önde gelen isimlerini başkan yaparken, İttihat Terakki 1. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkınca bu kez şehzadeleri başkan seçiyor.’’

Beş ayda hazırlanan belgeselde Yapı Kredi Yayınları, Cine5, Kültür Bakanlığı ve birçok özel arşivden yararlanılmış. Milli Kütüphane'de günlerce Osmanlıca gazeteler incelenmiş.



Kaynak
Neslihan Akdaş
Hürriyet 11 Mayıs 2002