Yapım Tarihi - 2023
Süre - 00:38:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen / Director - Burak Yücel, Gül Aslan
Görüntü Yönetmeni - Ümit Turhan Coşkun, Burak Yücel
Kurgu - Gül Aslan, Mehtap Gülcihan, Burak Yücel, Ümit Turhan Coşkun
Proje Danışmanı - Murat Kapıkıran (TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı)
Müzik - Cem Erdost İleri, Kerem Ulaş Dönmez (Karoft), Salih Eren Kurç
Ses Miksaj - Kerem Ulaş Dönmez (Karoft)
Afiş Tasarım - Mehtap Gülcihan, Fatma Gökçek
Onyıllardır uygulanagelen politikalar ülkemiz tarımını bir uçurumun kenarına getirmiş durumda.
Tarımsal alanda kendine yeterli bir ülke olan, hatta birçok tarımsal ürünü ihraç eden Türkiye, bugün itibariyle buğdayı dahi ithal eder duruma düştü.
Dışa bağımlılık, girdi maliyetlerinin yüksekliği, çiftçi nüfusunun azalması ve yaşlanması, gençlerin tarımı bir meslek alanı olarak tercih etmemesi, tarımsal alanların ranta kurban edilmesinin
sonuçları, başta ülkemiz halkları olmak üzere insanlık açısından da büyük bir tehdit oluşturuyor.
Son on yılda ülkemiz çiftçisi Trakya Bölgesi büyüklüğünde bir toprağı ekmekten vazgeçti; çiftçi üretemez duruma getirildi.
Yerel, yadigar tohumlarımızın pek çoğu artık yok ve büyük olasılıkla bir daha olmayacak. Daha çok ürün almak üzere tarım tekelleri tarafından tasarlanan hibrit tohumlar, çeşitliliği ve yerelliği yok
ediyor.
Dünya genelinde varlığını iyiden iyiye hissettiren iklim değişikliği ile gıda krizi aynı tarihsel anda aynı düzlemde buluşuyor.
Sözün özü, kapitalizm insanlık için her gün daha büyük bir felaket haline geliyor.
Kapıdaki Kıtlık, kapitalist üretim ilişkileri içerisine hapsedilen ülkemiz tarımının son yirmi yılda nereden nereye geldiğini irdeleyen bir çalışma. Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden toplamda yirmi
çiftçi, dertlerini, özlemlerini ve çözüm önerilerini haykırıyorlar Kapıdaki Kıtlık’ta.
Kapıdaki Kıtlık belgeseli dayanışma ile hayata geçirildi:
Besnili Kadınlar Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi
S.S. Divriği Üretim ve Pazarlama Kooperatifi Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifi
MoniBostan
Ovacık Doğal
Salkım Kooperatifi
Şana Yaşam Köyü
Urla Kadın Kooperatifi’nin destekleri, katkıları böylesi bir filmin yapılabilmesini mümkün kıldı.
Tarım ülkesi olan Türkiye’de tarımın nasıl uçurumun kenarına getirildiğini anlatan Kapıdaki Kıtlık belgeselinin gösterimi, 30 Nisan Pazar günü saat 15.00’te Taksim’deki Ortaoyuncular Sahnesi’nde
gerçekleştirilecek.
On yıllardır uygulanagelen politikalar Türkiye’de tarımı uçurumun kenarına getirdi.
Tarımsal alanda kendine yeterli bir ülke olan, hatta birçok tarımsal ürünü ihraç eden Türkiye, bugün itibariyle buğdayı dahi ithal eder duruma düştü.
Dışa bağımlılık, girdi maliyetlerinin yüksekliği, çiftçi nüfusunun azalması ve yaşlanması, gençlerin tarımı bir meslek alanı olarak tercih etmemesi, tarımsal alanların ranta kurban edilmesinin
sonuçları, başta ülkemiz halkları olmak üzere insanlık açısından da büyük bir tehdit oluşturuyor.
Son on yılda ülkemiz çiftçisi Trakya Bölgesi büyüklüğünde bir toprağı ekmekten vazgeçti; çiftçi üretemez duruma getirildi.
Yerel, yadigar tohumlarımızın pek çoğu artık yok ve büyük olasılıkla bir daha olmayacak. Daha çok ürün almak üzere tarım tekelleri tarafından tasarlanan hibrit tohumlar, çeşitliliği ve yerelliği yok
ediyor.
Yönetmenliğini Burak Yücel ve Gül Aslan’ın yaptığı Kapıdaki Kıtlık belgeseli, Türkiye’de tarımın nasıl yok edildiğine odaklanıyor.
Belgeselin ilk gösterimi 30 Nisan Pazar günü saat 15.00’te İstanbul Taksim’de bulunan Ortaoyuncular Sahnesi’nde gerçekleştirilecek.
Kapıdaki Kıtlık belgeseli, Besnili Kadınlar Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi, S.S. Divriği Üretim ve Pazarlama Kooperatifi Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, Moni Bostan, Ovacık Doğal,
Salkım Kooperatifi, Şana Yaşam Köyü, Urla Kadın Kooperatifi’nin destekleri ile gerçekleştirildi.
Film Künyesi:
Yönetmen: Burak Yücel, Gül Aslan
Görüntü Yönetmenliği: Ümit Turhan Coşkun-Burak Yücel
Kurgu: Gül Aslan, Mehtap Gülcihan, Burak Yücel, Ümit Turhan Coşkun
Proje Danışmanı: Murat Kapıkıran (TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı)
Müzik: Cem Erdost İleri-Kerem Ulaş Dönmez (Karoft)
Ses miksaj: Kerem Ulaş Dönmez (Karoft)
Afiş Tasarım: Mehtap Gülcihan-Fatma Gökçek
24 Nisan 2023 birgun.net
Gelecek yılların gerçeği: Kapıdaki Kıtlık
Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden toplamda yirmi çiftçi, dertlerini, özlemlerini ve çözüm önerilerini Kapıdaki Kıtlık belgeselinde anlattı. Yönetmen Burak Yücel ile belgesele konu olan sorunları
konuştuk
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar geçtiğimiz günlerde bir basın açıklaması yaparak Türkiye’deki erkek çiftçilerin yaş ortalamasının 57,7 kadın çiftçilerin yaş
ortalamasının 60,1, kayıtlı toplam çiftçilerin yaş ortalamasının ise 58,1 olduğu söyledi. Türkiye’de 18-32 yaş arasında çiftçilik yapanların oranı ise toplam çiftçilik yapanların içinde sadece yüzde
4,8’e tekabül ediyor. Tarımsal üretimde izlenen yanlış politikalar, üretim maliyetlerinin artması ve ekonomik kriz gibi nedenlerle Türkiye’de tarımsal üretim faaliyetleri her geçen gün azalıyor.
Kozyatağı’nda Salkım Gıda Kooperatifi’nin kurucularından olan yönetmen Burak Yücel, “Kapıdaki Kıtlık” belgesel filmi ile tarımdaki sorunları ve çözümleri, halihazırda şu an ülkenin farklı bölgelerinde
üretim yapan çiftçiler ve köylülerle konuştu. Yücel, “Ülkemiz tarımı uzun yıllardır uygulanagelen yanlış tarım politikaları sebebiyle artık kırmızı alarm veriyor.” diyor.
-Belgesel filminizin adı distopik bir çağrışım yapsa da aslında son yıllarda somut olarak karşımıza çıkan bir gerçeğin de ifadesi gibi. "Kapıdaki Kıtlık" gerçek mi yoksa gerçek olması ihtimal
dahilinde olan bir şey mi?
Evet, filmimizin adı distopik bir çağrışım yapıyor zira şu an itibariyle içerisinde bulunduğumuz koşullar bir distopyadan farksız. Kapıdaki Kıtlık, ülkemiz tarımının bugünkü durumunu, ülkemiz
çiftçisinin koşullarını, ülkemizin gıda egemenliğinde ne durumda olduğunu sorgulayan bir belgesel film. Filmimizin adında da geçen “kıtlık” vurgusuna dair sorunuzu bundan yirmi yıl önce sormuş
olsaydınız, ihtimal derdik. Fakat bugün artık bu olgu bir ihtimal olmaktan çıkarak somut bir gerçekliğe dönüşmüş durumda. Hatırlayalım, Rusya-Ukrayna savaşının en sıcak günlerinde ülkemize getirilen
üç tahıl gemisi adeta bayram havası ile basına yansımıştı. Büyük ve verimli bir tarım ülkesi olan Türkiye, bugün itibariyle buğdayda dahi kendi kendine yeterli bir ülke olmaktan çıkmış durumda.
-Buradan, filmi çekme amaçlarınız üzerine de konuşalım isterim. Türkiye'nin farklı şehirlerini gezerek üreticilerle görüştünüz, neden böyle bir belgesel çekmek istediniz?
Filmimizin hikayesi şöyle başladı: İçerisinde Kapıdaki Kıtlık filminin ekibinin de bulunduğu yurttaşlar olarak, 2019 yılında Kadıköy’ün Kozyatağı semtinde Salkım Gıda Kooperatifi’ni kurduk. Ülkemiz
çiftçisinin ürününün kentteki insanlara aracısız biçimde ulaşması, gıda egemenliğinin ülkemiz çiftçisinin elinde olması, doğaya ve ekolojiye saygılı, ona zarar vermeyen bir üretim modelinin
desteklenmesi gibi pek çok ilke eşliğinde açtık kooperatifimizi. O günden bugüne eğitsel pek çok faaliyette bulunduk diğer kooperatiflerden dostlarımızla birlikte. 2022 yılının Nisan ayında ülkemiz
tarımına bütünsel bir perspektifle bakan bir belgesel film yapıp yapamayacağımızı konuşmaya başladık kendi aramızda. Kooperatif üye ve gönüllülerimizin arasında sinema ve fotoğraf eğitimi almış olan
arkadaşlarımızın varlığı bu anlamda bizi cesaretlendirdi.
-Diğer kooperatiflerle de işbirliği yaptınız sanırım.
Evet, fikrimizi diğer gıda kooperatiflerinden dostlarımızla paylaştık. Artvin Arıcılar Birliği, Besnili Kadınlar Kadın Girişimi ve Üretim ve İşletme Kooperatifi, Divriği Üretim ve Pazarlama
Kooperatifi, Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, MoniBostan, Ovacık Kooperatifi, Salkım Kooperatifi, Şana Yaşam Köyü ve Urla Kadın Kooperatifi olarak bu filmi ortak bir dayanışma bütçesi
oluşturarak çekmeye karar verdik. Neden böyle bir film çekmek istedik? Çünkü biz ülkemizin ve ülkemiz tarımının bir uçurumun kıyısına getirilmesine sessiz kalmak istemiyor ve buna karşı mücadele etmek
istiyoruz. İnsanların kendi kabuğuna çekilmesi, yalnızlaşması, umutsuzluğa sürüklenmesi, ülkeyi yönetenlerin en büyük temennisi. Biz ise üretenlerin yönettiği bir ülkenin özlemini kuruyoruz. Bu
özlemimizi gerçekleştirmenin ön koşulu ise üretmek. Alternatifler sunmak. Serzenişten öteye geçerek eylemek, ortaya çıkartmak, var etmek. Filmimizi bu duygularla çektik diyebiliriz.
Belgesel ekibi: Ümit Turhan Coşkun, Mehtap Gülcihan, Murat Kapıkıran, Burak Yücel ve Gül Aslan
-Ne kadar sürdü çekimler, hangi illere gittiniz?
Çekimler yaklaşık sekiz ay sürdü. 2022 yılının Ağustos ayında başladık çekimlere. Sırasıyla şu illere gittik: Ankara, Sivas-Divriği, Adıyaman-Besni, Diyarbakır, Tunceli-Ovacık, Rize-Fındıklı,
Artvin-Hopa, Düzce-Akçakoca, Sakarya, İzmir, Antalya.
-Sanırım farklı üretim alanlarını tercih ederek sorunları etraflıca anlamaya ve anlatmaya çalıştınız. Sizin edindiğiniz fikirler neler oldu? Tarımda hangi sorunlar var?
Evet, sizin de söylediğiniz gibi farklı üretim bölgelerine gitmek ve o bölgelerin özgünlüklerini görmek istedik. Daha doğru bir ifadeyle Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesine de gitmiş olduk belgesel
kapsamında ve toplamda yirmi bir çiftçi, üretici, üretim kooperatifi ile yüz yüze röportajlar yaptık. Bu belgesel ile biz de bilmediğimiz pek çok şey öğrendik. Hani ülkemiz köylüsü için Nazım Hikmet
diyor ya bir şiirinde: “O topraktan öğrenip kitapsız bilendir” diye. Gerçekten çok doğru söylüyor. Çiftçileri onların ağzından dinlemek öyle zannediyoruz ki ciltler dolusu kitap okumaktan daha etkili
oldu bizim için.
Şunu söyleyebiliriz ki, ülkemiz çiftçisi feryat ediyor. Çiftçiler seslerini duyurmak istiyor ama ülkeyi yönetenlerin kulakları işçilerin, emekçilerin, çiftçilerin taleplerine sağır. Ülkemiz tarımı
uzun yıllardır uygulanagelen yanlış tarım politikaları sebebiyle artık kırmızı alarm veriyor. Ülkemiz tarımının temel direğini oluşturan küçük aile üreticiliğini, tarım tekelleri büyük bir ekonomik
şiddetle tasfiye etmeye çalışıyor. Bu noktada da hayli yol aldıklarını söyleyebiliriz. Tarımdaki sorunlara dair pek çok şey söyleyebiliriz ama bizce en öne çıkan başlıklar şunlar:
-Devletin ülkemiz tarımına ve çiftçisine dönük üretim temelli bir tarım politikasının olmaması ve ithalat.
-Dışa bağımlılık, tohumdan gübreye ve enerjiye dek tüm kalemlerde ülkemizin dışa bağımlı hale getirilmiş olması ülkemiz çiftçisi için büyük bir handikap.
-Üretim maliyetlerinin yüksekliği, tarımın artık çiftçinin geçinmesini sağlayacak bir uğraş olmaktan çıkması.
-Sermayenin tarım arazilerine dönük saldırganlığı. Tarım arazilerinin imara açılması, betonlaşma, yol, köprü vb. projelerin, madenlerin, hidroelektrik santrallerinin bir bütün halinde tarımsal üretime
verdiği zarar.
-Ülkemiz çiftçisinin yaş ortalamasının 60’a yaklaşmış olması. Genç çiftçilerin yetişmemesi, gençlerin köylerde kalmaması ve de tarımı bir meslek olarak tercih etmemesi. Bu olgu asla küçümsenmemeli
zira bugün altmışlı yaşlarda olan çiftçilerimizin, çiftçiliği uzun bir zaman daha sürdürebilme olanakları giderek azalıyor.
-Üreticiler neler düşünüyor peki, genç nüfusun da tarımsal üretimden ayrıldığına dair raporlar var. İnsanlar tarımdan uzaklaşıyor mu sizce?
Üreticiler maalesef geleceğe umutla bakamıyorlar. Pek çoğu karamsar. Bazıları çiftçiliği birkaç seneye bırakacağını, bazıları ise kendi çocuklarının dahi çiftçilik yapmadıklarını, kentlere göç
ettiklerini ifade ediyor. Çok samimi bir biçimde ifade etmek isteriz ki, binlerce kilometre yol yaptık, yedi coğrafi bölgeyi dolaştık, onlarca çiftçi ile söyleştik, röportaj yaptık. Bu sekiz aylık
mesai içerisinde yirmili yaşlarda bir tane bile çiftçiye rastlamadık. Toprağını terk etmeyen, toprağını işlemekten mutlu olan genç insan göremedik diyebilirim. Bu bizim açımızdan çok somut bir veri.
Köylerin genç nüfusu büyük oranda kentlere kay(dırıl)mış durumda. Kentlerde genç ve ucuz emeğe ihtiyacı var çünkü sermayenin. Köylülüğün sınırlandırılması, baskı altına alınması bu anlamda sermayenin
ajandasındaki başlıklardan biri. İnsanlar tarımdan uzaklaşıyor mu sizce, diye sormuştunuz. “Uzaklaştırılıyorlar” demek daha doğru belki.
-Özellikle tüketimin ve nüfusun yoğun olduğu büyük şehirlerde hem maddi hem de sağlık açısından daha fazla sorun yaşanıyor. Eğer sorunlar artarak devam ederse İstanbul'u gelecek yıllarda neler
bekliyor?
İçerisinde milyonlarca insanın yaşadığı metropollerde yaşam kuşkusuz daha zor. Pek çok açıdan bu böyle. Kent yaşamının her veçhesi konu başlıklarının uzmanları tarafından etraflıca
değerlendirilebilir. Tarım ve gıda ekseninden bakıldığında büyük kentlerin önümüzdeki yıllarda büyük sorunlarla karşılaşacağını söylemek abartı olmayacaktır. Bunun birkaç temel sebebi var. Örnek
olarak İstanbul’u ele alalım. Yaklaşık yirmi beş milyon insanın yaşadığı, yüzölçümü ise çok da büyük olmayan bir kent burası. Böylesi bir alanda yirmi beş milyon insanın yaşıyor olması, dahası
İstanbul’un son kalan yeşil alanlarının da (Kuzey Ormanları gibi) yapılaşmaya açılması başlı başına bir felaket zaten. Bu kadar yüksek nüfuslu bir kentin beslenmesi ise başlı başına bir sorun.
İstanbul’a memleketin dört bir yanından her gün mütemadiyen ürün getiriliyor. Binlerce ton ürün. Karayoluyla getiriliyor bu ürünlerin büyük bir kısmı.
Hem ekonomik açıdan büyük bir maliyet hem de ekolojik anlamda büyük bir kirlilik yaratıyor bu durum. Diğer yandan İstanbul’un yanı başındaki bir yanda Şile, diğer yanda Çatalca, Silivri gibi tarım
alanları gün be gün kentleşmenin kurbanı oluyor. Halbuki sözünü ettiğimiz bu alanlar İstanbul kent merkezine en fazla doksan kilometre uzaklıkta. Antalya’dan sebze geliyor her gün İstanbul’a örneğin.
Antalya-İstanbul arası yaklaşık 750 kilometre. Yani Çatalca ile İstanbul kent merkezi arasındaki mesafenin yaklaşık sekiz katı. Bu aynı zamanda ulaştırma maliyetinin de sekiz kat artması demek. Tabii
ki her şey bununla bitmiyor. Kentte yaşayan bizler en temel gıda ürünlerine ekonomik olarak ulaşamıyoruz, bu bir. İkincisi ise sağlıklı ve güvenilir ürüne de ulaşamıyoruz. Yediğimiz gıda ürünlerinin
pek çoğunun üretim sürecinde ağır kimyasallar kullanılıyor maalesef. Daha fazla verim almak adına endüstriyel tarım çiftçileri buna mecbur bırakıyor. Söylenebilecek çok fazla şey var ama şununla
bitirmek gerekiyor belki: Ülkemizde gıda egemenliği yerli, yabancı tarım tekellerinin, büyük şirketlerin inisiyatifinden kurtarılmalıdır. Gıda egemenliği çiftçilerin, küçük çiftçi ailelerinin eline
geçmelidir. Çiftçi toprağını işlemekte özgür olmalı, emeğinin de karşılığını almalıdır. Bu olmadığı takdirde büyük kentlerdeki insanlar açısından beslenmek, bugün olduğundan çok daha yakıcı bir sorun
haline gelecektir. Yakın vadede bu tehlike küçümsenmemelidir.
22 Haziran 2023
gazetekadikoy.com.tr
Erhan Demirtaş
Yönetmenliğini Burak Yücel ve Gül Aslan’ın, Proje Koordinatörlüğü İstanbul Şube Başkanımız Murat Kapıkıran tarafından yapılan belgesel gösterimi ve söyleşisi Eskişehir’de yoğun katılım ile Eskişehir
Şubemiz tarafından gerçekleştirildi.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Yönetim Kurulu olarak paydaşımız Tepebaşı Belediyesi Başkanı Sayın Ahmet Ataç başta olmak üzere, Burcu Akçay’a ve emeği geçen tüm personele, katılım
sağlayan meslektaşlarımıza, kurumlarını temsilen gelen tüm davetlilere, halkımıza teşekkür ediyoruz.