Yapım Tarihi - 2015
Süresi - 00:35:30
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Orhan Bora Çetin
Çorum olayları, 12 Eylül öncesinin siyasi ikliminde, 29 Mayıs ve 4 Temmuz 1980
arasında iki dalga şeklinde yaşandı. 27 Mayıs’ta MHP genel başkan yardımcısı gün
sazak’ın öldürülmesi ardından başlayan gerginlikler 31 mayıs’a kadar sürdü.
haziran ayı boyunca ara ara devam eden saldırılar, 4 temmuz günü “aleviler cami
bombaladı” söylentisinin cuma namazı bitiminde tüm camilerde aynı anda
yayılmasıyla katliama dönüştü. olaylar 65 kişinin canına mal oldu. yüzlerce kişi
yaralandı. alevi mahallelerindeki direniş daha fazla insanın hayatını
kaybetmesine engel oldu. Çorum’da beraber oturan alevi ve Sünniler, kendi
mezheplerinden insanların yaşadığı mahallelere taşınıp; evlerini, iş yerlerini
haraç mezat satmak zorunda kaldılar. alevi ve Sünnilerin oturduğu yerler
arasındaki bölgesel ayrışma halen devam ediyor.
Bugün adeta iki çorum var.
Çorum Olayları, 12 Eylül öncesinin siyasi ikliminde, 29 Mayıs ve 4 Temmuz 1980
arasında iki dalga şeklinde yaşandı. 27 Mayıs'ta MHP Genel Başkan Yardımcısı Gün
Sazak'ın öldürülmesi ardından başlayan gerginlikler 31 Mayıs'a kadar sürdü.
Haziran ayı boyunca ara ara devam eden saldırılar, 4 Temmuz günü "Aleviler cami
bombaladı" söylentisinin Cuma namazı bitiminde tüm camilerde aynı anda
yayılmasıyla katliama dönüştü.
Birinci Olaylar
27 Mayıs 1980’de Gün Sazak’ın öldürülmesinin ardından Çorum’da başlayan ve 29
Mayıs günü sol görüşlü insanların iş yerlerine ve mahallelerine yönelik
saldırılara dönüşen olaylar üç gün sürmüştü. Saldırıların katliama dönüşmesi
mahallelere kurulan barikatlar ve örgütlü sol kesimin direnişi sayesinde
önlenmişti.
İkinci Olaylar
4 Temmuz 1980 günü Çorum’da Cuma namazının hemen bitiminde birçok camide aynı
anda “Aleviler Alaaddin Camii’ni bombaladı” söylentisinin yayılmasıyla başlayan
ve Alevilere yönelik büyük bir saldırı ve katliama dönüşen süreç. İkinci
Olaylara Alevilere yapılan işkenceler ve insanların vahşice öldürülme şekilleri
damgasını vurdu.
Ayrımcılık
Çorum Olayları bir noktada başlayıp bir noktada bitmedi. Anadolu’da Alevilere
yönelik katliamların listesi epey kabarık. Alevilere yönelik ayrımcılığın bin
yılı aşıp bugüne gelen tarihsel bir arka planı var.
Bugüne Yansıyanlar
Çorum Olayları’nın etkisi bugün nasıl hissediliyor? Olaylara tanık olup ya da
saldırıların mağduru olup bugün halen Çorum’da yaşayanların gözünden bugünkü
durum...
Çorum Olayları hakkında ayrıntılı bilgi için 29 Mayıs ve 4 Temmuz takvim
yapraklarını inceleyebilirsiniz.
Kaynak
hafizakaydi.org
Hafıza Kaydı ® 2015
http://www.hafizakaydi.org/corum-belgesel/
Çorum katliamının belgeseli: Kabuk
Hafıza Kaydı ekibinin hazırladığı, Çorum katliamını tanıklıklarıyla anlatan
‘Kabuk: Çorum 1980’ belgeseli Çorum’da gösterildi. Tanıkların katıldığı
gösterimde, geçişle hesaplaşma ve yüzleşmenin önemine vurgu yapılarak,
unutmamanın; bağlantıları hatırlamakla ve bugünle bağ kurmakla mümkün
olabileceğine dikkat çekildi.
Toplumsal bellek, geçmişle hesaplaşma, tarihle yüzleşme, toplumsal diyalog,
uzlaşma, iyileşme ve barış konusunda adım atmak isteyen insanlar tarafından açık
platform olarak oluşturulan Hafıza Kaydı, ortak hikayeleri paylaşmaya devam
ediyor. Ele aldığı olayları hikayesi, bağlantılı olayları, tanıklıkları, medya
okuması ve referanslarıyla takvim yaprağında incelerken, bir yandan da fotoğraf,
video, afiş, pankart ve online içeriklerle de bilgiyi destekleyen Hafıza Kaydı,
böylece bütün bir resimle yüzleşmenin sağlanmasını amaçlıyor.
Direniş ve katliam
Ortak hikayeleri herkesle paylaşmaya çalışan Hafıza Kaydı, 29 Mayıs’taki takvim
yaprağında ise Çorum katliamını işledi. “Barikatın ardı direniş, önü katliam”
diyen Hafıza Kaydı, bu dosyanın bir parçası olarak da belgesel çekti. Katliamın
mağdurlarıyla görüşen ekip, belgeselde tanıklıklara yer vererek Maraş’tan
Çorum’a öncesini ve sonrasını, olayın yaşandığı tarihi, barikatlar, hukuki
süreci ve Madımak’ı ilk ağızdan dinledi. Ankara’daki ilk gösterimi ODTÜ’de Ortak
Yaşam Günleri’nde olan ‘Kabuk: Çorum 1980’ belgeselinin ikinci gösterimi de
Çorum’da gerçekleştirildi. Gösterimde Çorum katliamının tanıkları bir araya
geldi. 40 dakikalık gösterimin ardından Hafıza Kaydı ekibinin Kabuk filminin
oluşumu, çekimleri ve katliamın izlerine dair söyleşisi gerçekleşti.
Çorum’un barikatları
Belgeselde görüşülen bir tanık, “’Çorum’da suçlu kim’ diye sorulursa herkes
ayağa kalkmalı” derken, bir diğer tanıksa geçmişle yüzleşilmediğini, özür
dilenmediğini ve yaraların kabuk bağladığını belirtti. Belgeseldeki bir başka
tanığın, o günlerde Milönü semtinde yaptıkları barikatlar için kurduğu,
“Barikatlar olduğu için Çorum’da bir Maraş yaşanmadı” sözü ise, izleyenlere 36
yıl sonra yurdun tüm sokaklarında kurulan hendekleri hatırlatıyor. Unutmamanın;
bağlantıları hatırlamakla ve bugünle bağ kurmakla mümkün olabileceğini işaret
ediyor.
Yüzleşmeye çağrı
Hafıza Kaydı ekibi, toplumsal bellek, yüzleşme, geçmişle hesaplaşma,iyileşme
için sessiz kalmak ya da görmezden gelmek istemeyenlere ise, “Toplumsal barış
ihtimalini zayıflatan vicdan yükleriyle, inkarla, ihmalle yüzleşmeye var
mısınız?” diyor. Ekip, “Ben ne yapabilirim?” diyenler için birlikte çalışma,
kolektif üretme ve bilgi aktivizmi çağrısı yapıyor.
Çorum katliamına dair dosya Hafıza Kaydı’nın http://www.hafizakaydi.org/29mayis-4temmuz/corum/hikaye
adresinde yer alıyor.