Kabuk: Çorum 1980




Yapım Tarihi - 2015
Süresi - 00:35:30
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Orhan Bora Çetin





Çorum olayları, 12 Eylül öncesinin siyasi ikliminde, 29 Mayıs ve 4 Temmuz 1980 arasında iki dalga şeklinde yaşandı. 27 Mayıs’ta MHP genel başkan yardımcısı gün sazak’ın öldürülmesi ardından başlayan gerginlikler 31 mayıs’a kadar sürdü. haziran ayı boyunca ara ara devam eden saldırılar, 4 temmuz günü “aleviler cami bombaladı” söylentisinin cuma namazı bitiminde tüm camilerde aynı anda yayılmasıyla katliama dönüştü. olaylar 65 kişinin canına mal oldu. yüzlerce kişi yaralandı. alevi mahallelerindeki direniş daha fazla insanın hayatını kaybetmesine engel oldu. Çorum’da beraber oturan alevi ve Sünniler, kendi mezheplerinden insanların yaşadığı mahallelere taşınıp; evlerini, iş yerlerini haraç mezat satmak zorunda kaldılar. alevi ve Sünnilerin oturduğu yerler arasındaki bölgesel ayrışma halen devam ediyor.

Bugün adeta iki çorum var.
Çorum Olayları, 12 Eylül öncesinin siyasi ikliminde, 29 Mayıs ve 4 Temmuz 1980 arasında iki dalga şeklinde yaşandı. 27 Mayıs'ta MHP Genel Başkan Yardımcısı Gün Sazak'ın öldürülmesi ardından başlayan gerginlikler 31 Mayıs'a kadar sürdü. Haziran ayı boyunca ara ara devam eden saldırılar, 4 Temmuz günü "Aleviler cami bombaladı" söylentisinin Cuma namazı bitiminde tüm camilerde aynı anda yayılmasıyla katliama dönüştü.

Birinci Olaylar
27 Mayıs 1980’de Gün Sazak’ın öldürülmesinin ardından Çorum’da başlayan ve 29 Mayıs günü sol görüşlü insanların iş yerlerine ve mahallelerine yönelik saldırılara dönüşen olaylar üç gün sürmüştü. Saldırıların katliama dönüşmesi mahallelere kurulan barikatlar ve örgütlü sol kesimin direnişi sayesinde önlenmişti.

İkinci Olaylar
4 Temmuz 1980 günü Çorum’da Cuma namazının hemen bitiminde birçok camide aynı anda “Aleviler Alaaddin Camii’ni bombaladı” söylentisinin yayılmasıyla başlayan ve Alevilere yönelik büyük bir saldırı ve katliama dönüşen süreç. İkinci Olaylara Alevilere yapılan işkenceler ve insanların vahşice öldürülme şekilleri damgasını vurdu.

Ayrımcılık
Çorum Olayları bir noktada başlayıp bir noktada bitmedi. Anadolu’da Alevilere yönelik katliamların listesi epey kabarık. Alevilere yönelik ayrımcılığın bin yılı aşıp bugüne gelen tarihsel bir arka planı var.

Bugüne Yansıyanlar
Çorum Olayları’nın etkisi bugün nasıl hissediliyor? Olaylara tanık olup ya da saldırıların mağduru olup bugün halen Çorum’da yaşayanların gözünden bugünkü durum...

Çorum Olayları hakkında ayrıntılı bilgi için 29 Mayıs ve 4 Temmuz takvim yapraklarını inceleyebilirsiniz.

Kaynak
hafizakaydi.org
Hafıza Kaydı ® 2015

http://www.hafizakaydi.org/corum-belgesel/







Çorum katliamının belgeseli: Kabuk

Hafıza Kaydı ekibinin hazırladığı, Çorum katliamını tanıklıklarıyla anlatan ‘Kabuk: Çorum 1980’ belgeseli Çorum’da gösterildi. Tanıkların katıldığı gösterimde, geçişle hesaplaşma ve yüzleşmenin önemine vurgu yapılarak, unutmamanın; bağlantıları hatırlamakla ve bugünle bağ kurmakla mümkün olabileceğine dikkat çekildi.

Toplumsal bellek, geçmişle hesaplaşma, tarihle yüzleşme, toplumsal diyalog, uzlaşma, iyileşme ve barış konusunda adım atmak isteyen insanlar tarafından açık platform olarak oluşturulan Hafıza Kaydı, ortak hikayeleri paylaşmaya devam ediyor. Ele aldığı olayları hikayesi, bağlantılı olayları, tanıklıkları, medya okuması ve referanslarıyla takvim yaprağında incelerken, bir yandan da fotoğraf, video, afiş, pankart ve online içeriklerle de bilgiyi destekleyen Hafıza Kaydı, böylece bütün bir resimle yüzleşmenin sağlanmasını amaçlıyor.

Direniş ve katliam
Ortak hikayeleri herkesle paylaşmaya çalışan Hafıza Kaydı, 29 Mayıs’taki takvim yaprağında ise Çorum katliamını işledi. “Barikatın ardı direniş, önü katliam” diyen Hafıza Kaydı, bu dosyanın bir parçası olarak da belgesel çekti. Katliamın mağdurlarıyla görüşen ekip, belgeselde tanıklıklara yer vererek Maraş’tan Çorum’a öncesini ve sonrasını, olayın yaşandığı tarihi, barikatlar, hukuki süreci ve Madımak’ı ilk ağızdan dinledi. Ankara’daki ilk gösterimi ODTÜ’de Ortak Yaşam Günleri’nde olan ‘Kabuk: Çorum 1980’ belgeselinin ikinci gösterimi de Çorum’da gerçekleştirildi. Gösterimde Çorum katliamının tanıkları bir araya geldi. 40 dakikalık gösterimin ardından Hafıza Kaydı ekibinin Kabuk filminin oluşumu, çekimleri ve katliamın izlerine dair söyleşisi gerçekleşti.

Çorum’un barikatları
Belgeselde görüşülen bir tanık, “’Çorum’da suçlu kim’ diye sorulursa herkes ayağa kalkmalı” derken, bir diğer tanıksa geçmişle yüzleşilmediğini, özür dilenmediğini ve yaraların kabuk bağladığını belirtti. Belgeseldeki bir başka tanığın, o günlerde Milönü semtinde yaptıkları barikatlar için kurduğu, “Barikatlar olduğu için Çorum’da bir Maraş yaşanmadı” sözü ise, izleyenlere 36 yıl sonra yurdun tüm sokaklarında kurulan hendekleri hatırlatıyor. Unutmamanın; bağlantıları hatırlamakla ve bugünle bağ kurmakla mümkün olabileceğini işaret ediyor.

Yüzleşmeye çağrı
Hafıza Kaydı ekibi, toplumsal bellek, yüzleşme, geçmişle hesaplaşma,iyileşme için sessiz kalmak ya da görmezden gelmek istemeyenlere ise, “Toplumsal barış ihtimalini zayıflatan vicdan yükleriyle, inkarla, ihmalle yüzleşmeye var mısınız?” diyor. Ekip, “Ben ne yapabilirim?” diyenler için birlikte çalışma, kolektif üretme ve bilgi aktivizmi çağrısı yapıyor.

Çorum katliamına dair dosya Hafıza Kaydı’nın http://www.hafizakaydi.org/29mayis-4temmuz/corum/hikaye adresinde yer alıyor.

JINHA