Yapım Tarihi - 2025
Süresi - 00:18:04
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen / Director - Mehmet Yıldız
Senarist / Writer - Mehmet Yıldız
Yapımcı / Producer - Mehmet Yıldız
Ana Karakter / Key Cast - Heysem Çetin
İzmir’de özellikle Kemeraltı’nın kültür varlıklarından olan, en eskisi 17.
yüzyıla tarihlenen havralar ve sinagoglar ile 19. yüzyılda altın çağlarını
yaşayan, günümüzde nüfusunu on kat kaybeden Yahudi cemaati belgeselin konusunu
oluşturuyor. Sinyora Giveret, Bet Hillel, Portekiz Sinagogları, Etz Hayim,
Algaze, Shalom Havraları’nı kapsayan Havralar Bölgesi ve Havra Sokağına,
İzmir’in eski Yahudi mahallesine odaklanılıyor. Bu dini ve sosyal yapılar
üzerinden kentin Yahudi nüfusunun tarihi, İzmir’in önemli hikayeleri, cemaatin
hem dini lideri hem yöneticisi konumundaki kişiler, yapıların mimari
özellikleri, inşaları, kullanımı ve kent için geçmişten geleceğe önemi ele
alınıyor.
Belgesel, günümüzde ibadete açık olan birkaç yapıyı kullanan ve küçülmekte olan
cemaatten insanların ve dini liderlerinin gündelik yaşamları üzerinden geçmişe
uzanıyor, önceki nesiller ile bağ kuruyor. Yahudi nüfusun mevcut yaş ve iş
profili, sosyal ilişkileri, rutinleri, ritüelleri, gündelik yaşamlarından kesit
çekimler ile kendileri tarafından aktarılıyor. Bugünkü küçülme, yalnızlaşma,
ıssızlaşma ile geçmişin kalabalık, parlak, hareketli, zengin çağları arasındaki
zıtlık belgeselin ana kurgusunu oluşturuyor. Geçmiş, yaşayanların hafızaları,
bilgileri ve korudukları belgeler ile 1900’lü yılların başına yani en fazla iki
nesil öncesine kadar uzanabilirken, araştırmacı arşivci ve koleksiyonerlerin
belgeleri ile sürecin başına, Yahudi nüfusun İzmir’e ilk göçettikleri tarihlere
uzanmış oluyor. Böylece İzmir’de alışma ve tutunma dönemi anonim hafıza,
adaptasyon ve zenginleşme dönemi yaşayanların hafızası, azalma ve zayıflama
dönemi yaşayanların tanıklığı üzerinden anlatılmış olacak. Bu karşılaştırmalı
akışta çarpıcı hikayelerden biri, bölgede birbirine çok yakın konumlanmış olan
kilisenin papazı, caminin imamı ve havranın hahamı arasındaki dostluk ilişkisi,
birbirlerini ziyaret ve birlikte vakit geçirme rutinleri… Bu tür çarpıcı
hikayelerin kısa canlandırma çekimleri ile aktarımı planlanıyor.
Ayrıca son 15 yıllık süreçte Yahudi kültürünün araştırılarak belgelenmesine,
havraların ve sinagogların ayağa kaldırılarak geleceğe miras olarak taşınmasına
ilişkin çabalar ve projeler, emeği geçen İzmirlilerle yapılan röportajlar ile
kurguya bağlanıyor.
The documentary's core is built upon the decline in use of Kemeraltı's
synagogues and synagogues due to the dwindling Jewish population, within the
context of Izmir's Jewish culture, and the struggles and opportunities that
ensured the survival of this cultural heritage. Rather than attempting a
didactic documentary, encompassing the most comprehensive information and
documentation on the subject, which focuses specifically on the religious and
social elements of culture, a scenario has been created that features the
perspectives and narratives of those who understand the formation, value, and
phases of this heritage, who have researched it, and who have contributed to its
preservation. It also features dramatizations that convey feelings of
diminishment and isolation, fostering empathy and connection.
The opening scene is a scene that portrays the feelings of abandonment, derelict,
and collapse experienced as a result of the decline of the founders and users of
the culture's religious and social structures.
The conflict scene opens with a question, challenging the habit of
distinguishing between us and them, and reiterating that Jews are not guests in
this city, that this process should be viewed as our culture, and its products
as our heritage. The population that shaped the 400-year-old story of the
cultural values of Kemeraltı's Synagogue Street and the synagogue district is
changing. The approach and strategy developed to carry these values into the
future must be tailored to the needs of the changing population. Accordingly, by
considering which functions are addressed and how, a concluding scene, imbued
with the hope inherent in the endings, is reached.