Yapım Tarihi - 2022
Süre - 00:33:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Fatih Güden
Neden hiçbirimiz Mehmet Çoban gibi olamıyoruz... 1915 Ermeni tehcirinden sonra
Anadolu'da Ermeni halkının geride bıraktığı binlerce manastır ve kili se yapısı
100 yılı aşkın bir süredir yağmalanmakta ve yıkılmaktadır. Bu filmde, Van ili
Bakraçlı köyündeki 1400 yıllık Varakavank Ermeni manastırını babasının vasiyeti
üzerine 40 yıldır gönüllü olarak koruyan köy camii imamı Mehmet Çoban'ın
hikâyesi anlatılıyor.
Warum kann nicht jeder von uns so sein wie Mehmet Çoban... Nach der Deportation
der Armenier 1915 wurden Tausende von Klöstern und Kirchengebäuden, die das
armenische Volk in Anatolien zurückge lassen hatte, über 100 Jahre lang
geplündert und zerstört. Der Film erzählt die Geschichte von Mehmet Ço ban, dem
Imam der Dorfmoschee, der das 1400 Jahre alte armenische Kloster Varakavank im
Dorf Bakraçlı in der Provinz Van in seit 40 Jahren nach dem Willen seines Vaters
ehrenamtlich schützt.
24. Frankfurt Türk Film Festivali, Belgeseller Bölümü, Gösterim Seçkisi. 2023
Kaynak
Frankfurt Türk Film Festivali
Yönetmen Fatih Güden: Defineciler ve bilinçsizlik tarihimizi yok ediyor
Yedi Kilise Manastırı’nın bekçiliğini yapan Mehmet Çoban’ın hikayesi beyaz
perdede: Definecilerle kavga da etmiş mahkemelik de olmuş. ‘Biz neden Mehmet
Amca olamıyoruz’ sloganıyla bu belgeseli çektik.
Yedi Kilise (Varagavank) Manastırı’nın 40 yıldır bakımı ve bekçiliğini yapan
Mehmet Çoban’ın hikayesi beyaz perdeye taşındı. Çoban’ın yaşamı anlatan
“Emanetçi” belgeselinin yönetmenliğini Fatih Güden üstlendi. ‘Biz neden Mehmet
Amca olamıyoruz’ sloganıyla çekilen belgesel tarih ve kültür bilincinin önemine
dikkat çekiyor.
Yönetmen Fatih Güden ile belgesel üzerine konuştuk. Yıllardır dini mimariler ve
kültürel yapılara dair çalışmalara imza attığını belirten Güden, “10 yıldan
fazladır bölgedeki Hıristiyan dini mimarisiyle ilgili envanter çalışması
yapıyorum. İnsanlarımızı bu konuda bilinçlendirmek için 2019’da ‘Sessiz Çanlar”
isimli ilk belgesel çekimini yaptık. Bu belgesel esnasında 10’a yakın manastırı
ziyaret ettik. Varagavank Manastırı ziyaretinde babasının vasiyeti üzerine 40
yıldır gönüllü bu manastırı kendi isteğiyle koruyan Mehmet Çoban ile tanıştık.
‘Sesiz Çanlar’ belgeselimizin gösteriminde Mehmet Çoban’ın olduğu bölüme ilgi
yoğundu. İnsanlar Mehmet Çoban’ı merak ettiler, biz de ikinci belgesel olarak
‘Emanetçi’ belgeselini çekmeye karar verdik, Mehmet Çoban’ın hikayesini
insanlarla buluşturmak istedik.” ifadelerini kullandı.
Mehmet Çoban’ın hikayesi başka bir örneği olmadığını dikkat çeken Güden “Babası
30 yıl imamlık yapmış, ölmeden önce de oğluna vasiyette bulunmuş ‘Bu manastır
bize emanettir’ diye. Mehmet Çoban da çocukluğundan beri manastırı koruyor. Bu
süreçte definecilerle kavga da etmiş mahkemelik de olmuş. Manastırı kendi
imkanlarıyla ayakta tutmaya çalışıyor. ‘Biz neden Mehmet Amca olamıyoruz’
sloganıyla, bu belgeseli çektik” dedi.
Güden; Van’da kültürel çalışmaların yeterli düzeyde oluşamadığını ifade ederek
yaptığı çalışmalarla kentteki kültürel zenginliğe dikkat çekmek istediğini
söyledi. Güden, “Uzun yıllar Van’da birkaç manastır ve kilisenin olduğunu
zannediyordum. Aslında fotoğrafçılıkla başladım, coğrafyayı tanımak üzere
gittiğim her köyde bir kilise ile karşılaşınca ‘Kimdir bu Ermeniler’ dedim.
Araştırmaya başlayınca bu alanda ciddi bilgi eksikliğinin olduğunu gördüm. Çok
az araştırma yapılmış akademik anlamda buradaki yapılarla ilgili. Hem sanat
tarihi bölümünü okudum hem de araştırmalarıma devam ettim. Tamamen kişisel
ilgiyle başladım.” dedi.
Bu yapıların günden güne yok olmasını kabul edemediğini belirten Güden,
“Defalarca Ermenistan’a gittim, Van’ın tarihiyle ilgili bizim bilmediğimiz çok
değerli bilgilere ulaştım. Bunları da insanlarla paylaşmak adına kitlelere
ulaşmamızı sağlayabilecek olan en iyi yöntem olarak sinemayı seçtim. Bunun ilk
belgeselde ne kadar etkili olduğunu gördük. Kültürel zenginliğimizi
insanlarımıza kazandırmak adına bu çalışmaları yapıyorum. Bilinçsizlik ve
defineciler tarihimizi yok ediyor” ifadelerini kullandı.
Filmin gösterimlerine dair bilgi veren Güden sözlerini şöyle tamamladı: “Van
gösterimi yapıldı, ilgi yoğundu. Önümüzdeki süreçte Ankara, İstanbul ve Erivan
gösterim yapmayı düşünüyoruz. 12-13 Ağustos’ta ise Hatay’ın Vakıflı köyünde
gösterilecek. Gerekli izinleri alabilirsek manastırın olduğu köyde, gösterim
yapmak istiyoruz. Çünkü o yapılara zarar veren insanlar orada yaşıyor. O
insanlara ulaşmak önemli.”
01 Ağustos 2022
evrensel.net
Yedi Kilise’nin gönüllü bekçisinin hayatı belgesel oldu
Van’da bulunan Yedi Kilise Manastırı’nın bekçisi Mehmet Çoban’ın hayat hikâyesi,
Yönetmen Fatih Güden tarafından belgeselleştirildi. Çekimleri henüz tamamlanan
‘Emanetçi’ (The Custodian Documentary) belgeselinin gösterimi ise bugün Van’da
Ninova Kültür Sanat Merkezi’nde yapılacak.
Sesini daha önce yaptığı Sessiz Çanlar belgeseliyle duyuran Yönetmen Fatih
Güden, Erek (Varag) Dağı’nda 8’inci ve 11’inci yüzyıllar arasında inşa edilen
Yedi Kilise (Varagavank-Varakavank) Manastırı’nın, 40 yıllık bekçisi Mehmet
Çoban’ın hayat hikâyesini, Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı’ndan destek
alarak belgeselleştirdi.
‘Mehmet Amca daha önce Sessiz Çanlar belgeselinde yer aldı’
Uzun yıllardır bölgedeki kiliseleri inceleyen ve aynı zamanda sanat tarihçisi
olan Güden, Çoban’ı ilk olarak Sessiz Çanlar belgeseline dahil ediyor.
Belgeselin ardından Çoban’ın hikâyesine gösterilen yoğun ilgiden dolayı bu
hikâyeyi çekmeye karar veriyor.