Yapım Tarihi - 1996
Süre - 00:13:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
BSB Arşiv No - 71
Yönetmen - Atilla Hakan Ganimgil
Türkiye işçi sınıfı önderlerinden Dr. Şefik Hüsnü’nün yaşamını anlatan
belgesel.
Kaynak
BSB Arşivi
Dr. Şefik HÜSNÜ
22 Eylül 1919'da Türkiye İşçi, Çiftçi ve Sosyalist Fırkası'nın Dr. Şefik Hüsnü,
Ahmet Akif, Ethem Nejat gibi şahısların önderliğinde kurulduğunu görmekteyiz.
Partinin özünü Almanya'dan dönen komünistler teşkil ediyorlardı.
1925 Ankara İstiklal Mahkemesi Davası
4 Mart 1925'te Meclis'ten Takrir-i Sükûn Kanunu'nu çıkarıldı. Hükümete büyük
yetkiler veren bu yasa, geçici ama olağanüstü yargı organları olarak İstiklal
Mahkemeleri'nin kurulmasını sağlıyordu. İstanbul'da yayımlanan "Tevhid-i Efkâr",
"Son Telgraf", "İstiklâl", "Orak-Çekiç" gazeteleri ile "Aydınlık", "Sebilülreşat"
dergileri, Bursa'da yayımlanan "Yoldaş" gazetesi Bakanlar Kurulu kararıyla
kapatılarak sorumluları tutuklandılar. Ankara İstiklal Mahkemesi kurularak
çalışmalarına başladı. Arkasından, 1 Mayıs 1925'te dağıtılan bir bildirgenin
soruşturması sırasında, yasadışı Türkiye Komünist Partisi üyeleri olarak otuz
sekiz kişi tutuklanıp İstiklal Mahkemesi'nde yargılanmak üzere Ankara'ya
getirildiler. Yurt dışında olanlar, ya da yakalanmamak için yurt dışına kaçanlar
da gıyaben yargılanacaklardı.
Bunun üzerine Nazım Hikmet, haziran ayı ortalarında, İzmir'den gizlice
İstanbul'a, annesinin Kadıköy Cevizli'deki evine geldi. Ertesi sabah evden tayfa
kılığıyla çıktı, iskeledeki yolcu sandallarından biriyle, T.K.P.'nin ayarladığı,
Mühürdar açıklarında bekleyen takaya gitti.
1925 yılı haziran ayı sonunda yeniden Moskova'daydı. Ankara İstiklal
Mahkemesi'ndeki yargılama sonucunda en ağır cezaya çarptırılanlar arasında o da
vardı. Dr. Şefik Hüsnü Değmer, Hasan Âli Ediz ile birlikte 15'er yıl yemişlerdi.
Şevket Süreyya Aydemir, Dr. Hikmet Kıvılcımlı 10'ar yıl, Sadrettin Celâl Antel 7
yıl ceza alanlar arasındaydılar.
21 Mayıs 1926 günü Bursa Belediyesi'ni ziyaret anısı. Atatürk'Ün sağında,
ellerini kavuşturmuş durumdaki Belediye Başkanı Yağcı Cemal Bey, ikisi arasında
geride görünen Dr. Şefik Hüsnü Bey (1927'de belediye başkanı), Yağcı Cemal
Bey'in sağında Avukat Tevfik Ayçan (Bursa Halkevi'nin kurucu başkanı, 1928-1930
arası belediye başkanı), Cemal Bey'le Tevfik Aycan'ın arasından geride görünen
de Avukat Cemil Öz (1934-1937 arası belediye başkanı).
25 Ekim 1927- Komünist Tevkifatı - Başında Şefik Hüsnü Değmer (1890-1959) ve
Vedat Nedim Tör'Ün bulunduğu Gizli TKP örgütlenmesine yönelik tutuklamalar
yapıldı.
1946 yılında Dr. Şefik Hüsnü tarafından Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü
Partisi Ahmed Akif, Ethem Nejat, Dr.Şefik Hüsnü önderliğinde kuruldu.