Yapım Tarihi - 2017
Süre - 00:00:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Kerem Tekeoğlu
Görüntü Yönetmeni - Mehmet Ali Baran, Erhan Örs
Dino'nun yaşamı belgesel oldu
Yönetmen Keremo, Sivas Katliamı’nda hayatını kaybeden karikatürist Asaf
Koçak’ın yaşam öyküsünü “Dino” isimli belgesel ile beyaz perdeye taşıyor.
Keremo, “Çizimleriyle ateşe ve ölüme adeta meydan okuyordu” diye tarif
ettiği “Dino” lakaplı Asaf Koçak’ın sıra dışı yaşamını anlattı.
İlginç yaşam öykülerini belgesellerle izleyicilere aktaran yönetmen Keremo
(Kerem Tekoğlu), şimdi de Sivas Katliamı’nda katledilen karikatürist Asaf
Koçak’ın hayatını beyaz perdeye taşıyor. Keremo, karikatürlerinde
Türkiye’deki erk sistemini ve gericiliği eleştiren Koçak’ın tam da büyük bir
tehlike olarak dikkat çektiği zihniyet tarafından katledildiğine işaret
etti.
Asaf Koçak kimdi?
Asaf Koçak 1958’de Yozgat’ın Yerköy ilçesinde, Kırşehirli Kürt bir ailenin
çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesi Reşwan aşiretinin Şêxbilan kolundandı.
Sıra dışı oluşuyla çocukluk yıllarında mahalle baskısına maruz kalan Koçak,
bu ortama küçük yaşlardan itibaren yaptığı çizimlerle başkaldırmıştı. Bir
aşk ve isyan başlangıcı olarak nitelendirdiği karikatürü, İstanbul Davutpaşa
Lisesi’nde olgunlaştırdı. Kırşehir Eğitim Enstitüsü’nden mezun olduktan
sonra 4 yıl kadar Sivas ve Adıyaman’da öğretmenlik yaptı. Daha sonra
memurluğun kendisine göre olmadığına karar verip istifa etti ve bütün
yaşamını karikatüre verdi. Hayatını kaybeden birçok aydın gibi Pir Sultan
Abdal Kültür Derneği’nin Sivas’ta organize ettiği şenliklerde karikatür
sergisi açmak için gitmişti. 2 Temmuz 1993’te çizimlerinde defalarca büyük
bir tehlike olarak dikkat çektiği yobaz zihniyet tarafından katledildi.
Henüz 35 yaşındaydı ve çizimleriyle ateşe ve ölüme adeta meydan okuyordu.
Nasıl karikatürler çiziyordu?
Türkiye’deki erk sistemini, siyasetteki din sömürüsünü ve gericiliği
eleştiren çizimler yapıyordu. Mesela yobazlığı, bir gericinin karanlığı
aydınlatan ışığa kurşun sıkmasıyla resmetmişti. Kadının erkek egemen sistem
tarafından cinsel bir obje olarak kullanılmasından tutun iktidarın erkeğe
yaptığı şiddeti erkeğin kadına yöneltmesine kadar. Kürtlere yapılan zulme
dikkat çeken birçok karikatürü döneme damgasını vurdu.
Belgeselin adını neden “Dino” koydunuz?
Ele avuca sığmayan bir kişiliği vardı, o nedenle annesi ona hep “Dino”
derdi. Kendisi de annesinden kalan bu lakabı hep kullandı; birçok
karikatürünü de “Dino” ismiyle imzalamıştır.
Belgesel için nasıl bir yol izlediniz?
Belgesel çekimleri sırasıyla Yozgat Yerköy ilçesi, Kırşehir, Ankara,
İstanbul, Didim ve Almanya’da gerçekleştirildi. Aile, yakınları ve Sivas
Katliamı’nda sağ kurtulup son nefesine kadar yanında olan arkadaşlarıyla
konuştuk. 5 aylık bir çalışmaydı. Belgeselin görüntü yönetmenliğini Mehmet
Ali Baran ve Erhan Örs yaptı.
Belgeselde donmak ve yanmak gibi bir metafora dikkat çekmişsiniz. Bunun arka
planı var mı?
Bahsettiğiniz metaforun Asaf Koçak’ın yaşam öyküsüyle bire bir alakası var.
Şöyle ki; Sivas’ta öğretmenlik yaptığı dönemde, karda donmak üzereyken
arkadaşları tarafından son anda kurtarılır. Ancak Sivas’ta donmaktan
kurtulan Koçak, yıllar sonra yine aynı Sivas’ta, geride bugüne ışık tutan
birbirinden önemli karikatürler bırakarak, çokça eleştirdiği zihniyet
tarafından yakılarak katledilir. Yazarların, çizerlerin, gazeteci ve
aydınların yoğun baskı altında tutulduğu böylesi bir dönemde, Asaf Koçak’ın
yaşam öyküsünü bir kez daha hatırlatmayı bir görev saydım. Çünkü karanlığa
ışık tutanlar daima yaşayacaktır.