Yapım Tarihi - 2016
Süre - 00:31:05
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - İbrahim Güldalı
Yapımcı - İbrahim Güldalı
Yapım - Abis Film Production
Metin Yazarı - Bilge Egemen
Proje Tasarımı - Bilge Egemen
Görüntü Yönetmeni - Atilla Güler
Özgün Müzik - Emre Gümüşoğlu
“Babamın İzinde; Filistin”, programın sunucusu Bilge Egemen’in kendi ağzından anlattığı ve kendi köklerini keşfettiği
bir hikâyedir. Bilge Egemen, Filistin asıllı bir doktor olan ve 2004 yılında aniden kaybettiği babası Nizam Egemen’in
(Hamdi), hayattayken çok da anlatamadığı geçmişinin izlerini sürüyor. Dünyanın dört bir yanına dağılmış ailesiyle
görüşüyor, onlardan 1948 yılında (babası 10 yaşındayken) Filistin’den ayrılış/kaçış hikâyelerini anlatan bu belgeselde
Bilge Egemen; Türkiye’de, Ürdün’de, Kuveyt’te, İsrail ve son olarak Filistin topraklarında geçmişinin peşinden gidiyor.
On The Path of My Father: Palestine
'Babamın İzinde; Filistin’ is a story that the presenter Bilge Egemen tells from her own voice and discovers her own
roots. Bilge Egemen chases the past of his Palestine originated father Dr. Nizam Egemen (Hamdi) that she lost suddenly
in 2004 and thus didn't have time to listen this story directly from him. She talks with her family members that scatter
all around the world, and follows the traces of past from Turkey to Jordan, Kuwait, Israel and finally to Israel in this
documentary sharing their departure/escape from Palestine in 1948 (when her father was only 10).
Babamın izinde Filistin... Bu belgesel çok konuşulacak!
Bilge Egemen, Filistin asıllı bir doktor olan ve 2005 yılında aniden kaybettiği babası Nizam Egemen'in geçmişinin
izlerini sürecek.
Bu belgesel, programın sunucusu Bilge Egemen'in birinci tekil şahıs kendi ağzından anlatacağı, kendi köklerini keşif
hikâyesidir. Bilge Egemen, Filistin asıllı bir doktor olan ve 2005 yılında aniden kaybettiği babası Nizam Egemen'in
(Hamdi), hayattayken çok da anlatmadığı- anlatamadığı geçmişinin izlerini sürecek. Dünyanın dört bir yanına dağılmış
ailesiyle görüşecek, onlardan 1948 yılında (babası 10 yaşındayken) Filistin'den ayrılış/kaçış hikâyelerini dinleyecek.
Ve finalde de Batı Şeria'da Ramallah yakınlarındaki Harbata köyüne giderek, babasının yaşadığı evi bulmaya çalışacak.
Böylece kendi köklerinin dayandığı yeri de ilk kez görmüş olacak. Program tamamıyla aktüel olarak çekilecek. Bilge
Egemen'in yazdığı perforelerle program masalsı bir hikâyeye dönüşecek. "Hamdi" ailesinin topraklarından çıkış- kopuş
hikâyesi ve yarım asırda gittikleri ülkelerde yaşadıkları, kurdukları yeni hayatlar, özlemleri, hayal kırıklıkları
aslında tipik bir Filistinli aile portresi çizecektir. Çünkü Filistinli aileler çoğunlukla ya mülteci kamplarındadır ya
da dünyanın dört bir yanına dağılmıştır. Programda Türkçe, Arapça ve İngilizce kullanılacaktır.
Bu belgesel aynı zamanda olayın başkarakterlerinden gazeteci- sunucunun kendisiyle yüzleşmesidir. Sunucu mesleği gereği
60'tan fazla ülkede ve Türkiye'nin hemen her ilinde programlar çekmiş, haberler yapmış, 20 yıllık meslek hayatında
binlerce insanı dinlemiş, yüzlerce hikâyeye tanıklık etmiş, fakat kendi babasının hikâyesini ıskalamış, bir karakterdir.
Irak ve Kosova savaşlarında, Tayvan depreminde bulunmuş, uluslararası üne sahip sanatçılar, sporcular, işadamlarıyla
röportajlar yapmış, faili meçhul cinayetlerle ya da kayıp insanlarla ilgili programlarda çalışmış, yine yaptığı macera
türü programlar gereği uçaktan paraşütle atlamak dâhil pek çok deneyim yaşamıştır. Uyuşturucu bağımlıları ve travesti
röportajlarından, Başkanlık döneminde Bill Clinton takibine kadar çok geniş bir yelpazede görevlendirilmiştir. Hatta ilk
uluslararası röportajını henüz üniversite öğrencisiyken Yeni Asır ve Sabah gazeteleri için Yaser Arafat'la Tunus'ta
yapmış, Ürdün ve Lübnan'daki Filistin mülteci kamplarıyla ilgili yazı dizisi hazırlamıştır.
Sunucu çok iyi anlaştığı, çok da eğlenceli bulduğu son yıllarında Çeşme'ye yerleşen babasına aslında bir şekilde gönül
borcunu ödeyecektir. Çünkü ölümünden sonra aslında babasına en temel soruları hiç sormadığını fark etmiştir.
Babası 8 yaşında çıkmak zorunda kaldığı Filistin'den ailesiyle birlikte hangi koşullarda ayrılmıştır. Yanlarına özel
eşyalarını almışlar mıdır? Yoksa evlerini apar topar mı terk etmişlerdir? Belli mesafeleri yürümüşler midir ya da
otobüslere doldurulup mu Ürdün'e geçmişlerdir? Ailede Filistin'de kalan, ölen olmuş mudur? Ürdün'de bir tanıdıkları var
mıdır? Buraya ilk geldiklerinde nerede kalmışlardır? Kendilerine başlangıçta nasıl hayat kurmuşlardır? Mülteci kampında
mı kalmışlardır? Ne yiyip ne içmişlerdir? Babası ve tüm kardeşleri hangi koşullarda dünyanın farklı ülkelerine
dağılmışlardır? Eğitim, yolculuk, yaşam masraflarını nasıl karşılamışlardır?
medyafaresi.com
28 Eylül 2011
Filistinlilerin dönecekleri bir vatanları yok.
Gazeteci ve TV programcısı Bilge Egemen, Babamın İzinde: Filistin adlı belgeselle, yıllar önce Filistin'den göç etmek
zorunda kalan ailesi üzerinden Filistin sorununa farklı bir bakış açısıyla yaklaşıyor
1948'deki Arap-İsrail Savaşı sırasında Filistin'den Ürdün'e göç eden 700 bin Filistinliden biri de Nizam Hamdi'dir.
Avukat babası, annesi ve kardeşleriyle bir süre Ürdün'de yaşarlar. Babalarının ölümüyle birlikte kardeşler dünyanın dört
bir yanına dağılır. Nizam Hamdi'nin yoluysa İstanbul'a düşer. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde okurken sevdiği
kadınla evlenir, ama Türkiye vatandaşı olmadığı için ailenin ömrü Türkiye ve Arap ülkeleri arasında geçer. İşte böyle
bir dönemde Bilge Egemen, Ürdün'de doğar. Filistinli bir babanın çocuğu olmak biraz da yollara aşina olmak demek!
Gazeteci ve televizyon programcısı Bilge Egemen de birçok televizyon programı ve belgesellere imza attı. 70'e yakın
ülkeye haber ve TV programları için gitti. Şimdilerde de Babamın İzinde: Filistin adlı belgeselle kendi ailesinin ilginç
hikayesinin peşine düşüyor. Bilge Egemen ile belgeselin detaylarını konuştuk.
- Babamın İzinde: Filistin projesi nasıl oluştu? - Babam 2005'te pat diye öldü. Çat diye duvara tosladım. 35 yıl boyunca
babamdı. Ve Papua Yeni Gine'de bile olsam, bana sadece bir telefon kadar uzaktı. Dert, sıkıntı konuşmayı sevmeyen,
dünyanın en rahat, en hırssız, en eğlenceli adamıydı. Hiç durmadan çatlayıp patlayan, içinde travmalar barındıran ve
asla huzur bulamayan topraklardan geliyordu. Biz çocukları tabii ki bunun farkındaydık. Ama bu durumu ya da Filistin'den
çıkmadan önceki çocukluğunu çok da sorgulamadık. Sorular sorsak bile komik, fantastik bir hikaye uydurur, bizi gülmekten
kırar geçirirdi. Anlattığı hikâyeler Filistin'de değil de sanki İsveç ya da Antarktika'da geçerdi. Onunla geçen 35 yılım
böyle ılık ılık akıp bitti. Öldükten sonra ve özlemim arttıkça ona sormadığım soruların ve çocukluğunun peşine düşmeye
karar verdim. Babam üzerinden dünyanın dört bir yanına dağılmış tipik bir Filistinli aileyi -tabii eğer mülteci
kamplarında değillerseve yaşadıklarını anlatmak istedim. Bir nevi günah çıkarma. TRT Arapça Kanalı'nın o sıradaki
koordinatörü Sefer Turan'a derdimi anlattım. Ve o da projemi destekleyip beni yüreklendirdi.
YÜZLEŞME VE KİMLİK MESELESİ
- Belgeselde neler göreceğiz? - Yüzleşme, aidiyet, kimlik meselesi, zorunlu göç, yeniden ve en baştan hayatlar kurma
çabası, parçalanmış bir aile... Babamlar aynı ve ayrı anne-babadan toplamda 14 kardeş. Belgesele başlayana kadar 15
sanıyordum. Filistin'i 1948'de terk etmek zorunda kaldıklarında önce Ürdün'e gitmişler. Hayatta kalabilmek üzere oradan
dünyanın dört bir yanına dağılmışlar. Babam bir daha asla Filistin'e dönemedi. Ve kardeşlerinden bazılarını ölünceye
kadar bir daha göremedi. Dilini bile bilmeden gittikleri ülkelerde neler yaşadılar? Bugün ne yaşıyorlar? Uyum sağladılar
mı? İçlerinde günlerden bir gün tekrar Filistin'e dönme isteği hâlâ var mı? Bugün ana dilleri Rusça, İngilizce ya da
Türkçe olan ve tekrar kendi içlerinde dağılan çocukları ne alemde? Ya torunları? Onlar nereli? Ya da bu artık önemli mi?
Sorular çok. Babamın geçmişi, benim geçmişim. Aynı zamanda babam öldüğünde karnımda sessizce büyümekte olan oğlumun
geçmişi... Geçmişi bazen silkelemek gerekiyor.
- Peki, akrabalarınızı bulmak zor oldu mu? - Biz çocukken babam bir türlü Türk vatandaşlığına kabul edilmediği için, sık
sık Arap ülkelerinde çalışmak zorunda kalırdı. Biz de peşinden giderdik. Bu bizim için dramatik değil, çok eğlenceli ve
olağan bir durumdu. Her yıl bir okul, bir ev, bir sırdaşı geride bırakmaya bayılırdık. Dolayısıyla ben Ürdün'de doğdum.
Çocukluğumda orada yaşayan hala ve amcalarımla zaten çok yakındık. Biz Türkiye'deyken yaz tatillerinde uzaklardan bir
yerlerden gelenler de olurdu. Haber ya da program yapmak için gittiğim ülkelerde de akrabalarımla tanıştım. İnternet
sayesinde İrlanda'da okuyan genç bir kızdan 'Merhaba, ben senin Amerika'daki Nidal halanın kızıyım,' gibi mailler almaya
alışığım. Sosyal paylaşım siteleri işimi çok kolaylaştırdı.
HEM YAKIN, HEM UZAĞIZ
- Dünyanın dört bir yanında halalarınız, amcalarınız ve kuzenleriniz var. Nasıl bir his bu? - Tuhaf. Biz hâlâ babamın
kardeşleriyle tanışmaya devam ediyoruz. Babam öldükten birkaç yıl sonra Teksas'ta yaşayan bir halam çocuklarıyla
İstanbul'a geldi. Buluşup, birlikte yemek yedik. Sessizliklerde sık sık göz göze gelip ve sanırım karşılıklı olarak,
birbirimize ne kadar yakın ama aynı zamanda da uzak olduğumuzu hissettik. Gözleri aynı babamın gözleri, oğlunun
gülümsemesi aynı babamınki gibiydi. Dünyanın herhangi bir kaldırımında bir kuzenimle çarpışabilir ve bunun farkında
olmadan yoluma devam edebilirim.
sabah.com.tr
2011/10/16
Filistinlilerin dönecekleri bir vatanları yok
Bilge Egemen, babasının izinde Filistin sorununu ele alıyor…
Pazartesi 01:58 Gazeteci ve TV programcısı Bilge Egemen, Babamın İzinde: Filistin adlı belgeselle, yıllar önce
Filistin'den göç etmek zorunda kalan ailesi üzerinden Filistin sorununa farklı bir bakış açısıyla yaklaşıyor.
1948'deki Arap-İsrail Savaşı sırasında Filistin'den Ürdün'e göç eden 700 bin Filistinliden biri de Nizam Hamdi'dir.
Avukat babası, annesi ve kardeşleriyle bir süre Ürdün'de yaşarlar. Babalarının ölümüyle birlikte kardeşler dünyanın dört
bir yanına dağılır. Nizam Hamdi'nin yoluysa İstanbul'a düşer. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde okurken sevdiği
kadınla evlenir, ama Türkiye vatandaşı olmadığı için ailenin ömrü Türkiye ve Arap ülkeleri arasında geçer. İşte böyle
bir dönemde Bilge Egemen, Ürdün'de doğar. Filistinli bir babanın çocuğu olmak biraz da yollara aşina olmak demek!
Gazeteci ve televizyon programcısı Bilge Egemen de birçok televizyon programı ve belgesellere imza attı. 70'e yakın
ülkeye haber ve TV programları için gitti. Şimdilerde de Babamın İzinde: Filistin adlı belgeselle kendi ailesinin ilginç
hikayesinin peşine düşüyor. Bilge Egemen ile belgeselin detaylarını konuştuk. Babamın İzinde: Filistin projesi nasıl
oluştu? Babam 2005'te pat diye öldü. Çat diye duvara tosladım. 35 yıl boyunca babamdı. Ve Papua Yeni Gine'de bile olsam,
bana sadece bir telefon kadar uzaktı. Dert, sıkıntı konuşmayı sevmeyen, dünyanın en rahat, en hırssız, en eğlenceli
adamıydı. Hiç durmadan çatlayıp patlayan, içinde travmalar barındıran ve asla huzur bulamayan topraklardan geliyordu.
Biz çocukları tabii ki bunun farkındaydık. Ama bu durumu ya da Filistin'den çıkmadan önceki çocukluğunu çok da
sorgulamadık. Sorular sorsak bile komik, fantastik bir hikaye uydurur, bizi gülmekten kırar geçirirdi. Anlattığı
hikâyeler Filistin'de değil de sanki İsveç ya da Antarktika'da geçerdi. Onunla geçen 35 yılım böyle ılık ılık akıp
bitti. Öldükten sonra ve özlemim arttıkça ona sormadığım soruların ve çocukluğunun peşine düşmeye karar verdim. Babam
üzerinden dünyanın dört bir yanına dağılmış tipik bir Filistinli aileyi tabii eğer mülteci kamplarında değillerse ve
yaşadıklarını anlatmak istedim. Bir nevi günah çıkarma. TRT Arapça Kanalı'nın o sıradaki koordinatörü Sefer Turan'a
derdimi anlattım. Ve o da projemi destekleyip beni yüreklendirdi.
YÜZLEŞME VE KİMLİK MESELESİ
Belgeselde neler göreceğiz? Yüzleşme, aidiyet, kimlik meselesi, zorunlu göç, yeniden ve en baştan hayatlar kurma çabası,
parçalanmış bir aile... Babamlar aynı ve ayrı annebabadan toplamda 14 kardeş. Belgesele başlayana kadar 15 sanıyordum.
Filistin'i 1948'de terk etmek zorunda kaldıklarında önce Ürdün'e gitmişler. Hayatta kalabilmek üzere oradan dünyanın
dört bir yanına dağılmışlar. Babam bir daha asla Filistin'e dönemedi. Ve kardeşlerinden bazılarını ölünceye kadar bir
daha göremedi. Dilini bile bilmeden gittikleri ülkelerde neler yaşadılar? Bugün ne yaşıyorlar? Uyum sağladılar mı?
İçlerinde günlerden bir gün tekrar Filistin'e dönme isteği hâlâ var mı? Bugün ana dilleri Rusça, İngilizce ya da Türkçe
olan ve tekrar kendi içlerinde dağılan çocukları ne alemde? Ya torunları? Onlar nereli? Ya da bu artık önemli mi?
Sorular çok. Babamın geçmişi, benim geçmişim. Aynı zamanda babam öldüğünde karnımda sessizce büyümekte olan oğlumun
geçmişi... Geçmişi bazen silkelemek gerekiyor. Peki, akrabalarınızı bulmak zor oldu mu? Biz çocukken babam bir türlü
Türk vatandaşlığına kabul edilmediği için, sık sık Arap ülkelerinde çalışmak zorunda kalırdı. Biz de peşinden giderdik.
Bu bizim için dramatik değil, çok eğlenceli ve olağan bir durumdu. Her yıl bir okul, bir ev, bir sırdaşı geride
bırakmaya bayılırdık. Dolayısıyla ben Ürdün'de doğdum. Çocukluğumda orada yaşayan hala ve amcalarımla zaten çok
yakındık. Biz Türkiye'deyken yaz tatillerinde uzaklardan bir yerlerden gelenler de olurdu. Haber ya da program yapmak
için gittiğim ülkelerde de akrabalarımla tanıştım. İnternet sayesinde İrlanda'da okuyan genç bir kızdan 'Merhaba, ben
senin Amerika'daki Nidal halanın kızıyım,' gibi mailler almaya alışığım. Sosyal paylaşım siteleri işimi çok
kolaylaştırdı.
HEM YAKIN, HEM UZAĞIZ
Dünyanın dört bir yanında halalarınız, amcalarınız ve kuzenleriniz var. Nasıl bir his bu? Tuhaf. Biz hâlâ babamın
kardeşleriyle tanışmaya devam ediyoruz. Babam öldükten birkaç yıl sonra Teksas'ta yaşayan bir halam çocuklarıyla
İstanbul'a geldi. Buluşup, birlikte yemek yedik. Sessizliklerde sık sık göz göze gelip ve sanırım karşılıklı olarak,
birbirimize ne kadar yakın ama aynı zamanda da uzak olduğumuzu hissettik. Gözleri aynı babamın gözleri, oğlunun
gülümsemesi aynı babamınki gibiydi. Dünyanın herhangi bir kaldırımında bir kuzenimle çarpışabilir ve bunun farkında
olmadan yoluma devam edebilirim.
DÜNYAYI GEZDİM, FİLİSTİN'İ GÖRMEDİM
Ne gibi zorluklar vardı bu projeye başlarken? Bu, bir Filistin hikayesi. Ama aynı zamanda benim, annem ve kardeşlerimin
ve ölmüş babamın hikayesi. Proje onaylandıktan sonra, türlü bahaneler uydurup çekimlere aylarca başlamadım. Yönetmen
arkadaşım İbrahim Güldalı olmasa, belki vazgeçebilirdim. Metinleri yazmak çok zor oldu. Ama başlayınca arkası geldi. Bir
sürü anı canlandı... Belgesel şu an hangi aşamada? Türkiye ve Ürdün bölümlerini bitirdik. Belgesel altı bölümden
oluşacak. Bir de babamın ABD, Rusya ve Kuveyt'teki kardeşlerine gideceğim. Son bölümde, doğduğu yer olan Yafa'ya bir de
Batı Şeria'daki köyleri Harbete'ye gideceğim. Babam ve kardeşleri Filistin'den çıktıktan sonra bir daha dönmemiş. Ben ve
kardeşlerim dünyayı dolaştık ama Filistin'i görmedik. Sizi en çok etkileyen şey ne oldu? Bizde babamın Filistin'de
çekilmiş tek bir fotoğrafı bile yok. Amman'da bir halam, babamın bir çocukluk fotoğrafını çıkardı. Çocuk babamı ilk kez
gördüm; giydiği kıyafet, yıpranmış pabuçları... Çok hoşuma gitti. Filistin yollarından gelirken kaybettiği çocukluğundan
izler bulmak heyecanlandırdı beni. Belgeselin son bölümünü özellikle Filistin'e ayırmışsınız. Evet, çünkü ben de
Filistin'e öğrene öğrene gideceğim. Halam ve amcama, 'Filistin'de sizin eviniz hâlâ duruyor mu?' diye sordum. Amcam
'Otel yapmışlar,' diyor. Halam ise 'Otopark olmuş' diyor. Konuştukça merakım artıyor. Onların kafasındaki resimlerle
oraya gideceğim, kim bilir gidince neler göreceğim.
HÂLÂ DÖNMEYİ UMUYORLAR
Ürdün'e gittiğinizde mülteci kamplarına da gittiniz. Gözlemleriniz neler? – Filistin sorunu yüz yılın yılan hikayesi.
Mülteci kamplarında yaşayan Filistinlilerin durumu kat kat daha zor... Çok hüzünleniyorsunuz. Beş yaşındaki bir çocuk
yanınızdan koşarak geçip, iki dakikada duvara Filistin haritası çiziveriyor. Çocuklar vatan özlemi çeken, umutla
bekleyişlerini sürdüren ailelerin içinde doğuyor. 1992 ve 2000'de gazetecilik yaparken Ürdün ve Lübnan'daki mülteci
kamplarına haber için gitmiştim. 2011'de de hiçbir şey değişmemiş. Bir arpa boyu yol kat edilmemiş. Hâlâ koşulları çok
kötü; okullar, yollar, gecekondular... Koskocaman bir şehir halini almış o mülteci kampları. Normalde bir insanın çok
zor yaşayabileceği yerlerde, evleniyorlar, çocuk doğuruyorlar, hayatlarını sürdürmeye çalışıyorlar. Ya umut? Hâlâ
umutlular. Mülteci kamplarında olmayan Filistinliler için de aynı şey geçerli. Konuştuğum hala ve amcalarım durumları ne
kadar iyi olursa olsun, bir gün hâlâ oraya döneceklerini düşünüyorlar. Ne zaman yayınlanmaya başlayacak belgesel?
Çekimlere geçen kış başladık. Bir yıllık bir sürede hazırlandık diyebiliriz. Babamın İzinde: Filistin belgeseli Arapça
ve Türkçe olarak iki dilde hazırlanıyor. Bir iki ay sonra tüm ülkelerdeki çekimler biter ve sanırım bu kış yayına girer.