Aynkef’ten Ayvert’e




Yapım Tarihi - 2012
Süre - 00:00:00
Format - Belgesel, Renkli, Kürtçe

Yönetmen - Sedat Cereci
Koordinatör - Yrd. Doç. Dr. Ersoy Soydan
Yönetmen Yardımcısı - Yrd. Doç. Dr. Funda Masdar, Yrd. Doç dr. Rohat Cebe





Süryani Müslüman ilişkileri filmle belgelendi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşayan Süryanilerin tarihlerini, diğer unsurlarla ilişkilerini, çatışmalarını ve Süryanileri koruması altına alan Müslüman şeyhleri konu edinen “Aynkef’ten Ayvert’e” adlı belgesel filmde, Mezopotamya’nın temel unsurlarından olan Süryanilerin köklü tarihleri ortaya konurken, Süryani Müslüman ilişkileri de ayrıntılarıyla ele alındı.

Prof. Dr. Sedat Cereci tarafından yönetilen, Yrd. Doç. Dr. Ersoy Soydan’ın koordinatörlüğünü üstlendiği, Yrd. Doç. Dr. Funda Masdar ve Yrd. Doç dr. Rohat Cebe’nin yönetmen yardımcısı olarak görev aldığı filmin çekimleri sırasında, yörenin saygın manevi önderlerinden Şeyh Fethullah Efendi’nin torunu Sabahattin Hamidi’nin de çekimlere katıldığı öğrenildi. Mardin ve Batman illerinin bir kısmını kapsayan Turabdin Bölgesi’nin Süryanilerce Anayurt olarak kabul edildiğinin vurgulandığı filmde, Süryanice’de “Hizmetkarlar Dağı” anlamına gelen Tur Abdin adının bölgeye Romalılarca manastırlarda yaşayan keşişler nedeniyle verildiği, Tur Abdin Bölgesi’nde ilk kurulan Süryani manastırların 4.yüzyılın sonunda inşa edilmiş olan Mor Gabriel (Yayvantepe), Mor Abrohom (Midyat) ve Mor Samuel (Anıtlı) Manastırları olduğu, Tur Abdin bölgesinde gün geçtikçe azalan Süryani nüfusa ve terk edilen yerleşimlere rağmen, kilise ve manastırların büyük bölümü günümüze ulaşmayı başardığının anlatıldığı bildirildi. 20.yüzyılın başında Anadolu’da büyük acılar ve savaşlar yaşandığından söz eden belgesel filmde, hemen herkes gibi Süryanilerde bu süreçten nasibini aldığı, Süryanilerin Seyfo olarak adlandırdığı bu dönemin sonunda Süryanilerin pek çok yöreyi terk etmek zorunda kaldığı anlatıldı. 1872 yılına ait bir elyazmasına göre Mardin ve köylerinde 30.000, Beşiri ve çevresinde 30.800, Nusaybin çevresinde 16.500, İdil çevresinde 10.200, Savur çevresinde 8000, Midyat’taki dört Süryani metropolitliğinin sınırları içinde de (Mor Malke Manastırı, Mor Gabriel Manastırı, Mor Yakup Manastırı ve Mor Abrohom Manastırı) 52.080 Süryani Ortodoks yaşadığını anlatan filmde, 1980’li yıllarda Güneydoğu’da yaşanan çatışmalarda yaklaşık 25 Süryani köyünün terk edildiği, Midyat’ın Karagöl (Derkube), Nusaybin’in Günyurdu (Marbobo) ve Silopi’nin Kösrali (Hassana) köylerinin de güvenlik nedeniyle boşaltıldığından söz edildiği bildirildi. Aynı dönemde aralarında Anıtlı (Hah), Bülbül (Bnebil), Dereiçi (Kıllıt) ve Yemişli (Anhıl) Köylerinin muhtarlarıyla, İdil Belediye Başkanı Şükrü Tutuş’un da bulunduğu 40’a yakın Süryani faili meçhul cinayetlerde öldürüldüğü, son yıllarda terk edilen köylerden bazılarına (Elbeğendi, Sarı ve Taşköy gibi) Süryanilerin geri döndüğünün anlatıldığı belirtildi. Önceki tarihlerde nüfusunun çoğunluğunu Süryanilerin oluşturduğu Kıllit, Hapsinas, Aynvert köylerinde çekimleri yapılan belgesel filmin bazı bölümlerinin, 1914 yılındaki Süryani Müslüman çatışmalarında Süryanileri koruması altına alarak mağaralarda saklayan ve daha sonra Süryanilerin “aziz” ilan ettikleri Şeyh Fethullah Efendi’nin köyü Aynkef’te çekildiği belirtildi. Süryanice, Arapça, Kürtçe ve Türkçenin bir arada konuşulduğu film çekimleri sırasında, Süryanilerin uğradığı baskı ve tehcirden dolayı hüzünlü anlar yaşandığı da dile getirildi. Uluslar arası alanda düzenlenen film festivallerindeki başarılarıyla tanınan Prof. Dr. Sedat Cereci, Türkiye tarihinin kayıtlara geçmemiş bir bölümünü konu edinen filmi Kasım ayı sonuna kadar tamamlamayı planladıklarını, ancak ortaya yeni bilgi ve belgeler çıktıkça yapım sürecinin uzayabileceğini belirtti.

batmanhakimiyet.com
20.07.2012





Süryanilerin 1915’i belgesel oluyor

1915’te katledilen ve kadim toprakları Mezopotamya’dan dünyanın dört bir yanına sürülen Süryanilerin yaşadıklarını, anlatan ‘Aynkef’ten Ayvert’e’ adlı belgesel, Mardin ve Batman’da çekiliyor. Yönetmen Sedat Cereci filmin oluşum sürecini anlattı.

1915’te katledilen ve kadim toprakları Mezopotamya’dan sürülen Süryanilerin tarihini, diğer halklarla ilişkilerini ve onları koruması altına alan Müslüman şeyhleri anlatan ‘Aynkef’ten Ayvert’e’ adlı belgeselin çekimleri Mardin ve Batman’da devam ediyor. Belgesel, Mezopotamya’nın temel unsurlarından olan Süryanilerin tarihine ilişkin bölümlerin yanı sıra, bugün hâlâ doğdukları topraklarda yaşamlarını sürdüren Süryanilerle yapılan mülakatlardan oluşuyor. Yönetmenliğini Batman Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Sedat Cereci’nin, koordinatörlüğünü ise Yrd. Doç. Ersoy Soydan’ın üstlendiği belgesel Süryanice, Arapça, Kürtçe ve Türkçe olarak hazırlanıyor. Birçok uluslararası film festivalinde ödül alan Sedat Cereci, bu filminin de olabildiğince çok sayıda festivalde gösterilmesini sağlamayı planlıyor. Cereci ile, çekimleri Kasım ayında bitecek olan ve önümüzdeki yıl gösterime girmesi planlanan filmin oluşum sürecini ve içeriğini konuştuk.

Bu filmi çekmeye nasıl karar verdiniz?
Yıllardır sözlü tarihe dayanan belgeseller çekiyorum. Batman’da görev yaparken bu konuyla ilgili de bir film yapmak istedim. Bir anlamda, Türkiye’de çok fazla bilinmeyen, konuşulmayan bir konuya pencere açmaya çalıştım. Türkiye’de ‘bilinmeyen’ çok fazla tarihsel olay var. Özellikle genç kuşaklar bunları öğrensin ki nasıl bir ülkede yaşadıklarının ve nasıl bir gelecek için hazırlanmaları gerektiğinin farkına varsınlar istiyorum. Yardımcım Ersoy Soydan, zaten yıllardır bölgede Ermeniler ve Süryaniler üzerine araştırmalar yapıyor. Buradan yola çıkarak oluşturduk belgeseli. Ermeni Tehciri yıllarında Süryanilere yapılan baskılar ve Süryani-Müslüman çatışmalarının yanı sıra, buradaki birkaç şeyhin Süryanileri koruma altına alıp mağaralarda saklamasını ve yüzlerce Süryani’yi bu şekilde yaşama döndürmesini izleyiciye aktarmaya çalışacağız.

Çekimlere ne zaman başladınız?
Araştırma safhası epey uzun sürdü. Çekimlere Nisan ayında başladık, Kasım ayında bitirmeyi planlıyoruz ama yeni yeni alt başlıklar çıkıyor, bunları da değerlendirmek istiyoruz. Dolayısıyla çekim süreci biraz daha uzun sürebilir. Bölgede sayıları çok azalan Süryaniler hayatlarını Mardin ve Batman’ın köylerinde devam ettiriyorlar. Ekibimizle birlikte köyleri ziyaret ediyoruz ama doğal olarak insanlar önce çekiniyorlar, rahat konuşamıyorlar. Fakat sohbet ilerledikçe güveniyorlar, ve ondan sonra çekim yapabiliyoruz.

03 Ağustos 2012
Emre ERTANİ
emreertani@agos.com.tr
agos.com.tr





'Aynkef’ten Ayvert’e' adlı belgesel filmde Süryaniler anlatılıyor...

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşayan Süryanilerin tarihlerini, diğer unsurlarla ilişkilerini ve Süryanileri koruması altına alan Müslüman şeyhleri konu edinen 'Aynkef’ten Ayvert’e' adlı belgesel filmde, Mezopotamya’nın temel unsurlarından Süryanilerin tarihi anlatılıyor.

Prof. Dr. Sedat Cereci tarafından yönetilen, Yrd. Doç. Dr. Ersoy Soydan’ın koordinatörlüğünü üstlendiği, Yrd. Doç. Dr. Funda Masdar ve Yrd. Doç Dr. Rohat Cebe’nin yönetmen yardımcısı olarak görev aldığı filmde, Mardin ve Batman'ın bir kısmını kapsayan Turabdin Bölgesi’nin Süryanilerce Anayurt olarak kabul edildiği vurgulanıyor. Filmde, Süryanice’de 'Hizmetkarlar Dağı' anlamına gelen Turabdin adının, bölgeye Romalılarca, manastırlarda yaşayan keşişler nedeniyle verildiği belirtiliyor.

Turabdin Bölgesi’nde ilk kurulan Süryani manastırların 4. yüzyılın sonunda inşa edilmiş olan Mor Gabriel (Yayvantepe), Mor Abrohom (Midyat) ve Mor Samuel (Anıtlı) manastırları olduğu, Turabdin bölgesinde gün geçtikçe azalan Süryani nüfusa ve terk edilen yerleşimlere rağmen, kilise ve manastırların büyük bölümünün günümüze ulaşmayı başardığının anlatıldığı bildirildi. 20. yüzyılın başında, Anadolu’da büyük acılar ve savaşlar yaşandığından söz eden belgesel filmde, hemen herkes gibi Süryanilerin de bu süreçten nasibini aldığı, Süryanilerin Seyfo olarak adlandırdığı bu dönemin sonunda pek çok yöreyi terk etmek zorunda kaldığı anlatılıyor.

Mardin ve köylerinde, 1872 yılına ait bir elyazmasına göre 30 bin, Beşiri ve çevresinde 30 bin 800, Nusaybin çevresinde 16 bin 500, İdil çevresinde 10 bin 200, Savur çevresinde 8 bin, Midyat’taki dört Süryani metropolitliğinin sınırları içinde de (Mor Malke Manastırı, Mor Gabriel Manastırı, Mor Yakup Manastırı ve Mor Abrohom Manastırı) 52 bin 80 Süryani Ortodoks yaşadığını anlatan filmde, 1980’li yıllarda Güneydoğu’da yaşanan çatışmalarda yaklaşık 25 Süryani köyünün terk edildiği, Midyat’ın Karagöl (Derkube), Nusaybin’in Günyurdu (Marbobo) ve Silopi’nin Kösrali (Hassana) köylerinin de güvenlik nedeniyle boşaltıldığından söz edildiği bildirildi.

Aynı dönemde, aralarında Anıtlı (Hah), Bülbül (Bnebil), Dereiçi (Kıllıt) ve Yemişli (Anhıl) köylerinin muhtarlarıyla, İdil Belediye Başkanı Şükrü Tutuş’un da bulunduğu 40’a yakın Süryaninin faili meçhul cinayetlerde öldürüldüğü, son yıllarda terk edilen köylerden bazılarına (Elbeğendi, Sarı ve Taşköy gibi) Süryanilerin geri döndüğünün anlatıldığı belirtildi.

Önceki tarihlerde nüfusunun çoğunluğunu Süryanilerin oluşturduğu Kıllit, Hapsinas, Aynvert köylerinde çekimleri yapılan belgesel filmin bazı bölümlerinin, 1914 yılındaki çatışmalarda, Süryanileri koruması altına alarak mağaralarda saklayan ve daha sonra Süryanilerin “aziz” ilan ettikleri Şeyh Fethullah Efendi’nin köyü Aynkef’te çekildiği belirtildi.

Süryanice, Arapça, Kürtçe ve Türkçe’nin bir arada konuşulduğu film çekimleri sırasında, Süryanilerin uğradığı baskı ve tehcirden dolayı hüzünlü anlar yaşandığı da dile getirildi.

Uluslararası alanda düzenlenen film festivallerindeki başarılarıyla tanınan Prof. Dr. Sedat Cereci, Türkiye tarihinin kayıtlara geçmemiş bir bölümünü konu edinen filmi, Kasım ayı sonuna kadar tamamlamayı planladıklarını, ancak ortaya yeni bilgi ve belgeler çıktıkça yapım sürecinin uzayabileceğini belirtti.


ilkhaberim.com
19 Temmuz 2012