Yapım Tarihi - 2024
Süresi - 00:17:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen / Director - Ali Parim
Senarist / Writer - Ali Parim
Yapımcı / Producer - Belgeselin yapımcısı bulunmamaktadır.
Görüntü Yönetmeni / Cinematography - Recep Altay
Kurgucu / Editor - Kıyasettin Eren
Sesçi / Sound - Kıyasettin Eren
Müzik / Music - Tolgahan Tiktaş
Seslendiren / Voiced - Ali Parim
Ana Karakter / Key Cast
Nerman Karadağ
Nazım Memmedov
Aras Nehri ile Arpaçay, Türkiye-Ermenistan sınırında birleşir ve Hazar denizine
doğru yol alırlar. Bu iki akarsuyun birleştiği noktaya uzaktan bakıldığında bin
bir çeşit meyve ağacının süslediği tek bir yerleşim yeri görülür. Ancak orada
aynı suyu, aynı doğayı, aynı gökyüzünü paylaşsalar da tarihin birbirinden
kopardığı iki köy vardır: Bugün Türkiye sınırları içerisindeki Halıkışlak ile
Ermenistan Armavir’e bağlı Bagaran…
Bagaran’ın bilinen ilk ismi Hacı Bayram’dır. Adından da anlaşılacağı üzere
geçmişte bir Müslüman köyüdür Hacı Bayram... Yıllar boyunca Azerbaycan
Türklerine yurt olmuştur. Ancak yörede Kaça-Kaç olarak adlandırılan 1915-20'li
yıllarda Ermeni çetelerinin katliamları ve ilerleyen süreçte Josef Stalin'in
Sovyetler Birliği topraklarındaki Türkleri Türkiye’den uzak tutma politikası
nedeniyle Türkler evlerini boşaltmak zorunda kalmış ve yerine Ermeniler
yerleştirilmiştir. Köy, Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte de
Ermenistan topraklarında kalmıştır.
Aras'ın Öte Yanı belgeselinde Hacı Bayram Köyü'nün acı dolu hikayesine nehrin
karşı kıyısındaki Halıkışlak Köyü'nden bakılmaktadır. Halıkışlak sakinlerinden
86 yaşındaki Orhan Karadağ ve kökleri Hacı Bayram'a uzanan Nazım Memmedov,
geçmişin Hacı Bayram'ına bugünün Bagaran'ına dair bildiklerini ve büyüklerinden
dinlediklerini bu belgeselde anlatmaktadırlar.
The Aras River and the Arpaçay merge on the Turkey-Armenia border and continue
their journey toward the Caspian Sea. From afar, the point where these two
streams meet appears as a single settlement adorned with countless fruit trees.
Yet, despite sharing the same water, the same nature, and the same sky, history
has separated this place into two villages: Halıkışlak, located within Turkey’s
borders today, and Bagaran, part of Armenia’s Armavir province.
The earliest known name of Bagaran is Hacı Bayram. As its name suggests, Hacı
Bayram was once a Muslim village. For many years, it was home to Azerbaijani
Turks. However, during the years of 1915–1920, known locally as the Kaça-Kaç,
Armenian armed groups carried out massacres. Later, with Joseph Stalin’s policy
of keeping Turks in Soviet territory away from Turkey, the Turks were forced to
abandon their homes, and Armenians were settled there instead. Following the
dissolution of the Soviet Union, the village remained within the borders of
Armenia.
In the documentary Beyond the Aras, the tragic story of Hacı Bayram Village is
told from across the river, in Halıkışlak Village. Orhan Karadağ, an 86-year-old
resident of Halıkışlak, and Nazım Memmedov, whose roots trace back to Hacı
Bayram, share what they know and what they heard from their elders about the
Hacı Bayram of the past and the Bagaran of today.
10. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali, Kısa Belgesel Film Yarışması, Yarışma
Filmi. 2025