Yapım Tarihi - 2019
Süre - 00:14:34
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Barış Özcan
Mostra Internacional de Filmes de Escolas de Cinema - MIFEC, Honorable Mention.
2021
13th International Inter University Short Film Festival, Official Selection.
2020
Balkan Can Kino, Official Selection. 2020
Kaynak
bianet.org
Anneannemin Sesi
Türkiye’de 2018’de 11 bin 803 çocuk doğum yaptı; TÜİK, 2019 verilerini
açıklamadı.
“Erken büyümeye zorlanan bir çocuktum ben. 12 yaşıma kadar sokakta oynadım
herkesi de yenerdim.. 12 yaşından sonra da aile içinde ergenliğe adım atmış bir
kadın-kız olarak davranıldı. Artık ev kızı olarak yetiştirilmeye başlandık.
“Bana hiç danışmadan bununla evleneceksin dediler. Aileyi de çok iyi tanıdığım
için ben aileme geri dönemem çocuklarım olunca da zaten eve dönemem... 14
yaşında evlendiğim güne kadar kafandaki bütün düşüncem oydu.
“Bir eş deyince anadır babadır sırtını dayadığı bir güçtür ben hiç bunu
yapamadım hayatta en büyük eksikliğim yalnızlığım bu.
“Evlilik benim için görevdi. Benim dört çocuğum oldu tüm hayatımı çocuklarıma
adadım. Çocuklarımı okutmak için dikiş de diktim deden de bunu bilmez. Ay sonu
dolmuşa verecek param kalmazdı.
“Okuyup meslek sahibi olmayı çok isterdim. İyi bir öğretme olurdum çocukları çok
severdim çünkü. İyi bir psikolog olurdum insanları dinlemeyi seviyorum. Çok
başarılı olurdum. Sıkıntılı insanları dinlemeyi çok severim hayatım boyunca
dinledim. Araba kullanmayı çok isterim…
“Kadın evde şimdi bulaşıkçı, aşçı, temizlikçi, şimdi evde her şey oldum. Kaç
mesleği birden bir günün içinde yapıyor kadınlar. Karşılığı var mı?”
Cümleler Koç Üniversitesi Medya ve Görsel Sanatlar bölümü son sınıf öğrencisi
Barış Özcan’ın “Anneannemin Sesi” belgeselinden. Özcan’ın anneannesi Ayten
Hatunoğlu, erken yaşta kendisinden altı yaş büyük dayısının oğlu ile
evlendiriliyor. Aslında erkek de aile büyüklerinin kararıyla evleniyor. Yani,
ailede sevilen bir büyüğün vasiyeti üzerine bir dayı oğlu ile hala kızı
istemsizce evleniyor.
Hatunoğlu’nun çocukluğunu yaşayamaması, çocuk yaşta evlendirilmesi, buna karşı
duramaması, bugün Türkiye toplumun çok gerisinde kalmış hakikatler arasında
olmalıydı.
Ne yazık ki değil...
Dün 12 yaşında Ayten ve onun gibi binlerce kız çocuğunu evlendirenler aradan
yıllar geçmiş olmasına rağmen televizyon ekranlarından çocuk evliliklerini,
istismarını savunabiliyor; bunun “normal” olarak karşılanmasını
bekleyebiliyorlar.
Uluslararası sözleşmelere ve Türkiye iç hukukuna göre 18 yaşından küçük herkesin
çocuk olduğunu ve çocuk evliliklerinin suç olduğunu hatırlatanlar da “aile
bozguncusu, düzen yıkıcı” ilan ediliyor.
Rakamlar
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’de 2018’de 11 bin 803
çocuk doğum yaptı. Sayı 18 yaşındakilerle birlikte son 18 yılda 2 milyona
yaklaşıyor. TÜİK’in web sayfasında detaylı bir tarama yaptım ancak 2019’a dair
verilere ulaşamadım.
Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Başkanı Canan Güllü’ye sordum ve 2019
rakamlarının önümüzdeki aylarda açıklanabileceğini söyledi. Türkiye'de ergenlik
evreleri üçe ayrılıyor. Erken Ergenlik 10-15 yaş arası, Orta Ergenlik Evresi
16-18 yaş ve Geç Ergenlik Evresi 18-20’li yaşları.
Güllü, “Bugün Türkiye’de 10-15 yaş evresi dini evlilik çok feci şekilde
yaygınlaşıyor ve bu yaygınlaşmaya devlet neredeyse önderlik yapıyor. Ayrıca,
birçok çocuğun evde doğum yaptığını düşündüğümüzde elimizde doğru veri
olmadığını hepimiz biliyoruz. Ki hatırlarsanız müftüye nikâh yetkisinde beyana
dayalı kimlik edinme diye bir madde geçirilmeye çalışılmıştı. Buna da karşı
çıkmıştık..” diyor.
Uzmanlar
Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER) dünyada 700 milyon çocuğun zorla
evlendirildiğini duyurdu. Ayrıca dernek, erken yaşta evlendirilen çocukların
fizyolojik ve psikolojik olarak evlilik yaşantısına uygun olmadığını tıbben de
açıkladı.
Türkiye’de son dönemlerde bazı kesimler, çocukların erken yaşta evlendirilmesini
yani çocuk istismarını savunuyor. Hatta iddialara göre bayramdan sonra Meclis’e
gelecek düzenleme ile erken yaşta evliliklerin ve çocukların kendilerini
istismar eden erkeklerce evlendirilmesinin de yolu açılacak.
O zaman şu bilgiyi hatırlatmakta fayda var. Türkiye çocuk yaşta erken evlilikler
konusunda mücadele edeceğini deklare etmiş bir ülke.
Bu mücadele “Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve tüm kadın ve kız
çocuklarının güçlenmesi” kapsamında yer alıyor. Yani, Birleşmiş Milletler’in
2030 yılına kadar “kimse geride kalmasın” sloganıyla tanımladığı, Türkiye’nin de
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından takip ettiği
Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nin beşincisi.
Türkiye toplumunun büyük bir kısmının inanışına göre bugün Şeker Bayramı.
Anneanneler, babaanneneler aile büyükleri aranıyor, uzaktan da olsa bayram
kutlanıyor sohbetler ediliyor.
Bugün daha önce belki de yapmadığınız bir şey yapın; anneannelerinize
babaannelerinize nasıl evlendiklerini sorun...
Kim bilir kaç çocuğun öğretmen, psikolog olma hayali evlendirildiği için yarım
kaldı?
***
Gülistan Doku nerede?
Ayrıca bayramda yakınları ile olamayanlar arasında kadın hakları için mücadele
eden Diyarbakır’daki kadın hakları savunucuları da var.. Önceki gün evlerine
yapılan polis operasyonuyla gözaltına alındılar. Yazının yazıldığı saatlerde
gözaltında ve adliyedeki işlemleri sürüyordu.
Gözaltındaki kadınlara, “Neden Gülistan Doku Nerede? diyorsunuz.” diye
sormuşlar…
Sorunun kendisi ne çok şey söylüyor. Sahi. Gülistan Doku Nerede?
Kaynak
bianet.org
The Voice of My Grandmother
According to the figures shared by Turkish Statistical Institute, 11,803
children gave birth in Turkey in 2018. Taken together with the 18-year-olds, the
total number in the last 18 years nears 2 million. The Institute has not yet
shared last year’s figures.
"I was a kid forced to grow up too early. Till the age of twelve, I played in
the street. But after I turned twelve, our life in the street came to an end. I
stepped to the class of grown girls, to adulthood... I stopped playing in the
street. So, we began to be raised as house girls or housewives.
"Without taking my consent, they told me 'You are going to marry this guy.'
Since I also knew the family well, I always thought 'how I keep living this
life, I cannot turn back to my family; so, I must stand on my feet. If I have
children in the future, I must protect and lead them.' From the age of 14 till
the day I married, this was the only thing in my mind.
"A husband must be a mother, a father, a brother, someone to lean on. I have
never leaned on my husband or put my head on his shoulders in this life. This is
my biggest deficiency in this life.
"Marriage is a duty for me. God granted me four children. I had to raise them, I
had to take care of them. I dedicated my whole life to my children. Back then,
in the last four, five days of the month, there were times when I had no money
for even taking a minibus. And I sewed for that reason.
"...and I really want to attend a school and have a job. For example, I can be a
good teacher because I really love children. I can be a good psychologist since
I like listening people. I listen to a lot of people.
"You see, we are doing the work of lots of different occupations. When the
dishwasher washes the dishes, they call it dishwasher as an occupation. S/he
gets money and has insurance. The woman is a dishwasher, a launderer, a cleaner,
a cook, an ironer... What do you think about it? How many jobs we are doing in a
single day, every day..."
The sentences that you read above are from a documentary by Barış Özcan, a
senior student from Koç University Department of Media and Visual Arts. "The
Voice of My Grandmother," the documentary is entitled.
Ayten Hatunoğlu, the maternal grandmother of Özcan, was made to marry the son of
her maternal uncle, who was six years older than her. In fact, the boy also got
married because the family elders decided so. So, just because a loved family
elder said it in her last will, the son of a maternal uncle and the daughter of
a paternal aunt got married without their consent.
Hatunoğlu could not enjoy her childhood, she was married at a very early age,
she could not stand up against it... In fact, these should have long been the
things of the past in Turkey. Unfortunately, they are not...
The ones who forced 12-year-old girls like Ayten to marry years ago can now
speak on the TV and defend child marriages, or rather, child abuse. They can
expect that we should find it "normal".
As for the ones who refer to international conventions and the domestic law of
Turkey and say that everyone who is under 18 is children and child marriage is a
crime, they are blamed for being "troublemakers for family" or being "subversive"
for the established order.
Figures
According to the Turkish Statistical Institute (TurkStat), 11,803 children gave
birth in Turkey in 2018. Taken together with the 18-year-olds, the total number
in the last 18 years nears 2 million. I made a detailed search on the website of
the TurkStat, but could not reach the figures for 2019.
I asked it to Canan Güllü, the Chair of the Federation of Women Associations of
Turkey. She told me that the figures for the last year might be shared in the
upcoming months. There are three stages of adolescence in Turkey: Early
Adolescence (10-15 years), Middle Adolescence (16-18 years) and Late Adolescence
(18 and 20s).
"Religious marriages among the ones aged between 10 and 15 are now getting more
and more prevalent in Turkey at a grave pace and it would be safe to say that
the state is pioneering it," says Güllü and adds:
"Also, considering that a child gives birth at home, we all know that the
figures that we have are not accurate. You must remember it... They tried to
pass an article which would allow for identification based on declaration in
marriage ceremonies performed by muftis. We also stood up against it."
Experts
Public Health Specialists Association (HASUDER) has announced that 700 million
children are forced to marry around the world. The Association has also made a
medical clarification as to the unsuitability of the child to married life both
physiologically and psychologically.
Especially in the recent period, some groups in Turkey have been arguing in
favor of early marriage of children, or more precisely, child abuse. In fact, it
is also alleged that a legislative proposal to be brought into Parliamentary
agenda after the Ramadan feast will pave the way for early marriages and the
marriage of children with the men who abused them.
So, at this point, we need to note this: Turkey is a country which declared that
it would struggle against child marriages.
This struggle falls within the scope of "establishing gender equality and
empowerment of all women and girls." Conceptualized by the United Nations (UN)
with the slogan "Leaving no one behind" till the year 2030, it is also Turkey's
fifth Sustainable Development Goal followed by the Presidency of Turkey,
Presidency of Strategy and Budget.
According to the belief of most people in Turkey, today is the Sugar Feast.
Grandmothers are called to wish a happy feast, albeit from afar due to the novel
coronavirus (Covid-19) outbreak.
So, this time, do something different if you call your grandmother in Turkey:
Ask her how she got married. Who knows how many girls could not realize their
dreams of becoming a teacher or a psychologist because they were forced to marry
when they were still children...
***
Where is Gülistan Doku?
Among the ones who could not be with their loved ones on the Ramadan feast were
also the women's rights defenders in Diyarbakır province. When this article was
written, they were still in police custody.
CLICK - 12 People Arrested in Diyarbakır
Interrogated in detention, the women were asked questions about Gülistan Doku,
who got missing in Turkey's eastern province of Dersim over 140 days ago and
whose fate and whereabouts has been unknown since then. The women were asked, "Why
do you say 'Where is Gülistan Doku?'"
The question itself is quite telling. Really... Where is Gülistan Doku?
