Yapım Tarihi - 2022
Süre - 00:00:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Uğur Evin
Yapımcı - Rabia Çelik
Ankara Apartmanları belgeselleri ilk iki bölümüyle (Cinnah 19 ve Köşk Apartmanı)
Gain platformu üzerinden yayında...
Danışmanlığını yaptığım bu projenin arkasında kısa zamanda şahane iş çıkaran bir
ekip var. Başta yapımcı Rabia Çelik, yönetmen Uğur Evin, Senarist Azra Çelenk,
görüntü yönetmeni Fatih Atıcı, kurgu yönetmeni İsmet Araç, yapım asistanı Nurşah
Tosun olmak üzere emeği geçen herkese çok teşekkür ederim. Seride bölümlere
ilişkin yaptıkları söyleşilerle sürece destek ve katkı koyan tüm hocalarıma ve
arkadaşlarıma ayrıca teşekkür ederim. İçinde olmaktan mutluluk duyduğum bir
proje oldu.
İlerleyen haftalarda İkramiye Apartmanları, Gemi Ev, Sönmez Apartmanı, Teras
Evler, 2. Vakıf Apartmanı ve Yeşiltepe Blokları belgeselleri de yayında olacak.
Ankara'nın apartmanları belgesel oldu
İçerik platformu Gain'de yayınlanmaya başlayan "Ankara Apartmanları" adlı
belgesel dizisi, Ankara'nın öne çıkan mimari yapılarını, sanatçı, mimar,
akademisyen ve apartman sakinlerinin konuşmalarıyla izleyiciyle buluşturuyor.
Belgesel aynı zamanda Ankara yapılarının tarihsel süreçteki değişimini de gözler
önüne seriyor.
Mimarlığını Nejat Ersin'in yaptığı 1959 tarihli Cinnah 19 Apartmanı'ndan,
Mutahhar Baykam'ın mimarlık imzasını taşıyan 1965 tarihli Köşk Apartmanı'na...
Ya da Lemi Varnalı'nın mimarlığını yaptığı 1968 tarihli Şefik Bursalı
Apartmanı'ndan, gemi formuna benzetilmesiyle halk tarafından Gemi Ev olarak da
bilinen, mimarlığını Danyal Tevfik Çiper'in yaptığı 1970 tarihli Özkanlar
Apartmanı'na... Ankara'da bulunan sivil mimarinin en güzel örnekleri "Ankara
Apartmanları" adlı belgesel dizisinde bir araya geldi. Bu buluşmaya mimar,
akademisyen, sanatçı ve apartman sakinlerinin de konuşmaları dâhil edildi.
Ortaya hem öğretici hem de keyifli bir seyirlik çıktı. Her biri 20 dakikalık 8
bölümden oluşan ve her bölümünde farklı bir mimari yapıyı konu alan,
senaristliğini Azra Çelenk'in yaptığı belgeselin ilk bölümleri Gain'de
yayınlanmaya başladı. Bu anlamlı çalışmayı belgeselin yönetmeni Uğur Evin ve
yapımcısı Rabia Çelik Akşam Cumartesi'ye anlattı. Daha önce yine Gain'de
yayınlanan İstanbul Apartmanları ile Ege Evleri adlı belgesellerinin ardından,
Ankara Apartmanları'nın da yayınlanması ile ekibin yeni hedefi İzmir
Apartmanları belgeselini hayata geçirmek...
"Ankara Apartmanları" belgesel projesi ne zaman doğdu ve çıkış noktası ne idi?
Uğur Evin: 2019 yılında İstanbul Apartmanları fikri doğdu. İnsanın mekânla
kurduğu ilişki üzerinden tarihe odaklanmak ve bunu anlatmak fikri üzerine yola
çıktık. İstanbul Apartmanları 2020 yılında çekildi ve Gain'de 2021 Ocak ayında
12 bölümlük bir sezon olarak yayına girdi. Ankara Apartmanları'nı ise ilk sezonu
çekerken yapma kararı aldık.
Rabia Çelik: Projemizi Gain ve Çınar Oskay ile paylaştığımızda onlar da bizim
kadar heyecanlandı ve hazırlıklara başladık. Yayıncımızın desteğini ve bizi
özgür bırakmalarını belirtmeden geçmek istemem. İlk sezon 1870 – 1922 arasına
odaklanıyordu. 1923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesi ile beraber gözler Ankara'ya
çevrildi. Mustafa Kemal Atatürk'ün davetiyle birçok Türk ve yabancı mimar, şehir
plancısı şehre yeni bir görünüm kazandırdı. Ankara yeni ve yenilik demekti.
Birçok önemli mimar modern mimarinin en güzel örnekleri hayata geçirdiler.
Modern mimari Ankara'dan Türkiye'ye yayıldı diyebiliriz.
Uğur Evin: Evet, düşünün ki 1950'lerde altında sinema salonları, çatısında havuz
olan apartmanlar inşa edildi. 1950 ile 1980 arasında farklı, özenli, dünyayı
takip eden, kullanıcı odaklı apartmanlar yapılırken; 1980 sonrası imar
kanunlarının değişmesi ve rantın öne çıkmasıyla bu durumu hızla kaybetmeye
başladık. Fakat hâlâ şehre dikkatlice bakarsak bu yapılar kendini göstermeye
devam ediyor. Ankara Apartmanları da tam olarak buna odaklanarak; hem bu
yapıların mimari hikâyelerine hem de 1930 - 1980 arası Ankara'nın siyasal ve
sosyal hayatına ışık tutmaya çalışıyor.
Belgeselin tekniğinden ve çekim sürecinden de bahseder misiniz?
Uğur Evin: Ankara Apartmanları'nda iki farklı danışman ile çalıştık, Doç. Dr.
Umut Şumnu ve restoratör mimar Seda Özen Bilgili. Belgeselin her bölümünde beş,
altı kişi ile röportajlar gerçekleştirerek 50'ye yakın farklı isimden görüş
aldık. Tarihçi, mimar, mimarlık tarihçisi, sanat tarihçisi ve apartmanda yaşayan
tanıkları konuk olarak ağırladık. İki aya yakın bir hazırlık sürecinin ardından
çekim için ekip ile birlikte Ankara'ya gittik. Ankara'nın yeri benim için her
zaman farklıdır. Ankara'nın ruhunu yansıtmaya özen gösterdik.
Daha çok mimari ve benzeri içeriklerde işler yapmayı mı seviyorsunuz?
Uğur Evin: Çocukluğumdan beri müzik ve sanatla iç içe büyüdüm. Müzik ilgi
alanlarımın başında geliyor. Bu kapsamda geçtiğimiz sene müzik camiasının
pandemide yaşadıklarını anlatan kısa metraj Müziğe Ses Ver belgeselini hayata
geçirdik. İnsan ve mekân ilişkisi de kayıtsız kalamadığım konulardan. Çocukluğum
anneannem ile geçti. Birlikte mahallede gezerken bana birçok hikâye anlatırdı.
Hep yaşananları gözümde canlandırdım. Eski ama güzel anılar... Bir mekânı sadece
mekân olmaktan çıkarıp, ruh veren anılar...
Rabia Çelik: Ben habercilikten geliyorum. O yüzden birçok alanla ilgiliyim
diyebilirim. Çevre, insan hikâyeleri ve mimari ise en sevdiğim konuların başında
geliyor. Farklı temalarda belgeseller üretiyoruz. Belgeselcilik iyi ki dediğimiz
alanlardan biri. Türkiye gibi zengin hikâyelere sahip bir ülkede bu işi yapmayı
büyük şans olarak görüyoruz. Değerli dostum Uğur Evin aynı zamanda müzisyen. Bu
iki farklı enerjiyi birleştirmeyi seviyoruz.
30 Nisan 2022
“Ankara Apartmanları” Belgesel Serisi
Cumhuriyet serüvenin ruhunu, hayat tarzını, ideal insan anlayışını yansıtmayı
amaçlayan 8 bölümlük belgesel serisi “Ankara Apartmanları”, 20 Nisan’da GAİN’de
başladı. Program, modern Türkiye hayalinin yaratıcı ve dönüştürücü örnekleri
olan bu apartmanları; mimarlar, tasarımcılar, uzmanlar ve bina sakinlerinin
anlatımıyla izleyiciye aktarıyor.
Ankara, başkent olduktan sonra sil baştan kurulur. Bu açıdan Cumhuriyet’in ve
modernleşmenin getirdiği fiziksel gelişimin de en önemli tanıklarındandır.
Ankara’nın kent kimliği açısından, kamu yapıları kadar sivil mimarlık
ürünlerinin, yani apartmanların da önemi büyüktür. Değişen siyasi ortam ve
dönüşen konut politikalarının yansıması olan bu yapılar, mimari özellikleri ve
içinde yaşanan hikayeleriyle de kent hafızasının önemli unsurlarındandır.
1930-1979 yılları arasını kapsayan, Ankara’nın konutlaşma stratejisini, modern
mimarinin etkilerini görebileceğiniz, döneminin en iyi mimarlarının elinden
çıkmış Ankara Apartmanları…
Yönetmenliğini Uğur Evin’in, yapımcılığını Rabia Çelik’in ve senaristliğini Azra
Çelenk’in yaptığı Ankara Apartmanları Belgesel serisi 8 bölümden oluşuyor.
Mimarlar, kentsel tasarımcılar, uzmanlar ve apartman sakinlerinin anlatımıyla
ekrana taşınan Ankara Apartmanları’nın danışmanlığını Yüksek Mimar Restoratör
Seda Özen Bilgili ile Mimar ve Çevre Tasarımcısı Doç. Dr. Umut Şumnu üstleniyor.
“Ankara Apartmanları”, bu yapıları 20’şer dakikalık 8 bölümle izleyiciye
aktararak, kent hafızasını arşivliyor. 1920’lerden başlayarak Mimar Kemalettin,
Danyal Çiper, Nejat Ersin, Sabih Kayan, Lemi Varnalı, Nejat Tekelioğlu, Mutahhar
Baykam ile Demirtaş Kamçıl ve Rahmi Bediz gibi kentin 20’nci yüzyılında iz
bırakan mimarların eserlerini kayda alıyor.
Bölümler:
Cinnah 19 / Nejat Ersin
Köşk Apartmanı / Mutahhar Baykam
İkramiye Apartmanı / Lemi Varnalı
Gemi Ev / Danyal Tevfik Çiper
2. Evkaf Apartmanı / Mimar Kemalettin
Yeşiltepe Blokları / Demirtaş Kamçıl ve Rahmi Bediz
Sönmez Apartmanı / Sabih Kayan
Teras Evler / Uğur Eken
CİNNAH 19:
1959 yılında hayata geçmiş, mimarlığını Nejat Ersin’in yaptığı Cinnah 19
Apartmanı, Çankaya mahallesi, Cinnah caddesi 19 numarada bulunuyor. Toplamda 5
kattan oluşan ve dubleks daireleri bulunan apartman 3 normal, 2 bodrum kattan
oluşmaktadır. Cinnah 19 Apartmanı, petekli dış cephesi, açık koridorları,
terasında bulunan havuzu ile ikonik bir yapı olmasının yanı sıra daire içi
tasarımında da galeri boşluğu, bir cephenin tamemen cam olması ve şöminesi ile
modern mimarinin en güzel örneklerinden bir tanesi…
KÖŞK APARTMANI:
1965 yılında inşa edilen, mimarlığını Mutahhar Baykam’ın yaptığı Köşk Apartmanı,
Çankaya Mahallesi, Şehit Ersan caddesi 32 numarada bulunuyor. Apartman 3 bodrum
katı, 1 zemin kat, 3 normal kat ve terastan oluşuyor. Dış cephesi kırmızı
seramik taşlarla kaplı olan ve bir köprüyle giriş yapılan Köşk Apartmanının
girişi de çok etkileyici. Yemyeşil bitkiler, posta kutuları, masmavi cam
mozaiklerle kaplı duvarları ve ince uzun spiral merdiveniyle eşsiz detayları
olan bir apartman…
ŞEFİK BURSALI APARTMANI / İKRAMİYE APARTMANLARI:
1968 yılında tasarlanmış, mimarlığını Lemi Varnalı’nın yaptığı Şefik Bursalı
Apartmanı, Güzeltepe mahallesi Ahmet Mithat Efendi Sokak 36 numarada bulunuyor.
Apartman 3 kattan oluşuyor ve her katta üçer tane tasarımı ve cepheleri
birbirinden farklı daireler bulunuyor. Apartmanın içinde bulunan galeri boşluğu,
özel tasarım aydınlatmaları ve bitkileriyle dikkat çeken Şefik Bursalı
Apartmanı, bankaların müşteri kazanmak için kura ile daire dağıttığı,
reklamlarıyla ön plana çıkan İkramiye Apartmanlarından bir tanesi…
GEMİ EV:
1970 yılında hayata geçmiş, mimarlığını Danyal Tevfik Çiper’in yaptığı Özkanlar
Apartmanı, Aziziye mahallesi, Fuar sokak, 4 numarada bulunuyor. Apartman bir
bodrum katı, zemin kat, 2 normal kat ve çatıdan oluşuyor. Özkan ailesinin
yaptırdığı bu apartmanda her daire birbirinden farklı, ihtiyaçlara göre
tasarlanıyor. Halk tarafından gemiye benzetilen Gemi Ev, modern mimarinin en iyi
örneklerinden olan bir apartman…
2. EVKAF APARTMANI:
1930 yılında hayata geçmiş, mimarlığını Kemalettin’in yaptığı II. Evkaf
Apartmanı, Ulus semti, İstiklal caddesi üzerinde bulunuyor. Bodrum ve çatı katı
dahil 7 kattan oluşan bu apartmanda 40 daire vardır. 1. Ulusal Mimarinin en
önemli örneklerinden biri olan II. Evkaf Apartmanı günümüzde Devlet Tiyatroları
Genel Müdürlüğüne ev sahipliği yapmaktadır. Ankara’da tiyatronun en önemli
sembollerinden biri olan Küçük Tiyatro’da bu yapının içinde bulunuyor. Şüphesiz
Ankara’nın en estetik apartmanı…
YEŞİLTEPE BLOKLARI:
1956 yılında inşa edilen, mimarlığını Demirtaş Kamçıl ve Rahmi Bediz’in yaptığı
Yeşiltepe Blokları, Emek mahallesi, Kırım Caddesinde bulunuyor. 8 bloktan oluşan
apartmanlar 10 kattan oluşuyor ve her katta 6 daire bulunuyor. Sıradışı galeri
boşluğuna sahip apartmanlarda yukarı baktığınızda gökyüzünden altıgen bir parça
görüyorsunuz. Yeşille iç içe bir yaşam alanı sunan, dairelerin kapı önlerine
masa, sandalyelerini koyup birbirleriyle iletişim halinde kalabildiği, komün
hayatı yaşatan apartmanlar…
SÖNMEZ APARTMANI:
1958 yılında hayata geçmiş, mimarlığını Sabih Kayan’ın yaptığı Sönmez Apartmanı,
Güvenevler mahallesi, Güneş sokak 17 numarada bulunuyor. Apartman 2 bodrum katı,
bir zemin kat, 3 normal kattan oluşuyor. Cam mozaikle kaplı ön cephesinin yanı
sıra köprüyle giriş yapılan yan cephesindeki birbirinden farklı cam
açıklıklarıyla dikkat çekiyor. Her katta ayrı şömine tasarımı ve renkleriyle
göze çarpan spiral merdiveniyle, mimarı Sabih Kayan’ın sadece mimarlığıyla değil
sanatçı kimliğiyle ortaya çıkardığı bir apartman…
TERAS EVLER:
1979 yılında hayata geçmiş, mimarlığını Uğur Eken’in yaptığı Teras Evler,
Çankaya mahallesi, Üsküp sokak, 58 numarada bulunuyor. 5 dubleks, 1 tripleks
konut biriminden oluşan Teras Evler oldukça yalın bir geometriye sahip. Botanik
parkının yanında bulunan bu evler, ön cephesinin camla kaplı olmasıyla yemyeşil
bir manzaraya sahip. Dönemine göre yenilikçi bir anlayışla tasarlanan bu
konutlar, yeşilden enerji aldığınız, huzuru yakalayabileceğiniz eşsiz evlerden…
