Yapım Tarihi - 2020
Süre - 00:00:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Nurcan Yıldırım
Osmanlı dan günümüze yaşadığımız coğrafyada 125 yıldır mazlum halklar ve uluslar
soykırımlara, katliamlara, idamlara, işkencelere, tehcirlere, zorunlu iskanlara
ve sürgünlere uğratıldı. Yüzyıllardır topraklarını gasp ettikleri Ermenilerin,
Rumların/Pontusların, Süryanilerin/Asurilerin/Kürtlerin uluslaşma sürecine
girmelerine tahammül edilemedi.
20. Yüzyılın ilk büyük insanlık suçu olarak kanlı tarihe geçen ve toplam 1,5
milyon insanın yaşam hakkını gasp eden 1915 soykırımıyla, önce Ermeni, ardından
Süryani, Asuri, Pontus, Rum, daha sonrasında ve günümüzde Kürt, Alevi
katliamlarıyla devam etmektedir. Tam da bu süreçte;
Alnında Kılıç Yarası – ARMENAK Belgeseli Türkiye coğrafyasında yaşanan acılı
tarihin dününe ve bugününe ışık tutan ve gerçeğin izinde yaşanmışlıklardan ve
tanıklıklardan bir tarihsel hafıza yaratmaya katkı olması bakımından,
Soykırımdan geçirilmiş Ermeni ulusuna mensup bir devrimci olan ARMENAK (Orhan
Bakır) portresini konu ediyor.
Armenak Bakır, TKP/ML üyesi olarak çeşitli eylemlere karıştığı iddiasıyla
aranırken gözaltına alınır, işkencelere maruz kalır. Tutuklu olduğu İzmir Buca
cezaevinden tedavi için jandarma eşliğinde hastaneye giderken, bir grup
yoldaşının müdahalesi sonucu, firar eylemiyle 18 Ekim 1977 tarihinde özgürlüğe
adım atar. Özgürlüğü sonrası tekrar basının ve devletin hedefi olur.
Uğradıkları tarihsel haksızlığa karşı öfkelerini tüm ezilenlerin sosyal
kurtuluşu için bilinçli bir siyasi çizgiyle kaynaştırarak örgütlü mücadele
yürüten Armenak Bakır (Orhan Bakır)`ın yaşamı ve mücadelesini konu edilen
Belgeselde; Paramazlar`la başlayan mücadele süreci, TC tarihinde yapılan
uygulamalar, 1970 ler Türkiye`sinin politik atmosferinde ARMENAK Bakır’ın
örgütlü mücadele süreci, HRANT DİNK ile ilişkisi, tutuklanması ve tutuklu olduğu
hapishaneden yoldaşlarınca kaçırılması, Türk devletince “vur emriyle” ve „ idam“
cezasıyla aranması, ardından Dersim coğrafyasına gidişi ve 13 Mayıs 1980 de
Elazığ Karakoçan`da polis tarafından katledilmesi ve sonrasında halkın ARMENAK`ı
tüm devlet baskılarına karşı sahiplenişi ve mezarını koruması işleniyor.
Annesi Meryem Ana, Orhan Bakır’ı “Armenak dördüncüsü, Diyarbakır’da doğdu.
Cumhuriyet İlkokulu’nda okudu. İyi bir öğrenciydi. Yazları babasının yanında
çalışırdı, bazan da rahmetli terzi Melkon’un yanına çıraklığa verirdik. İlkokulu
bitirdi, 12 yasında oradan çıktı İstanbul’a… İstanbul’da okula kaydettik…” diye
anlatıyor.
Tunceli, Elazığ, Bingöl’den oluşan bölgede TKP/ML adına siyasi faaliyetlerden
sorumlu olan Armenak’ın köylülerin yüreğindeki yerini büyük bir gururla anlatan
annesi, Onu tanıyan köylülerden bahsederken şöyle diyordu: “Kimin evine
gidiyordum, saygı gösteriyordular, ağlıyordular. Köylülerden bir kadın bir
yatağı gösterdi ‘O gittiğinden beri bir daha o yatağa kimseyi yatırmamışım”’
Armenak Bakır 13 Mayıs 1980 yılında Elazığ/ Karakoçan da pusuya düşürülerek
katledildi. ARMENAK halkın yüreğinde efsaneleşerek ölümsüzleşti. Dersim halkı
kendi evladına tüm baskılara rağmen sahip çıktı. Onlarca kez mezarı devlet
güçleri tarafından yıkılmasına, kemikleri etrafa atıl atılmasına, halkın mezarı
ve kemikleri sahiplenmemesi için tehdit edilmesine rağmen, Dersim halkı tehdit
ve yakıp yıkmaya aldırış etmeden Armenak Bakır`ı öz evladı gibi sahiplendi.
Bugünde devrimci değerine sahip çıkıyor.
Belgesel Ermeni bir devrimcinin Dersim halkı ve yoldaşları tarafından nasıl
sahiplenildiğini, hangi acılı süreçlerden geçildiğini anlatıyor.
Mayıs Kolektif tarafından yapılan “Alnında Kılıç Yarası, ARMENAK / Orhan Bakır “
belgeseli, O’nu tanıyanlarla, yaşadıklarıyla ve faaliyetleriyle ilgili olan
süreçleri de kapsayan ve 5 yıla yakın bir zaman çalışmaları süren tarihi bir
Dokümanter Belge olma niteliğini taşıyor.
Kaynak
MAY Colective
‘Armenak ezilenlerin hikayesidir’
Londra’da gösterilen ‘Armenak’ belgeselinin yönetmeni Nurcan Yıldırım, Armenak
ile ezilen ve soykırıma uğrayan halklar ile ezilenlerin mücadele hikayesini
anlattıklarını söyledi.
Türkiye’de sosyalist mücadelenin önde gelen isimlerinden Armenak (Orhan)
Bakır’ın yaşamını konu alan ‘Alnına Kılıç Yarası/Armenak’ adlı belgesel
gösterimi Yüz Çiçek Açsın Kültür Merkezi’nde gösterildi. Filmin yönetmeni Nurcan
Yıldırım’da katıldığı gösterime yoğun bir ilgi gösterilirken, salonda Hrant Dink,
Orhan Bakır ve solun önder isimlerinden İbrahim Kaypakkaya’nın fotoğrafları
asıldı. Partizan ve Sınıf Teorisi’nin ortak organizasyonuyla gerçekleşen
gösterim, Ermeni yazar Hrant Dink’in katledilmesinin 13. Yıl dönümü dolayısıyla
bir dakikalık saygı duruşu ile başladı. Anma ile birlikte Hrant anısına birde
şiir okundu. Yaklaşık bir buçuk saat süren Armenak belgeseli izleyenlere duygulu
anlar yaşatırken, Türkiye devrimci hareketinin yakın tarihine ışık tutması
dikkat çekti.
‘ARMENAK HEPİMİZİN HİKAYESİDİR’
Filmin yönetmeni Nurcan Yıldırım ise gazetemize verdiği demeçte, Armenak ile
Türkiye devrimci hareketinin tarihsel belleğine bir katkı sunduğunu ifade
ederek, “Armenak ile Hrant’ın hikayesi bizim hepimizin hikayesidir. Ezilen
ulusların, haksızlıkların, kadınların, soykırıma uğrayanların hikayesidir
Ermenak. Kadınların hikayesidir. Bu çalışma içerisinde Armenak’ın onlarca
arkadaşı yoldaşı tanıklıklarını aktardı. Ailesinden çalışma yürüttüğünü köyler
deki halka kadar herkes bir katkı sundu. Bize de bu işi toparlamak düştü” dedi.
‘TARİHSEL BELLEĞE BİR KATKI’
Orhan Bakır ile Hrant Dink’in birlikte büyüdüklerini ve yoldaşlıklarını bir ömür
sürdüğünü ifade eden Yıldırım, “Armenak onların diğer yüzüydü. Bu belgesel de 6
yıllık bir emeğin sonucu oluştu. Tarihsel belleğimize de katkı sunuyor. Armenak
deyince Ermeni soykırımını işlemeden geçemezdik. O tarihte bir Paramazlar var.
Türkiye sol tarihinde çok ta işlenmiyor. Bu çok önemli bir eksiklikti. Biz bunu
da işledik. Türkiye sol hareketi bu konuda sınıfta kaldı. Paramazlar var
Hilmiler var. Tarihin bu boyutunda devrimci kadınları es geçemeyiz. Aslında
tarihi yerli yerine oturtmak lazım. Bu belleğimizdir bu tarihimizdir. Bu
yolculukta bizde bir şeyler kattık” diye kaydetti. Armenak belgeselini
kitaplaştırdıklarını kaydeden Yıldırım, filmin bir çok ülke de daha gösterime
sunulacağını ifade etti.
Ermeni ulusuna mensup bir devrimci olan ARMENAK’in (Orhan Bakır) yaşamını ve
portresini konu edinen “Alnında Kılıç Yarası/Armenak” belgeseli YASAKLANDI.
Türk, Kürt, Ermeni, Rum ve tüm halkların kardeşliğinin tarihsel sembollerinden
biridir
Böylesi bir figürden ancak gerici bir zihniyet rahatsız olabilirdi. Böylesi bir
belgeselin, 26 Ocak 2020 tarihinde, Kartal Hasan Ali Yücel Kültür Merkezi’ndeki
gösterimi İstanbul-Kartal Kaymakamlığınca yasaklandığını öğrenmişken, ardından
2 Şubat Pazar günü Tüm Bel-Sen Genel Merkezi’nde yapılacak olan Armenak Bakır’ın
hayatını anlatan belgesel gösterimi Ankara Valiliği tarafından yasaklandı.
Bu yasaklamaların hiçbir hukuksal ve meşru yanı yoktur. Ermenilere yönelik
tarihsel düşmanlığın, devrimci düşüncelerden korkuyla birleşmesi Türkiye
Devletinin daha fazla yasakçı ve pervasız olmasını getirmektedir. Devlet, bir
belgeselden korkacak duruma düşmektedir.
ARMENAK Belgeseline yönelik bu yasağın derhal kaldırılmasını istiyoruz.
İmza ve desteklerinizi ayrıca - maycolective@web.de - e postasına göndermeniz
rica olunur.
Justiz der Türkei tarafına MAY Colective bu kampanyayı başlattı
Yönetmen - Nurcan Yıldırım
https://www.youtube.com/watch?v=g0FSl50Yzcw
Fragman
Mayıs Kolektif tarafından yapılan belgesel, TKP/ML – TİKKO kadrolarından Ermeni
milliyetine mensup komünist ARMENAK BAKIR’ın mücadelesini ve yaşamını konu
ediyor.
5 yıl gibi uzun ve meşakkatli bir çalışmayla gerçekleştirilen, ARMENAK’ı tanıyan
onun mücadele arkadaşları ve yoldaşlarıyla gerçekleştirilen röportaj, belge ve
anıların yer aldığı “Alnında Kılıç Yarası, ARMENAK / Orhan Bakır“ Belgeseli ile
oldukça anlamlı bir çalışmayla somutlanmıştır.
Türkiye devrimci hareketinin tarihsel belleğine yaptıkları çalışmayla çok önemli
bir değer katan, Mayıs Kolektif (May Collective) yapımcıları, Nurcan Yıldırım’ın
yönetmenliğini yaptığı “Alnında Kılıç Yarası, ARMENAK / Orhan Bakır” Belgeseli
Galası, 05 Ekim 2019 Cumartesi günü Almanya’nın Köln kentinde
gerçekleştirilecektir.
Tanıkların diliyle Armenak Bakırcıyan’ın mücadele öyküsünü anlatan ”Alnında
Kılıç Yarası: Armenak/Orhan Bakır” adlı belgeselin gala gösterimi 5 Ekim günü,
saat 18:30’da Almanya’nın Köln kentinde gerçekleştirilecek.
Partizan ve Sınıf Teorisi’nin Londra’da ortak çağrıcısı olduğu Belgesel
başlamadan önce, Hrant Dink`in katledilmesinin 13. yılı olması vesilesiyle tüm
devrim şehitleri anısına saygı duruşu yapılarak Hrant anısına birde şiir okundu.
Sınıf Teorisi ve Partizan temsilcileri Belgesel gösterimine katılan kitleye
hitaben konuşmalar gerçekleştirdiler. Belgesel yapımcısı MAY Kolektif`ten
yönetmen Nurcan Yıldırım, Belgeselin gerçekleştirilme sürecine dair bilgiler
vererek, Katılımcı kitleyi selamladı.
1,5 saat süren “Alnında Kılıç Yarası/ARMENAK-ORHAN BAKIR” Belgeseli kitle
tarafından ilgi ve beğeniyle izlendi.
"ARMENAK" Belgeseli Londra`da gösterildi
“ARMENAK” Belgeseli Londra`da gösterildi
Duygulu anların yaşandığı Belgesel Türkiye Devrimci Hareketinin tarihsel
belleğine bir katkı olarak değerlendirildi ve başarılı bulundu.
Belgesel önümüzdeki tarihlerde İstanbul, Ankara,Stockholm, Atina ve Frankfurt`ta
izleyiciyle buluşacak.
(AHM)
“Alnında Kılıç Yarası-ARMENAK- Orhan Bakır” Belgeselinin gösterimleri başlıyor
5 Ekim 2019 tarihinde Köln’de kitlesel katılımla Gala`sı gerçekleştirilen
“Alnında Kılıç Yarası-ARMENAK- Orhan Bakır” Belgeselinin gösterimlerine
başlanıyor.
Ocak ve Şubat ayı içerisinde ARMENAK Belgeseli Londra, İstanbul, Stockholm,
Atina, Frankfurt kentlerinde izleyiciyle buluşacak.
Tüm devrimci dostları, yoldaşları ve emekçi halkımızı “Alnında Kılıç Yarası-ARMENAK-
Orhan Bakır” Belgeseline katılmaya davet ediyoruz, denilen açıklamada; Gösterim
yerleri ve tarihleri şöyle:
19 OCAK 2020 – Pazar – Saat 14.00 / LONDRA
26 OCAK 2020 – Pazar – Saat 13.00 / İSTANBUL
30 OCAK 2020 – Perşembe – Saat 18.30 / STOCKHOLM
31 OCAK 2020 – Cuma- Saat 19.00 / ATiNA
09 ŞUBAT 2020 – Pazar – Saat 16.00 / FRANKFURT
Belgesel, Armenak`ın katledilişinin 40. yılı ve Ermeni ulusuna yönelik
soykırımın 105. yılı vesilesiyle; Nisan – Mayıs ayları içerisinde, Avrupa
ülklerinde bir çok kentde gösterime girecek. Mayıs Kolektif tarafından yapılan
açıklamada gösterim yerlerinin ve tarihlerin önümüzdeki günlerde duyurulacağı
bildirildi.
Sinopsis
Osmanlı dan günümüze yaşadığımız coğrafyada 125 yıldır mazlum halklar ve uluslar
soykırımlara, katliamlara, idamlara, işkencelere, tehcirlere, zorunlu iskanlara
ve sürgünlere uğratıldı.Yüzyıllardır topraklarını gasp ettikleri Ermenilerin,
Rumların/Pontusların, Süryanilerin/Asurilerin / Kürtlerin uluslaşma sürecine
girmelerine tahammül edilemedi.
20. Yüzyılın ilk büyük insanlık suçu olarak kanlı tarihe geçen ve toplam 1,5
milyon insanın yaşam hakkını gasp eden 1915 soykırımıyla, önce Ermeni, ardından
Süryani, Asuri, Pontus, Rum, daha sonrasında ve günümüzde Kürt, Alevi
katliamlarıyla devam etmektedir. Tam da bu süreçte;
Alnında Kılıç Yarası – ARMENAK Belgeseli Türkiye coğrafyasında yaşanan acılı
tarihin dününe ve bugününe ışık tutan ve gerçeğin izinde yaşanmışlıklardan ve
tanıklıklardan bir tarihsel hafıza yaratmaya katkı olması bakımından,
Soykırımdan geçirilmiş Ermeni ulusuna mensup bir devrimci olan ARMENAK ( Orhan
Bakır) portresini konu ediyor.
Armenak Bakır, TKP/ML üyesi olarak çeşitli eylemlere karıştığı iddiasıyla
aranırken gözaltına alınır, işkencelere maruz kalır. Tutuklu olduğu İzmir Buca
cezaevinden tedavi için jandarma eşliğinde hastaneye giderken, bir grup
yoldaşının müdahalesi sonucu, firar eylemiyle 18 Ekim 1977 tarihinde özgürlüğe
adım atar. Özgürlüğü sonrası tekrar basının ve devletin hedefi olur.
Uğradıkları tarihsel haksızlığa karşı öfkelerini tüm ezilenlerin sosyal
kurtuluşu için bilinçli bir siyasi çizgiyle kaynaştırarak örgütlü mücadele
yürüten Armenak Bakır (Orhan Bakır)`ın yaşamı ve mücadelesini konu edilen
Belgeselde; Paramazlar`la başlayan mücadele süreci, TC tarihinde yapılan
uygulamalar, 1970 ler Türkiye`sinin politik atmosferinde ARMENAK Bakır’ın
örgütlü mücadele süreci, HRANT DİNK ile ilişkisi, tutuklanması ve tutuklu olduğu
hapishaneden yoldaşlarınca kaçırılması, Türk devletince “vur emriyle” ve „ idam“
cezasıyla aranması, ardından Dersim coğrafyasına gidişi ve 13 Mayıs 1980 de
Elazığ Karakoçan`da polis tarafından katledilmesi ve sonrasında halkın ARMENAK`ı
tüm devlet baskılarına karşı sahiplenişi ve mezarını koruması işleniyor.
Annesi Meryem Ana, Orhan Bakır’ı “Armenak dördüncüsü, Diyarbakır’da doğdu.
Cumhuriyet İlkokulu’nda okudu. İyi bir öğrenciydi. Yazları babasının yanında
çalışırdı, bazan da rahmetli terzi Melkon’un yanına çıraklığa verirdik. İlkokulu
bitirdi, 12 yasında oradan çıktı İstanbul’a… İstanbul’da okula kaydettik…” diye
anlatıyor.
Tunceli, Elazığ, Bingöl’den oluşan bölgede TKP/ML adına siyasi faaliyetlerden
sorumlu olan Armenak’ın köylülerin yüreğindeki yerini büyük bir gururla anlatan
annesi, Onu tanıyan köylülerden bahsederken şöyle diyordu: “Kimin evine
gidiyordum, saygı gösteriyordular, ağlıyordular. Köylülerden bir kadın bir
yatağı gösterdi ‘O gittiğinden beri bir daha o yatağa kimseyi yatırmamışım”’
Armenak Bakır 13 Mayıs 1980 yılında Elazığ/ Karakoçan da pusuya düşürülerek
katledildi. ARMENAK halkın yüreğinde efsaneleşerek ölümsüzleşti. Dersim halkı
kendi evladına tüm baskılara rağmen sahip çıktı. Onlarca kez mezarı devlet
güçleri tarafından yıkılmasına, kemikleri etrafa atıl atılmasına, halkın mezarı
ve kemikleri sahiplenmemesi için tehdit edilmesine rağmen, Dersim halkı tehdit
ve yakıp yıkmaya aldırış etmeden Armenak Bakır`ı öz evladı gibi sahiplendi.
Bugünde devrimci değerine sahip çıkıyor.
Belgesel Ermeni bir devrimcinin Dersim halkı ve yoldaşları tarafından nasıl
sahiplenildiğini, hangi acılı süreçlerden geçildiğini anlatıyor.
Mayıs Kolektif tarafından yapılan “Alnında Kılıç Yarası, ARMENAK / Orhan Bakır “
belgeseli, O’nu tanıyanlarla, yaşadıklarıyla ve faaliyetleriyle ilgili olan
süreçleri de kapsayan ve 5 yıla yakın bir zaman çalışmaları süren tarihi bir
Dokümanter Belge olma niteliğini taşıyor.