Yapım Tarihi - 2007
Süre - 00:00:00
Format - Belgesel, Siyah Beyaz, Türkçe
Yönetmen - Sedat Cereci
Van- 'Ağzı Açık Alamet' İsimli Belgesel Filmin Galası Bir Köyde Yapılacak
Yeni sezonun filmleri, Ünlü konukların katılımıyla gösterişli salonlarda
gösterime sunulurken, 'Ağzı Açık Alamet' isimli belgesel filmin galasının Doğu
Anadolu Bölgesi'nde bir köyde yapılacağı bildirildi. 'Ağzı Açık Alamet' adlı
belgesel filmin galasının Bitlis'in Adilcevaz İlçesi İpekçayır Köyü'nde 28 Ekim
2006 tarihinde yapılacağı açıklandı. Adilcevaz Belediye Başkanı Selim Arıkbaş'ın
ev sahipliği yapacağı galaya protokol üyelerinin yanı sıra basın çalışanları ve
köy halkının da katılacağı bildirildi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Öğretim
Üyesi Prof. Dr. Sedat Cereci tarafından çekilen filmin konusunun, İpekçayır Köyü
ve Doğu Anadolu Bölgesi'nin köklü geleneklerinden biri olan tandır ekmeği ve
tandır kültürü olduğu bildirildi. Köyün doğal ortamında köylülerin günlük
yaşamından kesitlerle çekilen belgesel filmin Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki
kültürün batıya yansıtılması açısından ve geleneksel kültürün gelecek kuşaklara
aktarılması açısından önemli bir işlev üstlendiği aktarıldı.
Yıllardır Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki tarihsel ve kültürel konuları filmle
belgelemeyi kendine görev olarak üstlenen belgeselin yönetmeni Prof. Dr. Sedat
Cereci, Doğu Anadolu Bölgesi'nin hızlı ve yanlış kentleşen gelişimi içinde
yitirilen geleneksel kültür öğelerinden biri olan tandır üzerinde yaklaşık 3
yıldır çalıştığını, tandırın yalnızca ekmek ve yemek pişirilen bir ocak olmaktan
öte, ailenin varlığının, komşuluk ilişkilerinin, sıcak söyleşilerin ve içten
yerel kültürün mekanı, bir simgesi olduğu için belgesel film konusu olarak
seçtiğini dile getirdi. Daha önce geleneksel Vanevi, Van Gölü, yer altı su
kanalları olan kehrizler, Urartu su kanalı Şamram gibi konuları işleyen Prof.
Dr. Cereci, yiten her geleneksel değerin ülkenin varlığından kopup giden birer
parça olduğunu ifade etti. 21. yüzyılın yüksek yaşam temposu içinde söz konusu
değerlerin yaşanamasa bile, birer kültürel bilgi olarak genç kuşaklara
aktarılması gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Cereci, Türkiye'de ilk kez bir
köyde yapılacak olan film galasının köy halkı tarafından merakla beklendiği ve
hazırlıklar yapıldığını kaydederek, İpekçayır Köyü'nün tek toplumsal mekanı olan
ilköğretim okulunda yapılacak galada konuklara, tandır ekmeği, otlu peynir ve
çay ikram edileceğini söyledi.
haberler.com
20.10.2006
Yönetmenliğini Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat
Cereci'nin yaptığı ve tandır ekmeğinin yapılışını konu edinen "Ağzı Açık Alamet"
adlı belgesel filminin, 2007 Ağustos'unda İngiltere'de Portobello Film
Festivali'nde başlayan uluslararası yolculuğunun, gelecek Haziran ayında
Hindistan'da düzenlenecek olan DOC FEST 2008 Festivali ile devam edeceği
açıklandı.
Mayıs ayında da Macaristan'da Mediawave Film Festivali'nde gösterileceği
bildirilen filmin, dünyada düzenlenen tüm belgesel film festivallerinin çoğuna
katılmasının amaçlandığı belirtildi. Filmin yönetmeni Prof. Dr. Sedat Cereci,
Anadolu kültürünü dünyaya tanıtmak için elimizde çok fazla olanak olduğunu
söylerken, Ağzı Açık Alamet'in, gösterildiği tüm gösterimlerde hayranlıkla
izlendiğini, Anadolu'nun kültür birikiminin her zaman dünyanın gözünü
kamaştırdığını dile getirdi.
Hindistan'da Free Media Club of South India adlı organizasyon tarafından
düzenlenen belgesel film festivalinin, Hindistan'ın Atina'sı diye bilinen ve
Hint kültürüne felsefi ve dinsel katkılar sağlayan Madurai kentinde
gerçekleştirileceği belirtildi. Bitlis'in Adilcevaz ilçesi İpekçayır köyünde
çekilen ve galası da bu köyde yapılan filmin konusunun da, Anadolu kültüründeki
aile ve insan düşüncesi açısından önemli bir yerinin bulunduğu dile getirildi.
Anadolu'daki yerel konuları fotoğraf ve filmle belgelemeyi kendine görev olarak
yüklediğini söyleyen Prof. Cereci, tüm yerel konuların yurt dışında büyük ilgi
gördüğünü de sözlerine ekledi.
Uluslararası film festivallerinin, ülkelerin tanıtımında büyük rolü bulunduğunu
açıklayan Prof. Cereci, bilim ve sanat dünyanın seçkin bireylerinin ve basın
çalışanlarının katıldığı bu tip etkinliklerin bulunmaz fırsat olduğunu belirtti.
Kültürel değerlerin korunması konusunda başta üniversiteler olmak üzere tüm
kurumların ve kişilerin olağanın üstünde çaba göstermesi gerektiğini dile
getiren yönetmen Prof. Dr. Sedat Cereci, devletten aldıkları yüklü ödeneklerle
bu konuda en çok araştırma ve uygulama çalışması yapması gereken kurumun
üniversiteler olduğunu dile getirdi. Ağzı Açık Alamet adlı filmi kişisel
olanaklarıyla ve öğrencilerinin yardımıyla çektiğini söyleyen Prof. Cereci,
filmin yapımına üniversitenin de katkıda bulunmasını istediğini, ancak
üniversitenin, değil Türk kültürünü dünyaya tanıtmayı düşünmek, kendi tanıtımını
yapmayı bile düşünmediğini vurguladı.
Prof. Dr. Sedat Cereci önceki yıllarda, İstanbul'un su kaynakları ve su
tesisleri, Mimar Sinan yapıları, geleneksel Van evleri, Van'daki yer altı su
kanalları kehrizler, Van balığı avcılığı, Urartu su tesisleri ve Menua Kanalı,
Hıdırellez geleneği gibi konuları içeren belgesel filmler çekti.
merkurhaber.com
09.04.2008
Doğu Anadolu kültürünün geleneksel unsurlarından bir olan tandır ekmeğinin
yapılışını konu edinen "Ağzı Açık Alamet" adlı belgesel filmin uluslararası
festival yolculuğunun uzak kıtalara doğru devam ediyor.
Doğu Anadolu kültürünün geleneksel unsurlarından biri olan tandır ekmeğinin
yapılışını konu edinen "Ağzı Açık Alamet" adlı belgesel filminin uluslararası
festival yolculuğu uzak kıtalara doğru devam ediyor.
Geçen yıllarda İngiltere, Macaristan ve Hindistan'da gösterime giren belgesel
filmin, 3-21 Haziran 2009 tarihleri arasında Avustralya'da düzenlenen 56. Sydney
Film Festivali'nde gösterime gireceği bildirildi. Filmin ilk kez bu kadar uzak
bir coğrafyada gösterime gireceğini söyleyen yönetmen Yüzüncü Yıl Üniversitesi
Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Cereci, Anadolu kültürünü kısmen tanıyan
Avustralyalıların filmin konusu ve Anadolu'nun geleneksel kültürü hakkındaki
görüşlerini şimdiden merak ettiğini belirtti.
2007 yılında Bitlis'in Adilcevaz ilçesi İpekçayır köyünde çekilen filmin,
Anadolu'da binlerce yıldır kullanılan tandır ekmeğinin yapılışı ve köylerdeki
tandır kültürünü anlattığını dile getiren Prof. Dr. Cereci, "Film, Doğunun
geleneksel kültürüne meraklı olan Avrupalılarca büyük ilgi gördü. Avustralya'da
da ilgiyle karşılanmasını bekliyoruz. Galası, çekim yeri olan İpekçayır köyünde
yapılan film ile Anadolu'nun, Türkiye'de bile çok iyi bilinmeyen geleneksel
kültürünü çok uzak kıtalara taşımak bizi onurlandırıyor. Anadolu kültürünün yurt
dışında tanıtımını bir görev olarak üstleniyoruz" dedi.
1974 yılından bu yana etkinliklerini sürdüren Sydney Film Festivali'nin,
Avustralya kıtasının en büyük sanat etkinliklerinden biri olduğu belirtilirken,
tüm dünyadan filmlerin katıldığı festivalin Avustralya'nın tek film festivali
olduğu bildirildi. Film festivallerinin, ülkelerin ve kültürlerin tanıtımı
açısından en elverişli ortamları sunduğunu söyleyen Prof. Cereci, Türkiye gibi
sınırsız kültürel değerleri olan bir ülkenin, düzenlenen her festivalde yer
alması gerektiğini, ülke yönetiminin ve diğer kurum ve kişilerin de festivallere
katılım konusunda teşviklerinin olması gerektiğini dile getirdi. Ağzı Açık
Alamet adlı filmi, bir öğrencisinin el kamerasıyla çektiğini söyleyen Prof. Dr.
Sedat Cereci, görevli olduğu üniversitenin bu tür çalışmalara hiçbir katkıda
bulunmamasını da üzüntüyle karşıladığını belirtti.
Binlerce yıllık tarihi, çok sayıdaki etnik unsurun binlerce yılda oluşturduğu
kültürel değerler ve renkli atmosferiyle Anadolu'nun, yalnızca tanıtım açısından
önemli materyalleri içermesinden öte, araştırmacılar ve sanatçılar için tam bir
açık atölye olduğunu dile getiren Prof. Cereci, Van'ın araştırmacı ve sanatçılar
için bir kaynak toplama ve çalışma alanı olarak tanıtılmasını sağlamak ve
özellikle yabancı araştırmacılar için bir cazibe kenti olarak tanınması için
İngilizce seslendirmeli bir tanıtım filmi projesi hazırladığını da açıkladı.
Önceki yıllarda Van balığı, geleneksel Van evleri, yeraltı su kanalları
kehrizler, Van'daki Hıdırellez etkinlikleri, Urartu su kanalı Şamran gibi
tarihsel ve kültürel konuları filmle belgeleyen Prof. Dr. Sedat Cereci'nin,
yaptığı çalışmaları yurt dışına taşımakla tanınırken, Doğu Anadolu'da yok olma
tehlikesiyle karşı karşıya kalmış kültürel değerlere dikkat çekmesiyle de
biliniyor. Prof. Cereci'nin belgesel filme konu ettiği değerlerin bilimsel
çalışmalara konu olduğuna, koruma ve onarım projeleri hazırlandığı belirtiliyor.
merkurhaber.com
24.11.2008
Tandır konulu belgesel filme davet
Önceki yıllarda İngiltere, Macaristan ve Hindistan'da gösterilen tandır konulu
belgesel filmin Kosova'dan davet aldığı öğrenildi.
Doğu Anadolu Bölgesi'nin binlerce yıllık geleneklerinden biri olan tandır
ekmeğinin yapılışını konu edinen "Ağzı Açık Alamet" adlı filmin, 16 - 24 Mayıs
2009 tarihleri arasında Kosova'nın Prizren kentinde düzenlenecek olan 7.
Uluslararası Sanatla Uyanmak Şöleni'ne davet edildiği açıklandı. Filmin
yönetmeni Prof. Dr. Sedat Cereci'nin sanat şöleninde bir konferans vereceği,
ardından da film gösteriminin yapılacağı bildirildi.
Prizren'de Mayıs ayında düzenlenen sanat şöleninde her yıl değişik konularda
konferansların ve filmlerin yer aldığı açıklanırken, 2009 yılının konuk filminin
"Ağzı Açık Alamet" adlı belgesel film olduğu dile getirildi. Kosova halkının ve
Kosovalı sanatseverlerin, Anadolu'nun tarihsel değerlerine ve geleneklerine
büyük ilgi göstermesi nedeniyle tandır konulu filmin seçildiği belirtilirken,
Kosova'da Osmanlı etkilerinin halen canlı olarak görülebildiği bildirildi.
Anadolu kültürünün ve geleneksel değerlerinin, dünyanın her yerinde büyük ilgi
gördüğünü söyleyen filmin yönetmeni Prof. Cereci, son yıllarda yaşanan
gelişmelerle büyük bir tarihsel birikime sahip olan Doğu Anadolu Bölgesi'nin de
tüm dünyada tanınmaya ve daha çok merak edilmeye başlandığını dile getirdi.
Katıldığı her festivalde tandır ekmeğinin ve tandır kültürünün büyük ilgiyle
karşılandığını belirten Prof. Cereci, Haziran ayındaki bir sempozyumda da tandır
evini geleneksel bir iletişim mekanı olarak anlatacağını açıkladı.
Bitlis'in Adilcevaz ilçesi İpekçayır köyünde doğal bir köy ortamında çekilen
"Ağzı Açık Alamet" adlı filmin, Bitlis türküleriyle kurgulandığı ve "Fiery
Mysterious Hole" adıyla uluslar arası festivallerde gösterildiği dile getirildi.
İlk olarak 2007 yılında İngiltere'deki Portobello Film Festivali'nde gösterilen
"Ağzı Açık Alamet" adlı filmin Türkiye de yalnızca birkaç kez gösterilmesine
rağmen yurt dışında daha çok izlendiği belirtilirken, özellikle Hindistan
gösteriminde büyük takdir topladığı öğrenildi. Van'daki hıdırellez geleneğini de
2007 yılında filmle belgeleyen Prof. Dr. Sedat Cereci, "Silent Wish" (Sessiz
Dilek) adlı bu filmin de Temmuz ayında Londra'da düzenlenecek olan Portobello
film Festivali'ne gönderileceğini bildirdi.
turkmedya.com
Bitlis'in Adilcevaz İlçesi'ne bağlı İpekçayır Köyü'nde çekilen ve bölgenin köklü
geleneklerinden biri olan tandır ekmeği ve tandır kültürünü konu alan 'Ağzı Açık
Alamet' adlı belgesel filmi, İngiltere'de düzenlenen Portobello Film
Festivali'nde gösterime girdi. Filmin yönetmeni YYÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr.
Sedat Cereci, filmin, egzotik kültürlere meraklı olan Avrupalı izleyicilerden
büyük ilgi gördüğünü söyledi.
Türkiye'de bir filmin galasının ilk kez bir köyde yapılması ile dikkat çeken 16
dakikalık "Ağzı Açık Alamet" adlı belgesel film, 1-22 Ağustos arasında Londra'da
düzenlenen film festivalinde gösterim listesine alınarak izleyicilere sunuldu.
Belgesel film olduğu için köy ortamında çekilen "Ağzı Açık Alamet"in yaklaşık
600 filmin gösterildiği Portobello Film Festivali'ne Türkiye'den katılan 3
filmden biri olduğunu söyleyen filmin yönetmeni YYÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr.
Sedat Cereci, Adilcevaz İlçesi İpekçayır Köyü'nde çekilen filmin, egzotik
kültürlere meraklı olan Avrupalı izleyicilerden büyük ilgi gördüğünü belirtti.
Kanada ve Makedonya'da gösterime girecek
Cereci, filmin adı bilmeceden esinlendiği için İngilizce tam çevirisinin
yapılamadığını ve 'Fiery Mysterious Hole' (Ateşli Gizemli Çukur) adıyla
gösterime girdiğini belirterek, "Tandır, ailenin varlığının, komşuluk
ilişkilerinin, sıcak söyleşilerin, içten yerel kültürün mekanı ve simgesi olduğu
için belgesel film konusu olarak seçtim. Filmin, Yunanistan, Kanada ve Makedonya
gibi ülkelerdeki kısa film festivallerinde de gösterime girmesini bekliyorum"
dedi.
'Tandır çok yerel ve egzotik bir konu'
Filmin Avrupalı izleyiciler tarafından büyük bir ilgiyle karşılandığını dile
getiren Prof. Dr. Cereci, filmin yerel ve çok egzotik bir konu olduğu için ilgi
gördüğünü söyledi. Yerel bir konunun Avrupa'ya uluslararası alana taşınmasının
önemli olduğunu ifade eden Cereci, şunları söyledi- "Çünkü yerel imgelerin,
kültürün belgeseller aracılığı ile dışa açılmasıyla, Türkiye diğer ülkeler
tarafından daha doğru bir şekilde tanınmış olur. Tandır sadece ekmek pişirilen
yer değildir. Anadolu yaşamında ailenin ve evin merkezi bulunan çok işlevsel bir
yerdir. Çevresinde sohbet edilen, aile sorunlarının görüşüldüğü, insanlara yaşam
sunan ortam olduğu için bir ocaktan çok daha öte anlam taşıdığı için gizemlidir.
Maddi bir yapı değil. Manevi yanı da çok güçlü. Filmi yurtdışındaki festivallere
taşırken amacım, kültürümüzün tanıtımıdır. Ancak sadece yurtdışı değil,
günümüzde metropolde yaşayan vatandaşlar ve yeni jenerasyon da tandırı ve
önemini bilmiyor. Bu da filme, yok olmaya yüz tutmuş bir kültürle, yeni
jenerasyonu tanıştırma misyonu yüklüyor."
Filmde köy yaşamından kesitler de var
Anadolu'da günlük yaşamın başlıca unsurlarından olan tandırın, yalnızca içinde
ekmek ve yemek pişirilen bir fırın olmaktan öte renkli bir kültürün de mekanı
olduğunun vurgulandığı filmde, tandır ekmeğinin hazırlanışı, tandırın yakılması
ve ekmeğin pişirilmesi sürecinin yanı sıra köy yaşamından da kesitler sunuluyor.
YYÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Cereci'nin daha önce de, Eski Van Evleri, Van
Gölü, yeraltı su kaynakları olan Kehrizler, Urartular döneminde yapılan Şamran
su kanalı ile ilgili belgesel filmleri bulunuyor.
Tandır nedir?
Tandır, yere çukur kazılarak yapılan özel bir fırına denir. Derinliği 130-150
santimetre, çapı ise 50-65 santimetre arasında değişir. Sıkı çamur, saman ve
keçi tüyü ile hazırlanan karışımla yapılan tandırlar, güneşte kurutulur. Daha
sonra yere kazılan çukura yerleştirilir. Tandırda mangal kömürü, odun gibi
yakacaklar kullanılır.
rojamedya.org
Mutfak Kültürü Sempozyumu Doyurucu Geçti
Bitlis Valiliği, Bitlis Eren Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Bitlis
Belediyesi ve sivil toplum örgütlerince 24-26 Haziran tarihleri arasında
ortaklaşa düzenlenen I. Uluslararası Doğu Anadolu Bölgesi Geleneksel Mutfak
Kültürü ve Yemekleri Sempozyumu'na katılanlar, sempozyumun hem bilgi açısından
hem de sunulan ikramlar açısından çok doyurucu geçtiğini bildirdiler.
Yaklaşık 60 katılımcının, Doğu Anadolu Bölgesi mutfak kültürü ve yemekleriyle
ilgili sunduğu bildirilerde, yok olmaya yüz tutmuş geleneksel kültürün yeniden
canlandırılmasının yolları, Doğu Anadolu mutfak kültürün bilinmeyen yönleri,
bölgenin yiyecek potansiyeli ve yemeklerin sözlü kültüre yansımaları gibi
konulurken konuşulurken, sempozyum boyunca konuklara sunulan ikramların bölgenin
konukseverliğini apaçık ortaya koyduğu belirtildi.
Bitlis Kültür Merkezi, Bitlis Eren Üniversitesi Konferans Salonu ve İhlasiye
Medresesi'nde gerçekleştirilen etkinliklerde, Van yöresi mutfak kültüründen
örnekler, gezginlerin Doğu Anadolu yemekleriyle ilgili anıları, Van kahvaltı
kültürü, Kars bölgesi sözlü kültüründe geçen yemekler, Erzincan geleneksel
mutfak kültürü, Siirt mutfak kültürünün incelikleri, Erzurum yemekleri gibi
konuların yanı sıra, beslenmenin önemi, yemeklerde kullanılan bitkilerin
yararları gibi teknik konuların da bildiri olarak sunulduğu açıklandı.
Geleneksel yöre yemekleri yarışmasının da düzenlendiği sempozyum çerçevesinde,
genç kuşakların, geleneksel mutfak kültürünü tanılamalarının ve geleneksel
yemekleri öğrenmelerinin de amaçlandığı dile getirildi.
Mutfak kültürünün ve geleneksel yemeklerin, bir toplumun varlığının başlıca
öğelerinden biri olduğunu söyleyen sempozyum koordinatörü, İstanbul Üniversitesi
Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oktay Belli, gelecek yıl da Erzurum da düzenlenecek olan
Mutfak Kültürü Sempozyumu'nun, kültürün gençlere aktarılması açısından çok
önemli bir rol oynadığını belirtirken, herkesin, mutfak kültürünün yaşatılması
için elinden geleni yapması gerektiğini vurguladı. Akademisyenlerden
gazetecilere, ev hanımlarından lokanta işletmecilerine kadar çok değişik
alanlardan araştırmacıların katıldığı sempozyumun, Anadolu'nun binlerce yıla
dayalı mutfak kültürünü canlı tutma ve unutulmuş kültürel unsurlarını yeniden
yaşanabilir hale getirme konusunda harekete geçirici bir etken olduğu
bildirildi.
Halk oyunları gösterileri ve gezilerle renklendirilen sempozyumda, yöreye özgü
bir tür pekmez olan "gezo"yu konu edinen, Celal Vecel'in yönettiği "Kayıp Kavmin
Gezosu" adlı film ve Van YYÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Cereci tarafından
yönetilen ve tandır ekmeğinin yapılışını konu edinen "Ağzı Açık Alamet" adlı
filmin de gösterildiği açıklandı.
Bitlis ve Bingöl çevresindeki meşe
ormanlarında, 4-5 yılda bir meşe yapraklarında oluşan bir salgının
kaynatılmasıyla elde edilen "gezo" adlı pekmezin öyküsünü içeren belgesel film,
sempozyuma katılanlara yörenin ilginç bir yönünü gösterirken, kutsal kitaplarda
geçen İsrailoğulları'na gönderilen kudret helvasıyla gezo arasında bağlantılar
kurulmasına yol açtığı dile getirildi.
Daha önce İngiltere, Macaristan,
Hindistan, Avustralya ve Kosova'daki film festivallerine katılan "Ağzı Açık
Alamet" adlı filmin, 2007 yılındaki galasının ardından ikinci kez Türkiye'de
gösterildiği açıklandı. Galası, çekildiği köy olan Adilcevaz'ın İpekçayır
köyünde yapılan belgesel filmin, sempozyumundaki gösteriminde de ilgiyle
izlendiği ve tandır ekmeğinin, Doğu Anadolu kültürü açısından öneminin
vurgulandığı belirtildi.
Sempozyumda, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki değişik yörelerin yemeklerinin tarifleri
de yer alırken, sempozyuma katılanlara, Bitlis'e özgü avşor, büryan, garili
köfte, ciğer taplaması, yumurtalı jar kebabı gibi yemekler ikram edildi.