Yapım Tarihi - 2005
Süre - 00:35:00
Bölüm Sayısı - 16
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, Handycam, Dv
Yönetmen - Cemal Gülas
TRT’den ilgiyle izleyeceğiniz uzun soluklu bir belgesel... Her bölümde
izleyicilerini farklı bir maceraya sürükleyecek olan “Zamanın Tanığı” TRT 2’de
meraklılarıyla buluşuyor. “Zamanın Tanığı”, gezgin ve doğa fotoğrafçısı Cemal
Gülas’ın gözünden, insana uzak, bakir alanların içinde sakladığı öyküleri
yansıtıyor. Anadolu’nun bugününü ve bilinmeyen yerlerini fotoğraflarla kayıt
altına alarak, görsel bir coğrafya envanteri oluşturmayı amaçlayan Cemal Gülas,
çalışmalarını 1993 yılından beri sürdürüyor. Tüm bu çalışmaların bir tür kamera
arkası olarak çekilen belgesel, 35’er dakikalık 16 bölümden oluşuyor. 08.03.2005
06:25 / TRT2
Kaynak
cemalgulas.com
Zamanın Tanığı - 2004 / 2005
TRT yeni yılda gezgin ve doğa fotoğrafçısı Cemal Gülas'ın gözünden insana uzak,
bakir alanların içinde sakladığı öyküleri yansıtıyor. 35 dakikalık 16 bölümden
oluşan belgesel, bir tür kamera arkası şeklinde çekiliyor.
Doğa ve Çevre Derneği , Doğa ve Çevre Dostu Ödülü. 2006
Kaynak
TRT Resmi Web Sitesi, 05.06.2006
TRT Radyo Televizyon Dergisi Sayı 188 Ocak 2005 Sayfa 17
Zamanın Tanığı
TRT’den ilgiyle izleyeceğiniz uzun soluklu bir belgesel...
Her bölümde izleyicilerini farklı bir maceraya sürükleyecek olan “Zamanın
Tanığı” TRT 1’de meraklılarıyla buluşuyor.
“Zamanın Tanığı”, gezgin ve doğa fotoğrafçısı Cemal Gülas’ın gözünden, insana
uzak, bakir alanların içinde sakladığı öyküleri yansıtıyor. Anadolu’nun bugününü
ve bilinmeyen yerlerini fotoğraflarla kayıt altına alarak, görsel bir coğrafya
envanteri oluşturmayı amaçlayan Cemal Gülas, çalışmalarını 1993 yılından beri
sürdürüyor.
Bu çalışmaların bir tür kamera arkası olarak çekilen belgesel, 35’er dakikalık
16 bölümden oluşuyor.
Yayın
21.09.2005 22:15 / TRT1
Zamanın Tanığı
Yapım Tarihi - 2005
Süresi - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 16
Yayın Tarihi - 03.01.2005
Yapımcı - İltek
Kurgu - Selcan ARGAN, Arlin ÇİÇEKÇİ
Seslendiren - Mazlum Kiper, Müşfik KENTER, Yıldız KENTER
Özgün Müzik - Volkan Konak, Mahmut Turan, Harun Turan
Doğa fotoğrafçısı ve gezgin Cemal Gülas’ın gözünden, insana uzak, bakir
alanların içinde yaşanan öykülerin yansıtıldığı, Anadolu’nun bugününü ve
bilinmeyen yönlerini anlatan, toplam on altı bölümden oluşan yapım. Gülas’ın
1993 yılından beri sürdürdüğü bu çalışmalar bir Kameraman - arkası niteliği
taşımakta ve görsel şölen denebilecek bir coğrafyada belgelenmektedir.
1. Bölüm- “Leoparın Peşinde” Anadolu Leoparının resmini çekmeye çalışan Cemal
Gülas’ın ormanda yaptığı araştırmaya, Karadeniz bölgesi kış ve ilkbaharında
leoparı aramaya, Pakut, Amlakit Yaylaları ve Müsikli Ormanları görüntülerine ve
leopar yani parsı gören kişilerle yapılan söyleşilere yer verilmektedir.
2. Bölüm- “Hemşin 1” Hemşin bölgesi ele alınmaktadır. Özellikle Karadenizliler
tarafından yayla olarak kullanılan bölgenin konakları, konaklar yapılırken
kullanılan malzemeler, bölge
ormanlarındaki kestane ağaçlarının kesilmediği için yok olmaya yüz tutmaları,
Hemşin halk oyunları, yaylacılık, Kaçkar ve çevresi görüntüler eşliğinde
anlatılmaktadır.
3. Bölüm- “Hemşin 2” Kaçkar Bölgesi ve Soğanlı Dağları, Doğu Karadeniz
sıradağları ve coğrafi özellikleri ele alınmaktadır. Kaçkar doruğuna çıkış,
Hemşin yaylaları, bu bölgedeki tarihi kalıntılar, bölgenin tarihi, mikroklima
iklim özelliği, toprak yapısı hakkında bilgi ve kar altında Çamlıhemşin’e
yolculuk ile Çat Köprüsü görüntülerine yer verilmektedir.
4. Bölüm- “Yerin Kulağı 1” Bölge yerlilerinin yerin kulağı dedikleri dolin
yapısı mağaralar, kalkerler ve kalker oluşumları ele alınmaktadır. Adı Yerin
Kulağı olan mağaraya inilmekte ve mağaranın oluşumu ile İsfendiyar, Küre
Dağları, Cide, Şenpazar, Azdavay üçgenindeki vadi ile galeri içlerine iniş
yapılmakta ve bu yerler hakkında bilgiler verilmektedir.
5. Bölüm- “Yerin Kulağı 2” Kastamonu bölgesindeki ormanlar, buradaki yaşam,
ormanların oluşumu, Sorgun Yaylası, Su batan denilen düdenler, Şehriban Çayı,
Gelinkaybeden Düzü, bu bölgedeki bataklıklar, delikler ve mağaralar, Ilgar
Tüneli, Kastamonu Perte Köyü’ndeki köylülerin ormanda oğul arama çalışmaları
görüntüler eşliğinde incelenmekte ve anlatılmaktadır.
6. Bölüm- “Dağdaki Koridor” Saklıkent Kanyonu ele alınmaktadır. Kanyonun
oluşumu, coğrafi konumu, coğrafi ve jeolojik özellikleri ile iklimi
anlatılmaktadır. Saklıkent Yaylapalamut köyü ve buradaki sel oluşumları; Karaçay
ve Karaçay takip edilerek Patara’ya kadar Süren kanyonda yolculuk ile
incelenmekte ve bilgi verilmektedir. Patara Antik Kenti, Eşen Çayı ve ovası
anlatılmaktadır.
7. Bölüm- “Kızılırmak 1” Sivas’ın Zara ilçesinden sonra ırmağın kaynağı olan
Kızıldağ’dan Kızılırmak’ın Karadeniz’e olan yolculuğu ele alınmaktadır.
Kızıldağ, İmranlı, İmranlı Barajı, Türkeşli köyü, Müslümabad, Demiryurt,
Demirkent ve Tötürge Gölü, Bozkurt, Akçakoca, Ortaköy, Aşık Veysel’in köyü ve
Aşık Veysel Müzesi incelenmekte ve adı geçen yerler hakkında bilgiler
verilmektedir.
8. Bölüm- “Kızılırmak 2” Bir önceki bölümde başlayan yolculuk devam etmektedir.
Gölova (Tuzla), Mollahacı, Yamula Barajı, Emmiler, yol üzerindeki han ve
kervansaraylar, Avanos, Göreme, Ürgüp, Ihlara Vadisi, Niğde Acıgöl, Gülşehir,
İrfanlı Barajı, Kırıkkale Kalecik, Devres Çayı ve buradaki çeltik üretimi,
Altınkaya Barajı, Bafra’dan deniz dökülen Kızılırmak ve 1350 kilometrelik
yolculuğu incelenmekte ve geçilen yerler hakkında bilgi verilmektedir.
9. Bölüm- “Oltu Taşı” Oltu kasabası ele alınmaktadır. Oltu taşı, kullanıldığı
yerler, siyah kehribar da denilen taşın Dutlu köylülerinin geçim kaynağı olduğu,
köyde yaşam, Oltu Taşı’nın bölgeye ekonomik katkısı, işlenmesi, taşın ocaktan
çıkarılması ve ocaklarda yaşam görüntülerle anlatılmaktadır.
10. Bölüm- “Bir Arının Trajedisi” Doğu Karadeniz Dağları eteklerindeki yağmur
ormanlarındaki “Karayağız Kafkas Arıları” ele alınmaktadır. Bu ormanlardaki
canlı türleri, Kafkas Arısının özellikleri ve doğada yaşam biçimi anlatılmakta,
ormanlardaki kovanlar aranmaktadır. Bu bölge insanın yaşamında arının ve
arıcılığın yeri, hava koşullarındaki değişiklikler ve bunun doğal yaşama etkisi,
karakovanların açılması, balın oluşumu ve arının hikayesi görüntülenmektedir.
11. Bölüm- “Yüksek Topraklar 1” Doğu Anadolu, Muş Ovası Çukurbağ köyü ve Muş
Ovasının oluşumu, çevresindeki volkanik doğal sıcak su gölleri ve kullanımı, bu
bölgedeki Çetin doğa
koşullarında yaşam, Afgan göçüyle buraya gelen ve yerleşen Kırgızların köyü olan
Ulupamir köyü, Ahlat, Tatvan, Van Gölü, Sarı Kümbet ve Nemrut Krater Gölü
görüntülenmekte ve haklarında bilgi verilmektedir.
12. Bölüm- “Yüksek Topraklar 2” Van Gölü ve çevresi, jeolojik oluşumu, Akdamar
Adası ve buradaki kilise, Göldeki İnci Kefali avcılığı, Edremit Körfezi, Arı
Dağı ve çevresindeki bazalt kütleleri ve mağaraları, Kozat Yaylası, Tuzluca köyü
ve buradaki doğal oluşumlar incelenmektedir.
13. Bölüm- “Yüksek Topraklar 3” Doğu Anadolu’da ekonomik planlama olmaması,
hizmetlerin tamamen devletten beklenmesi ve bölgenin olanaklarının çok altında
gelişim göstermesi ve göç olgusuna vurgu yapılmaktadır. Ağrı Dağı ve çevresinin
volkanik yapısı, civar köylerin geçim kaynakları, Kars, Ardahan Platosu, Ani
Harabeleri, Çıldır Lavseti Gölü ve özellikle göldeki donmuş göl balıkçılığı
izlenmektedir.
15. Bölüm- “Şelaleler Vadisi” Amlakit Yaylası ve ziyaretçileri, bu bölgede
bulutların oluşturduğu mikro klima iklim ve sonuçları, yayla şenlikleri, Palovit
deresi, Zilkale, Musikli Ormanları, Koç Kabanı Şelalesi, Elevit Deresi, Musikli
Şelalesi, Derin Vadi, Tatardağı ve Çat köyü hakkında bilgi verilmektedir.
16. Bölüm- “Anadolu’da Kadın Olmak” Büyük şehirlerde doğup büyüyen kadınlar ve
Anadolu kadınları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Anadolu bölgesinde
yapılan çekimlerle bu bölgedeki kadınların eğitim sorunu, çilesi, taşradaki
kadının maddi üretim zincirine ve toplumsal işleyişe katkısı anlatılmaktadır.
Toplumsal işleyişte kadının katkısının çok ancak verilen değerin az olduğuna
değinilmektedir.
Zamanın Tanığı
Yapım Tarihi - 2005
Süresi - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 68
Yayın Tarihi - 14.09.2005
Yapımcı - CG Coğrafi Geziler, Turizm Sanat Yapım
Kurgu - Selcan ARGAN, Arlin ÇİÇEKCİ
Seslendiren - Müşfik KENTER, Mehmet Sümer
Özgün Müzik - Volkan Konak, Mahmut Turan, Harun Turan, Müziko Tek
Gezgin ve doğa fotoğrafçısı Cemal Gülas’ın gözünden, insana uzak, bakir
alanların içinde yaşanan öykülerin yansıtıldığı, Anadolu’nun bugününü ve
bilinmeyen yönlerini anlatan ve altmış sekiz bölümden oluşan yapım. Görsel bir
coğrafya şöleni oluşturan, çalışmalarını 1993 yılından beri sürdüren Gülas bu
programla Anadolu’nun özellikle volkanik yapısını takip etmektedir.
1. Bölüm- Rize İkizdere Çağıran Kaya Yaylası’na şelalelerden geçerek çıkış
yapılmakta, volkanik arazilerin tipik özellikleri gözlemlenmekte ve hakkında
bilgi verilmektedir. Aslında volkanik bir bölge olmayan bu bölgede Doğu
Karadeniz sıradağları, özellikleri ve bu dağların jeolojik oluşumları
anlatılmaktadır.
2. Bölüm- Çağıran Kaya’daki Oksidyen tarlası ve Trabzon yaylaları, Çoruh Vadisi
ve çevresi ile bu bölgenin özellikleri hakkında bilgi verilmektedir.
3. Bölüm- Çoruh Vadisi, coğrafi yapısı ve yerleşimi ile ele alınmaktadır.
Volkanların izini sürerken uğranılan Demirkent köyü gezilmekte, buradaki cami,
soğuk hava depoları, Yıldız Kaya köyü doğal güzellikleri ve coğrafi yapısı,
yerleşimi, Dutlu köyü dut toplama ve pekmez yapımı, bu bölgedeki yaylalar,
Şeytankale, Çıldır Akbaba Dağı, volkanik set gölü olan Çıldır Gölü, Tuzluca ve
buradaki tuz mağaraları hakkında bilgi verilmektedir.
4. Bölüm- Volkanik bir dağ olan Ağrı Dağı, coğrafi özellikleri, jeolojik yapısı
ve buzulları, Cehennem ve Öküz Deresi buzul takkeleri, buradaki mağaralar ve
içindeki buzul yapı, Sarısu Deresi, Ağrı Dağı eteklerindeki yerleşim ve bu
bölgenin geçim kaynakları hakkında bilgi verilmektedir. Ayrıca Bendi Mahi ve
Muradiye şelaleleri, çayın takibi ile Van Gölü adaları, Ahlat ve Ahlat
mezartaşları, Nemrut ve Nemrut’ta bulunan krater gölleri görüntülenmekte ve
buradaki yapılar hakkında bilgi verilmektedir.
5. Bölüm- Anadolu’daki volkanlar ve faydalanma biçimleri, sıcak su kaplıcaları,
Diyarbakır yakınlarındaki Karacadağ Volkanı, Bitlis Yumurtatepe travertenleri,
Kahta Çayı Cendere Köprüsü, Nemrut Dağı ve heykelleri, Nemrut Açık Hava Müzesi
ve kalıntılar hakkında bilgi verilmektedir.
6. Bölüm- Erciyes bölgesindeki Hitit izleri, Erciyes Dağı, Develi kasabası,
Develi Kalesi, Yahyalı, Selçuklu mezarları, Kaya mezarları, Gümüşören
Sultansazlığı, Kaya mezarları, yeraltı şehri özelikleri Jeolojik oluşumlar,
tarih öncesi kalıntılar, göçerlerin yaylalardan sahildeki kışlıklarına dönüşü
aktarılmaktadır.
7. Bölüm- Kayseri Erciyes ve Kapadokya arasındaki yeraltı şehri ve oluşumu,
Bakırdağı dibinde Yukarı Künye köyündeki Perili Mağara ve diğer mağaralar,
Kızılırmak’ın çevrelediği 288 km’lik volkanik yapı, Kapadokya bölgesi ve
Peribacalarının oluşumu hakkında bilgi verilmektedir.
8. Bölüm- Kastamonu dağ köyleri ve Batı Karadeniz bölgesi izlenimleri
aktarılmaktadır. Kastamonu Kerte ilçesi Kayalı Mahallesi’nde yaşayan Halime
Ana’ya konuk olunmakta, bu bölgedeki kış hazırlıkları ve insanların yaşamı
anlatılmaktadır.
9. Bölüm- Küre Dağları ve jeolojik oluşumu, buradaki kanyon, çevresindeki
yerleşim, coğrafi yapı, bitki örtüsü, mağara ve ekolojik tarım için bölgede
bulunanlara ait izlenimler yer almaktadır.
10. Bölüm- Hasandağı, Konya Karapınar ilçesi, Hasandağı Meke Gölü, Kızılırmak ve
Orta Anadolu, Cihanbeyli havzası, Batı Toroslar, Kapuzbaşı şelaleleri ve yayla
göçerleri anlatılmaktadır.
11. Bölüm- Hasandağı Yuva kasabası, Karaören Helvadere’nin jeolojik oluşumu,
volkan tüfleri, doğal oluşumları, aşınmaları, Yukarı Dikmen Köyü Harabeleri,
köydeki volkanik toprak yapısı aktarılmaktadır.
12. Bölüm- Tuz Gölü’nün batısı Cihanbeyli Havzası, Obruk Platosu, Beyşehir yolu
üzerindeki han ve kervansaraylar, Eşrefoğlu Camii, Beyşehir Gölü jeolojik
özellikleri ve çömlekçilik, Çamlık Köyü karbonatlı kireç taşlarından oluşmuş
mağaraları, Eber Gölü, Akşehir Gölü ve Sultandağı yeraltı suları, Afyon ve
çevresi anlatılmaktadır.
13. Bölüm- Akdağların oluşumu ve yapısı, buradaki tarihi kalıntılar, Patara’nın
tarihi ve mağaraları, antik Likya şehri Kilos, Arsaköy ve buradaki Girmeler
Mağarası incelemeleri yer almaktadır.
14. Bölüm- “Bir Kare Fotoğraf İçin” Kuzey Kutbu seyahati ve fotoğrafın Cemal
Gülas için önemi ele alınmaktadır. Programda; Gülas’ın dostları Nuri Bilge
Ceylan, Nasuh MAHRUKİ, Dr. Mehmet TEKİNEL, İshak ALATON, Ercan YAZGAN ve Melih
Aşık Cemal Gülas hakkında görüşlerini aktarmaktadır.
15. Bölüm- Ermenek Ilısu Şelalesi’nin yanında bir zamanlar yerleşim yeri
olduğunu gösteren bulgular, Delikli Dağı, Alanya Yarımadası, Alanya Kalesi,
Gezende Barajı, Ermenek Ilısu Şelalesi ve buradaki mağaralar ele alınmaktadır.
16. Bölüm- Batı Toroslardaki Akdağ ve çevresinde yer alan yeraltı kentleri ve
Akdeniz’in görünmeyen özellikleri işlenmektedir. Babadağ’ın havadan çekimleri,
Bozburun tepesi ve Yıldırım düşen ağaçların görüntüleri, Likya bölgesi,
Beydağları, Olimpos Antik Kenti, Çıralı ve buradaki diğer mağaralara ait
bilgilere yer verilmektedir.
17. Bölüm- “Karanlık içi (Eşen)” 1995 yılında yapılan ziyaret sonrası bu bölgede
11 yıl sonra meydana gelen değişiklikler ve daha önce fark edilmeyen bir
Manastır harabesi incelenmektedir. Eşen Çayı’nın öyküsü, Eşen Ovası, çevresi ve
buradaki mağaralar ele alınmaktadır.
18. Bölüm- “Eşen (Patara)” Saklıkent’ten çıkıp Patara’da denize ulaşan Eşen Çayı
ve bu çayın geçtiği bölgenin havadan çekimleri, çayın geçtiği kanyon içinde çay
takip edilmekte ve buradaki antik kentler anlatılmaktadır.
19. Bölüm- “Bir Başka Bodrum” Eğlence ve gece hayatıyla gündemde olan Bodrum’un
bir başka yüzünün de var olduğu konu edilmektedir. Taş ve beyaz betonlarla
Bodrum’un çehresini değiştirmesi, asırlık zeytin ağaçları, kuyuları, kümbetleri,
dağ köyleri, yel değirmenleri, Mindos Antik Kenti, Türkbükü, Akdeniz Foku,
Yalıkavak, İnceburun Kaya mezarları, kalesi ve müzesi ile bir başka Bodrum
anlatılmaktadır.
20. Bölüm- “Bir Başka Bodrum Kara Ada” Bodrum’a 4 km mesafedeki Kara Ada’da
bulunan çamurların güzellik iksiri kabul edildiği, kaplıca ve bu kaplıca
sularının süzülüp geldiği insan gözünden uzak çatlaklara ve mağara dalışlarına
yer verilmektedir.
21. Bölüm- “Bulutların Limanı” Köyceğiz Çöküntü Gölü ve çevresi, zengin doğası
ve dalyan balıkçılığı anlatılmaktadır.
22. Bölüm- “Sarıkamış” 23.300 kişinin yaşadığı Sarıkamış ve Sarıkamış’ı vatan
topraklarına katmak için geçmişte 60.000 kişinin beyaz ölüme teslim olması,
Allahuekber Dağları ve Sarıkamış’ın doğası, yüzyıllara rağmen değişmeyen ve
gelişmeyen bu bölge anlatılmakta, halkı ile yapılan söyleşilere, yöre düğününe
ve cirit oyununa yer verilmektedir.
23. Bölüm- “Orta Fırat” Anadolu’nun gerdanlıkları denebilecek Orta Fırat
Havzası, Kemaliye Taş Yol ve Erzincan’ın kış yalnızlığının lirik öyküsü ve bu
bölgedeki yeryüzünün oluşumu anlatılmaktadır. Programda Tandır Gediği Kırığı,
Tortum Gölü, Kemaliye Taş Yol (Tünel), Fırat Nehri, Eğin, Girlevik Şelalesi ile
Altıntepe Eski Su Kaplıcası’na da yer verilmektedir.
24. Bölüm- “Kaçkara Çıkmak” 3937 metre doruğu ile Doğu Karadeniz’in en yüksek
tepesi ve dünyada korunması gereken tabiat varlıkları arasında yer alan
Kaçkar’ın öyküsü, Ardeşen ilçesi, Hemşin ve tarihi anlatılmaktadır.
25. Bölüm- “Zonguldak Mağara” Zonguldak’taki mağaralar ve oluşumları
anlatılmaktadır.
26. Bölüm- “Batı Karadeniz Kapıdağ Ormanı” Adapazarı ve Düzce’ye paralel giden
Kapıdağ ormanları ve yaylaları, Sakarya ve Düzce’nin jeolojik oluşumu ve coğrafi
yapısı hakkında bilgi verilmektedir.
27. Bölüm- “Ağır Ağır Ağrı Dağı” Ağrı’nın coğrafi konumu, geçim kaynakları,
yaylaları, turistik potensiyeli, spor amaçlı dağ tırmanışları, Dağcılık
Federasyonu hizmetleri, Gündoğan köyü, Haydar Dağı hakkında bilgi verilmekte ve
Ağrı Dağı’na tırmanış görüntülenmektedir.
28. Bölüm- “Kazan Kaya Vadisi” Çorum’a 58 km, Yozgat’a 85 km mesafede, 7650
metre uzunluğundaki doğal sit ve koruma altına alınmış bölge olan Kazan Kaya
Vadisi, doğal oluşumu ve tarihi dokusu ile anlatılmaktadır.
29. Bölüm- “Çamurdan Çömleğe” Sakarya Nehri orta havzası Porsuk yanındaki aynı
zamanda Yunus Emre’nin köyü olarak da bilinen Sarıköy, Anadolu’nun su
zenginliği, Sakarya Nehri ve killi yapısı, çömlek yapımı, pişmiş toprağın öyküsü
ve tarihçesi, Sakarya Nehri üzerindeki barajlar, nehir ve çevresi
anlatılmaktadır.
30. Bölüm- “Alabalığın Peşinde 1” Cemal Gülas’ın Fırtına Vadisi’nde
alabalıklarla ilgili çalışması ele alınmaktadır. Karadeniz Bölgesi’nde bulunan
Fırtına Vadisi’ndeki seller ve diğer sebeplerle yok olmaya yüz tutmuş alabalık
neslinin sürdürülmesi için yapılan çalışmalar, üretildikten ve sel sonra
derelere bırakılma çalışmaları ve alabalık rezervinin kontrolü konuları
işlenmektedir.
31. Bölüm- “Alabalığın Peşinde 2” Fırtına Havzası’’nın Palovit gibi çılgın
derelerinde alabalıkların serüveni izlenmeye devam edilmektedir. Palovit Deresi
yan kolları ve şelaleleri, derenin içine balık bırakılma işlemi ile bırakılan
balıkların Dere boyunca izlediği yolun izi sürülmektedir.
32. Bölüm- “Köşedeki Köy Camili” Maçahel (Camili Köy) ele alınmaktadır. Macahel
bölgesinin coğrafi konumu, tarihi, Ruslarla bağlantısı, oluşturulan köyler,
yaylaları, tarihi kalıntıları, doğal güzellikleri ve dereleri anlatılmaktadır.
33. Bölüm- “Bataklıkta Buluşma” Göller Bölgesi’nin jeolojik oluşumu, Dinar,
Karamık kasabası, önceden göl olan ve saz kesimi bitince bataklık olan Karamık
Bataklığı ve oluşumu, tanımlanmamış tarihi eserler, yaylacılık, birinci derece
sit alanı olarak ilan edilmiş bölgenin durumu, bataklıkta balıkçılık, bölgenin
yaşam koşulları ve geçim kaynakları işlenmektedir.
34. Bölüm- “Yeraltında Bir Dünya” Göreme, Avanos bölgesi, Kapadokya’nın oluşumu
anlatılmaktadır. Erciyes Dağı, Hasandağı’nın jeolojik oluşumları, buradaki
mağaralar, mağaralarda yeraltında bulunan kiliseler, kiliselerdeki freskler,
resimler, yeraltında mağaralardaki geçmiş zamandaki yaşam ve buraların
kullanılması hakkında bilgi verilmektedir.
35. Bölüm- “Yabanları Beklerken” Dünyada nesli giderek yol olan Çengel boyunlu
dağ keçileri ele alınmaktadır. Bu hayvanların resimlerinin çekilebilmesi için
“Zamanın Tanığının” sürdüğü çaba görüntülenmektedir.
36. Bölüm- “Kuzey Yıldızı” Anadolu’nun en kuzey ucu; kuzey yıldızı Sinop ele
alınmaktadır. Sinop Surları, İçkale adı verilen bugün Müze olarak kullanılan
Ünlü Sinop Cezaevi, Sinop Kalesi, şehrin tarihi, geçim kaynakları, tarım ve
hayvancılık, köylülerin ve balıkçıların günlük yaşamlarından görüntüler, Sarıkum
Kıyısı (Milli Park), Subasan ormanları, dev boynuzlu geyikler, İnceburun
kayalıkları ve Tatlıca şelaleleri hakkında bilgi verilmektedir.
37. Bölüm- “Ilgar İni” Kastamonu Pınarbaşı Kerte Köyü Kayalı Mahallesi’nde
yaşayan Hali Ana ile yöre hakkında yapılan söyleşi, Sorgun Yaylası ve dünyanın
dördüncü büyük mağarası sayılan Ilgar İni ele alınmaktadır. Mağaranın jeolojik
oluşumu, buradaki tarih öncesi ve sonrası yerleşimler, kiliseler, mezarlar, M.Ö.
2000 yıllarına kadar uzanan izler, sarkıt ve dikitler ile burada doğanın tahrip
edilmesi konusunda bilgi verilmektedir.
38. Bölüm- “Yeşilırmak 1 Kelkit Çayı” Yeşilbük kasabası, Tepesi Delik Çöküntü
Alanı ve buradaki mağara, Gümüşhane Siren İlçesi Tamara Şelalesi, Seydibaba köyü
ve terk edilmiş değirmenleri, Aluçra ilçesi, Şebinkarahisar, Kılıçkaya Barajı,
Reşadiye ve travertenleri, Yeşilırmak Çayı’nın başlangıç noktası olan
Kösedağ’dan çıkan Tozanlı Çayı ve Yeşilırmak balıkçılığı ele alınmaktadır.
39. Bölüm- “Yeşilırmak 2” Almus Barajı, Amasya, Çekerek Irmağı, Göynücek dağ
köyü, Davutevi, Ardıçpınarı köyü, Amasya anıtmezarları ve Amasya şehrinin
tarihi, Harşena Kalesi, Kızlarsarayı Kaya Mezarları, Taşova, Canik Dağlarından
Karadeniz’e ulaşan ırmak güzergahı, Civa Burnu ve Çarşamba hakkında bilgi
verilmekte, Yeşilırmak’ın Çarşamba’ya kadar yolculuğu takip edilmektedir.
40. Bölüm- “Şehribanda Sonbahar” Küre Dağları Şehriban bölgesi incelenmektedir.
Ormanda sonbahar izlenimleri, buradaki canlı türleri ve tür kaybı, Şehriban
Çayı, Şehriban Kanyonu, ormandan mantar ve meyve toplama, pekmez yapımı,
kanyonun bitki florası, Devrekhani Çayı, vadisi ve ormanları, Varla Kanyonu, Ayi
Gölü Ormanları ve Orman işçiliğinin bölge halkının hayatındaki yeri ve Orman
köylülerinin kış aylarındaki faaliyetleri hakkında bilgi verilmektedir.
41. Bölüm- “Anadolu’da Çocuk Olmak” Çıradan lazere geçişi, çocuklarımıza bu
hızlı gelişimi öğretmek kavramı ele alınmaktadır. Anadolu’da çocuklarımıza
coğrafi bilgiyi ne kadar öğrettiğimiz sorgulanmaktadır. Zamana tanıklık eden
geziler boyunca gidilen yerlerde çekilmiş çocuk ve çocuk yaşamı görüntüleri ile
Anadolu’daki ve büyük şehirlerdeki çocukların durumu eleştirel olarak
kıyaslanmaktadır.
42. Bölüm- “Karanlığın Haritası” Işığın olmadığı yer mağaralar, mutlak karanlık
ve yarasalar, Zonguldak Gökgöl Mağarası’nın ziyarete kapalı uç noktaları
incelenmektedir. Mağaranın jeolojik oluşumu, insanı dehşete düşüren kimyasal ve
doğal oluşumlar hakkında bilgi verilmektedir.
43. Bölüm- “Gitmek İstemeyen Nehir Büyük Menderes 1” Büyük Menderes Nehri
çöküntü havzası ele alınmaktadır. 200 km yol katetmek yerine 584 km dolanarak
yol alan nehrin, Afyon Dinar’dan yola çıkışı ve takip ettiği yol, Dinar,
Hierapolis Antik Kenti, Pamukkale Travertenleri, Çine Çayı ve Karina Gölü
hakkında bilgi verilmektedir. Bu bölümde ayrıca nehrin kirliliği, zeytincilik ve
zeytin işleme fabrikaları hakkında bilgi de verilmektedir.
44. Bölüm- “Beyaz Karanlık” Efsanelere konu olan taş heykelleri bulabilmek için
hikayenin geçtiği yer olan Çamlıhemşin Çat köyüne bağlı mezrada bulunan taş
heykeller aranmaktadır. Orman içinde Koç şeklindeki taş heykeller ve mezar
taşları araştırılmakta, Çamlıhemşin Mollareis köyündeki ev kapılarında yer alan
Koç figürlü işlemeler ile Boğaziçi köyünde kış aylarında kalanların günlük
yaşamları hakkında bilgi verilmektedir. Ayrıca Derin Göl’e dalış, Ayder Yaylası
Kavrun Vadisi’nden, Soristal ve Pokut Yaylası’na yolculuk da görüntülenmektedir.
45. Bölüm- “Gitmek İstemeyen Nehir Büyük Menderes 2” Büyük Menderes Nehri’nin
aktığı yerlerdeki kirlilik ve nedenleri araştırılmaktadır. Heraklia kenti
çevresindeki su bentleri, Kaya mezarları, Bafa Gölü, Kapıköy köyü, Beşparmak
Dağları, buradaki tarihi kent kalıntıları ve neolitik dönem izleri
incelenmektedir. Ayrıca Apollo Tapınağı ve bu Havza etrafındaki tarihi kentlerin
tarihçesi hakkında bilgi verilmektedir.
46. Bölüm- “Harran’da Şuayip Şehri” Tüm peygamberlerin bu topraklardan
çıkışından hareket ederek Şuayip şehri ele alınmaktadır. Harran Ovası’nın
jeolojik oluşumu, coğrafi yapısı, bu bölgedeki mağaralar, halen devam eden
yaşamlar, kervansaray kalıntıları, şehirdeki yer altı oyuğu, Şuayip Peygamber’in
mağarası, bu şehir etrafında kurulmuş yeni yerleşimler ve Özkent hakkında bilgi
verilmektedir.
47. Bölüm- “Hatay’dan İskenderun’a” Asi Nehri, Arsus çayı, Samandağ, Titus
Tüneli, İç Liman ve İskenderun ele alınmaktadır. Samandağ ilçesindeki
sazlıklardan çıkarılarak yapılan kamışlardan ney yapımı, kalamar avcılığı,
misina ve torba ile karadan balık avlama, humus yemeği ve bölgenin tarihi
hakkında bilgi verilmektedir.
48. Bölüm- “Namrun” Çamlıyayla ilçesi, Namrun adı ile anılan Mersin, Tarsus’un
tarihçesi, yaylaları, yörükler ve yaşantıları ve bölgenin bitki örtüsü ele
alınmaktadır.
49. Bölüm- “Maçka’dan Soğuk Yaylalara” Altındere Vadisi’ndeki manastırlar ve
kiliseler, Sümela Manastırı, Haldizen Dağları, deresi ve vadisi, Uzungöl,
Yaylaönü köyü, Taşkıran köyü gezilmekte ve bu bölgeler hakkında bilgi
verilmektedir. Ayrıca Orman köylülerinin durumu ve dağlardaki Yamaç köylerinde
kış aylarında yaşam anlatılmaktadır.
50. Bölüm- “Sason Kanyonu” Orta Torosların havadan izlenmesi yapılmakta ve
kanyon boyunca, jeolojik oluşum, coğrafi yapı, tarihsel süreç hakkında bilgi
verilmektedir. Taşeli Platosu, Toros Dağları, Çömelek köyü, Alahan Manastırı
izlenimleri aktarılmakta, kanyon duvarlarındaki oyuklar ve buralarda yaşama
tanıklık edilmektedir.
51. Bölüm- “Aladağlar” Aladağlar ele alınmaktadır. Torosların kapladığı alan ve
oluşumu, Demirkazık Doruğu, Torosların en yüksek dağlarından Aladağlar, bölgenin
jeomorfolojik yapısı, iklimi, arazi aşınmaları, şelaleleri, Aladağ Milli Parkı,
Talas ve tarihi, geçim kaynakları ve Talas yeraltı kenti hakkında bilgi
verilmektedir.
52. Bölüm- “Yenice Ormanları” Yenice ormanlarına kamp kuran ekibin, insandan
uzak bölgedeki Orman ile ilgili incelemeleri ele alınmaktadır. 75.000 hektarlık
alanı kaplayan Yenice Ormanları, Karaağaç, Yürecik çevresi tanıtılmakta, eko
sistemi ve coğrafi özellikleri hakkında bilgi verilmektedir.
53. Bölüm- “Dağların Avucundaki Kent” Bayburt ele alınmaktadır. Şehrin
tarihçesi, coğrafyası, yeryüzü şekilleri, Bayburt Kalesi, Aydıntepe ilçesi
yeraltı kenti, Çoruh Nehri, yaylaları, geçim kaynakları hakkında bilgi
verilmektedir.
54. Bölüm- “Yeraltında Seraplar” Batı Trakya Yıldız Dağları, Istranca Dağları ve
bölgenin yapısı incelenmektedir. Sarpdere köyü Dublisa Mağarası, Sulumağara,
Kurumağara, odun kömürü ocakları, Demirköy fetih dönemi dökümhaneleri, Subasan
Ormanları, oluşumları, Orman yapısı, bölgenin sahil yapısı ve göl soğanı bitkisi
hakkında bilgi verilmektedir.
55. Bölüm- “Akdağ’ın Ak Bağrındaki Sırlar” Baharla birlikte filizlenen Anadolu
orkidelerinin kayıt altına alınması ile Akdağ macerası konu edilmektedir. Buzul
gölleri, Akdağ’ın doğusundan batısına yolculuk, yaylaları, yaylalarda yaşam,
yörükler, bölgenin karstik yapısı hakkında bilgi verilmektedir.
56. Bölüm- “Çalgan’da Çalkalanan Düşler” Giresun Gümüşhane arasında yer alan
Tepesidelik Mağarası’nda keşif gezisi anlatılmaktadır. Gümüşhane Yeşilbük’teki
İnderesi Tepesidelik Mağarası Gölü’ne iniş ile dünyanın tatlısu ve yer altı
kaynaklarının oluşumu hakkında bilgi verilmektedir.
57. Bölüm- “Fırtınanın Gözleri 1” Fırtına Havzası, deresi, yaylaları, dorukları,
havzanın dört mevsimi, Zil Kalesi, Pokut yaylasından hareketle boz ayıların
takibi yapılmakta ve arıcılık konusu işlenmektedir. Boz ayıların neslinin
tükenmeye yüz tutmasının doğal flora açısından zararları, havzanın fırtınaları,
bölgenin koruma altına alınmasının gerekliliği ve bölgenin iklimi hakkında bilgi
verilmektedir.
58. Bölüm- “Fırtına’nın Gözleri 2” 3000 metre üzerindeki doruklar ve
yaylalardaki yolculuk işlenmektedir. Bölge insanı, yayla kültürü ve yaşamları,
bölgenin jeolojik oluşumu, vadideki yaylalar ve kullanılma sıklıkları, vadinin
turizm potansiyeli, Özgün yayla evleri ve bu evlerin korunması hakkında bilgi
verilmektedir.
59. Bölüm- “Sessiz Çığlık (İmerhev)” Şavşat sınırları içindeki İmerhev Deresi ve
İmerhev Vadisi ele alınmaktadır. Vadi boyunca yer alan Gürcü köyleri, insanları,
doğal hazine olarak bölgenin önemi, düğünleri, yaylacılık, tarım ve hayvancılık
geleneği, ahşap evleri, Meydancık (İmerhev), Maden, Taşköprü ve Mısırlı
yaylaları hakkında bilgi verilmektedir.
60. Bölüm- “Dedegöl Dağları Kubad Abad” Göller Bölgesi’nde doğal sit alanı olan
Dedegöl Dağları anlatılmaktadır. Beyşehir Gölü’nü besleyen su kaynakları,
bölgenin su potansiyeli, Beyşehir Gölü, çevresi ve su kaynakları, Pınar Gözü
Mağarası, buradaki su taşıma sistemi, Anadolu Selçuklu Devleti dönemi sivil
mimari yapısı Kubad Abad Sarayı ve kazı çalışmaları hakkında bilgi
verilmektedir. Programda ayrıca kazı çalışmaları ile ilgili olarak Prof. Dr.
Rüçhan Arık ile yapılan röportaja da yer verilmektedir.
61. Bölüm- “Dedegöl Dağları 2” Bir önceki bölümün devamı olan bu bölümde; Göller
Bölgesi’nde bulunan Atyatağı Tepesi, asırlık çam ağaçları, bölgenin bitki
örtüsü, kelebek türleri, yörükler ve Yörük yaşamı, Karagöl’e yolculuk, Karagöl
ve çevresinin jeolojik oluşumu ve yapısı ele alınmaktadır.
62. Bölüm- “Taşeli Platosu” Tektonik bir göl olan Acıgöl ve çevresinin
kuraklıktan etkilenmesi, Meke Tuzlası Gölü’nün durumu ve olumsuz koşullardan
nasıl etkilendiği, Karacadağ Volkanı,
Karapınar Ovası, diğer göller, bölgenin jeolojik yapısı ve oluşumu, Taşeli
Platosu hayvancılığı, göçer obaları, şelalelerdeki kirlilik, Yerköprü Şelalesi
ve Yüylük Dağı hakkında bilgi verilmektedir.
63. Bölüm- “Cehennem Dere” Toros Dağları’nda bulunan Cehennem Dere Vadisi ele
alınmaktadır. Kadıncık Vadisi, 1000 yıllık Ardıç ağaçları, Sebir Köprüsü’ne
yolculuk, bölgedeki platolar, ovalar, buradaki yaşam anlatılmakta ve bölgenin
jeolojik oluşumu hakkında bilgi verilmektedir.
64. Bölüm- “Çamurdan Çeltiğe” Kaynağından deniz döküldüğü yere kadar geçtiği
topraklara hayat veren Kızılırmak ve çevresinde yapılan çeltik tarımı ele
alınmaktadır. Çeltik için toprağının hazırlanması, tohumlarının atılması ve dört
ay Süren yetişme süreci, toplanması ve hasadı Mayıs ayından Eylül ayına kadar
geçen süre ayrıntılı olarak gösterilmektedir. Çeltik tarımı, tarım için gerekli
iklim şartları ve suyun önemi, çeltik tarımının tarihçesi ve yetiştirildiği
yerler, ülkemiz toprakları ve yöre insanının hayatındaki yerine, pirincin elde
edilmesi hakkında bilgilere ve üreticilerle yapılan röportajlara yer
verilmektedir.
65. Bölüm- “Erzurum Yaylaları” Erzurum platoları, dağları, ovaları, bunların
jeolojik oluşumları ve coğrafi yapısı ele alınmaktadır. Mescid Dağları,
Allahuekber Dağları, Palandöken Dağları, Aras Nehri ve geçtiği vadi, Narman
Peribacaları, Çukurçeşme köyü tanıtılmakta ve buradaki köyler, yerleşimler, su
kaynakları ve yaşam biçimleri hakkında bilgi verilmektedir.
66. Bölüm- “Bir Ayıya Annelik” Bulunan bir boz ayı yavrusu ile geçen süreç
anlatılmaktadır. İnden çıkan annesi avcılar tarafından vurulan yavru ayının Rize
Orman Müdürlüğüne teslim edilmesi, “Zamanın Tanığı Ekibi” ve Cemal Gülas’la
büyüme serüveni, doğadan alınan vahşi hayyan yavrularının bakımları, Datvi adı
verilen bu yavrunun büyüme sürecinde yaşananlar görüntülerle aktarılmaktadır.
Boz ayılar ve yaşamları hakkında ayrıntılı bilgi verilmekte, doğal ortamlarından
koparılıp hayvanat bahçelerine götürülen hayvanların durumu irdelenmektedir.
67. Bölüm- “Sislerle Buluşma (Yalnızçam)” Yalnızçam Sıradağları ele
alınmaktadır. Dağların coğrafi özellikleri, dağlara ve dağ yamaçlarına
serpiştirilmiş köyler ve buradaki yaşam, bölgenin bitki örtüsü, iklimi, geçim
kaynakları, Çoruh Nehri ve yapılan nehir sporu, Cehennem Dere Kanyonu, Aydınlık
köyünde kış hazırlıkları hakkında bilgi verilmektedir.
68. Bölüm- “Yaralı Göz” Türkeli Çatalzeytin arası Küre Dağları’nın en yüksek
noktası 2019 metre yükseklikteki Yaralı Göz adı verilen tepe ve çevresi ele
alınmaktadır. Çiçek Yaylası’ndan Yaralı Göz Tepesi’ne yolculuk yapılmakta,
Alaban Çamlığı, Beyler Barajı ve Göleti mesire yerleri tanıtılmakta, bölge ile
kulaktan kulağa aktarılan hikayeler ve mitler anlatılmaktadır. Bölgenin coğrafi
yapısı, derin vadileri, sarp kayaları, buradaki Orman köylüleri ve yaşamları,
tarihi inziva evleri, şapel ve kiliseler, buluntular, doğal ve tarihi yapılar,
Orman köylülerinin geçim kaynağı olan Orman işçiliği, mantar toplayıcılığı
geleneğini hala sürdüren köylülerin kış hazırlıkları hakkında bilgi
verilmektedir. Programda bölgedeki tarihi bulgulara ilgi gösterilmediği ve
sistemli bir araştırmanın yapılmadığı da işlenmektedir.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ
Zamanın Tanığı: Yerin Kulağı - 2008 .... Belgesel, 00:30:14
Yerin Kulağı
Batı Karadeniz karstı üzerindeki "Kurt girmez" ormanlarında kaşık yapmak için şimşir kesmeğe giden bir köylü kaybolur. Şimşir Kayalık araziyi sevdiği için köylüler kaybolan adamın yerin kulağına kaçtığını söylemektedirler.
Cemal Gülas, köylülerle birlikte adamı ararken Batı Karadeniz karstındaki köylülerin "Kuyluç" ya da "Yerin Kulağı" dediği, Türkiye'nin en büyük dolinini bulur.
“Gitti o amca gitti kayboldu işte, gitti cıngıl kuyuya gitti, cıngıl kuyu
işte...”
“Nereye gitti amca?”
“Yerin kulağına kaçtı işte!”
“Nasıl yerin kulağına kaçtı?”
“Nasıl ki bizim kulağımız var işte öyle... Bizim kulağımız olmasa bir şey
işitebilir miyiz? “Allah’ın işi işte, öyle yerin kulağı. Böyle baş aşağı
gider işte.”
Cemal Gülas, yerin kulağına kaçan köylüyü ararken, Batı Karadeniz karstında
Anadolu’nun en geniş ağızlı ve bir seferde en derine inen mağarasını bulur.
Köylülerin "yerin kulağı" olarak adlandırdığı Dağlı Kulyucu'nda 14 sene önce
başlayan çalışmalar bugün hala devam ediyor ve yakın tarihte de sonuçlanacak
gibi görünmüyor.
Cemal Gülas sizi de Yerin Kulağı'na kaçıracak...
Mantarcı
Kastamonu "Küre" dağlarında, hayatlarını mantar toplayarak geçiren yaşlı bir çiftin yaşamlarından bir bölümünün sinematografik bir dille anlatılışıdır. Çiftin evine yerleştirilen kameralarla doğal kayıt yolu ile çekilen belgeselde kurgu ve rol yoktur, sadece planlar kısaltılmış ve bir sıraya sokulmuştur.
Pekmez
Kastamonu’nun Dağ köylerinde kışın sofraların tadı olan pekmezin hazırlanışını anlatır. “Kıskı” denen mengenelerde suyu çıkarılan meyvelerin posası hayvan yemi olarak kurutulurken, suyu da açıkta yanan ateşlerde günlerce kaynatılıp pekmeze dönüştürülür.
Hemşin
Genel olarak Hemşin ve Vartevor geleneği anlatılmaktadır. Doğu Karadeniz bölgesinde kırktan fazla köyün genel adıdır
"Hemşin". Doğu Karadeniz'in en yüksek bölgesi Kaçkar Dağını da içine alan yörede, doğa ve insan manzaraları dünyadaki en ilginç kültürlerden birini ortaya çıkarmaktadır. Kapalı Müslüman toplumların aksine anaerkil bir yapıya
sahip Hemşinlilerde doğal hayatın zenginliği ile beslenen gelenekler üç bölümde anlatılır.
Doruklar ve Göller
Yüksek yaylalardaki hayatlar ve yaylalar anlatılır.
Verçenik
Doğu Karadeniz sıra dağlarının en hırçın doruğu Verçenik ve çevresi.
Tulumcu
Hemşin folklorunun vazgeçilmez enstrümanı Tulum'u yapmak için yürüyerek Erzurum'un İspir kazasına giden bir tulumcu ile Kaçkar Dağı ve çevresindeki hayatlar.
Fırtına Havzası
Bölgede yapılacak bir hidro elektrik santraliyle gündeme gelen Fırtına deresi ve çevresindeki olaylarla santral gerçeğinin perde arkası.
Virandere
Kaçkarlardaki en vahşi vadi... Bu güne kadar yalnızca Cemal Gülas'ın girdiği vadide büyük bir Sel sonucu nesli tükenen alabalık derede yeniden üretilmeye çalışılır.
Asya
Anadolu ve kıtamız Asya'nın görsel bir coğrafya envanterini çıkarmak üzere kurulan Asya Ekspedisyon ekibinin öyküsü ve yapmakta olduğu işlerin özeti.
Oltu Taşı
"Siyah Kehribar" da denen Oltu taşının Erzurum'un Oltu ilçesi yakınındaki Dutlu köyünün dağlarında gün yüzüne çıkarılışının öyküsü.
Saklıkent Kanyonu
3000 metreden doğup Ak Dağların Güney yamaçlarını sökerek Eşen çayına doğru Akan "Kara Çay"ın Yaylapalamut köyünün altında girdiği dev yarıkta taşı toprağa dönüştürüşünün öyküsü.
Dev bir kıyma makinesi gibi milyonlarca yıl sÜrüklediği taşlarla Eşen ovasını ve Patara kumsalını oluşturan sabırlı doğanın hikayesi.