Zafere Doğru




Yapım Tarihi - 1988
Süre - 00:22:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 5 x 22’
Yayın Tarihi - 26.08.1988

Yönetmen - Hüseyin Taşkın
Yapımcı - Hüseyin Taşkın
Yapım Yardımcısı - Taha Feyizli
Kamera - Tuğer Saygılı, İlhan Garip
Sesçi - Engin Apak
Kurgu - Ali Kiremitçi, Metin Aydoğan
Senaryo - Ahmet Akyol

Sunuculuğunu Cihangir GÖKER’in yaptığı beş bölümden oluşan bu yapım; Kurtuluş
Savaşı'nın kesin Türk zaferiyle sonuçlanmasını sağlayan 30 Ağustos Zafer Bayramı
dolayısıyla hazırlanmıştır. Programda canlandırmalara, arşiv görüntüleri ve
fotoğraflara yer verilmektedir.

1. Bölüm: Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıkışından Sakarya Savaşı’nın sona
ermesine kadar geçen süre konu edilmektedir. Mustafa Kemal'in Samsun'dan sonra
uğradığı yerler, yaptığı kongrelerin ardından 27 Aralık 1919'da Ankara'ya
gelmesi, 10 Ağustos 1920’de Sevr Antlaşması'nın ardından Anadolu'nun istilaya
uğraması, düzenli ordunun kurulmasına karar verilmesi, 6 Ocak 1921 tarihinde
Yunan ordularının batı cephesinden saldırması ile 1. İnönü Savaşı ve getirdiği
sonuçlar, 23 Mart 1921'de Yunanlıların yeni saldırması ile 2. İnönü Savaşı ve
sonuçları, 5 Ağustos 1921'de Mustafa Kemal’in TBMM'nin yetkileri ve
Başkomutanlık yetkisini alarak yeni bir saldırı için hazırlıklar yapması ve
nihayet Sakarya mevzilerinde 23 Ağustos 1921 günü başlayıp 22 gün 22 gece devam
eden çarpışmaların ardından Yunan saldırısının kırılması anlatılmaktadır.

2. Bölüm: Türk milleti için bir ölüm kalım savaşı niteliği taşıyan Sakarya
Muharebesi’nin sona ermesinden Büyük Taarruz’un başlamasından kadar geçen süre
ele alınmaktadır. Sakarya Muhareberesi’ni kaybettikten sonra Yunanlıların 26
Ağustos 1922'ye kadar Eskişehir hattında kalmaları, Mustafa Kemal'e gazilik ve
mareşallik unvanlarının verilmesi, Sakarya Savaşı sonrası mecliste yaşananlar ve
bu savaşın sonuçları değerlendirilmektedir. O dönemde ülkenin içinde bulunduğu
yokluklar, imkansızlıklar ve 6 Mayıs 1922 tarihinde Mustafa Kemal'in
Başkomutanluk süresinin 3 ay uzatılması üzerinde durulmaktadır.

3. Bölüm: Büyük Taarruz için yapılan hazırlıklar, alınan dış yardımlar, milletin
yokluk içinde Mehmetçiğe yardım için varını yoğunu ortaya koyması
anlatılmaktadır. İşgalcilerin cephaneliklerine yapılan baskınlar, ortak
menfaatlerde birleşilen devletler ile yapılan anlaşmalar; 1 Mart 1921'de
imzalanan Türk-Afgan Dostluk Anlaşması, Türk-Rus ilişkileri, Türklerin
emperyalistlere karşı verdiği bağımsızlık mücadelesine karşı İngilizlerin
ilgisi, Fransa'nın güneyde yaşadığı sorunlar ve 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara
Anlaşması ile tarafsızlık anlaşması imzalanmasına yer verilmektedir.

4. Bölüm: Başkomutan Mustafa Kemal'in doğrudan yönettiği için Başkomutanlık
Meydan Muharebesi denilen Kurtuluş Savaşı'nın son evresi olan 26 Ağustos 1922'de
başlayan Büyük Taarruz ve 9 Eylül 1922'de İzmir'in Yunan işgalinden kurtarılması
konu edilmektedir. Mustafa Kemal Atatürk'ün Nutuk'ta, Büyük Taarruz planları
hakkında yazmış oldukları, 26 Ağustos 1922 akşamı başlayan Büyük Taarruz'la
birliklerin çoğunluğunun gösterilen hedefleri ele geçirmeye başlaması, 27
Ağustos sabahı 57. Tümenin bir türlü ilerleyememesi, ağır kayıplarla yenilmesi,
Çiğiltepe'nin ele geçirilmesiyle düşmanın yenilgiye uğraması, 19 Mayıs 19191'da
başlayan, 9 Eylül 1922'de İzmir'de son bulan çetin, sıkıntılı ve yorucu geçen
İstiklal Savaşı'nın bitişi ve Mustafa Kemal'in İzmir'de karşılanması
anlatılmaktadır.

5. Bölüm: İzmir'in ele geçirilmesinden 29 Ekim 1923'te Türkiye Cumhuriyeti'nin
kuruluşuna kadar geçen süreçte yaşanan olaylar ele alınmaktadır. Büyük Taarruz
sonrası yaşananlar, İngiliz, Fransız ve İtalyanlar arasında yaşananlar, 19 Eylül
1922'de Mustafa Kemal'in General Pele'yi İzmir'de kabul etmesi, 27 Eylül 1922
günü Atina'da yaşanan karışıklık ile albayların yönetimi ele geçirmesi,
Trakya'nın vatan topraklarına katılması, savaşın bitmesinden sonra başlayan
diplomatik görüşmeler, Lozan için temsilcilerin seçilme aşamaları, saltanatın
kaldırılması, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması ve bu
antlaşma ile köhnemiş Osmanlı İmparatorluğu'nun yerine bağımsız genç yeni
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması konusu işlenmektedir.




Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ