Yapım Tarihi - 2002
Süre - 00:48:15
Bölüm Sayısı - 2
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, Betacam SP
Yayın Tarihi - 12 / 19 Aralık 2002 - TRT 2
Yönetmen - Ümit Hayri Tuncer
Yönetmen Yardımcısı - Rahşan Güvenen
Danışman - Prof. Dr. Sezgin Ünal, Yrd. Doç. Dr. Zafer Derin, Dr. Şehrazat Karagöz
Müzik - Cüneyt Yamaner
Seslendiren - Deniz Özkul, Murat Can Canbay
Kamera - Ertuğrul Eraslan, Mehmet Ali Uzuncular
Kurgu - Şükrü Topani
Bütün dünyanın ekmekle başladığını söyleyen Yunan Filozof ve matematikçi Pythagoras, ekmeğin hikayesinin bizim hikayemiz olacağını biliyordu kuşkusuz. Dünya nüfusunun ezici çoğunluğunu oluşturan yoksullar içinse ekmek, yine sadece hayatta kalmayı ifade ediyor. Fransa Kraliçesi Antoinette'nin "ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler" sözünü zaman zaman uzaklarda kalan acı bir nükte olarak hatırlıyorsak da küreselleşen dünyanın yeni yoksulları için değişen bir şey yok.
Ekmeğin hikayesi hala bizim hikayemiz... Un Çiçekleri belgeseli bu hikayeyi anlatıyor.
"Un Çiçekleri" ekmeğin Anadolu'daki hikayesini konu alan bir belgesel. Hititler'den
günümüze bu topraklarda yaşayan toplumların gündelik hayatında ekmeğin önemi, ekonomik ve
siyasi bir güç olarak kullanımı, Hıristiyan ve Musevi dünyasında ekmeğin sembolize ettiği
değerler ve bu değerlerin günümüzdeki toplumsal karşılığı gibi konular ile başlıyor
belgesel. Daha sonra İslam dünyasında ve Osmanlı'dan bugüne Türkiye'nin toplumsal
tarihinde ekmeğin hikayesi anlatılırken, küreselleşen dünyada ekmeğin değişen anlamları
üzerinde duruluyor ve yoksullukla yeni yaşam tarzları arasında paradoksal bir şekilde
devam eden bu hikayenin eleştirisi yapılıyor.
Bütün dünyanın ekmekle başladığını söyleyen Yunan Filozof ve matematikçi Pythagoras, ekmeğin hikayesinin bizim hikayemiz olacağını biliyordu kuşkusuz. Tıpkı Hitit kralı Telepinu gibi... Kral Telepinu sabanın silahtan daha büyük bir güç olacağının farkındaydı. I. Hattuşii ise halkına sofradan ekmeğin eksik edilmemesi vasiyetinde bulunmuştu. Şarap gibi ekmek de tanrılara adanan sofraların, inancın ve huzurun sembolü olacaktı.
Tek tanrılı dinlerde de ekmeğe yüklenen anlamlar hiç değişmedi aslında... Dini ritüeller değişse de ekmek daima kutsallığını koruyacaktı. Bir Hıristiyan'ın yaratılmasını bir ekmeğin yapılanmasına benzetmişti Aziz Augustinus... Hz. İsa'nın mucizelerinde daima ekmek vardı. Musa İsrailoğullarını toplayıp kaçarken Yahudiler ekmeği mayalamaya fırsat bulamayınca sadece su ve un kullanmışlardı. Matsot adı verilen bu mayasız ekmek, bağımsızlık bayramının sembolü olacak, İslam dininde ise ekmek yerin ve göğün işareti olarak kabul edilecekti... Çünkü Müslümanlar için tanrının bir armağanıydı; kutsaldı. Öylesine kutsaldı ki Osmanlı'da fırıncılık ekmekçilik daha çok gayri Müslimlerin yaptığı bir iş oldu.
Cumhuriyetten sonra fırıncılık Müslüman esnafa kaldı ama değişen onca şeye rağmen ekmek kendi hikayesini yaşamaya ve yaşatmaya devam etti. 2. Dünya Savaşında ekmeği karneye bağlayan Cumhuriyet Halk Partisini halk affetmedi. 1950den sonra büyük şehirlerde verilen ekmek kavgası daha da büyüyecek, toplumun ezilen sınıfları için eşitlik ve adalet talep eden bütün toplumcu hareketler, siyasi arenada her şeyden önce bu kavgayı dile getirecekti. 1980lerde ideolojilerin öldüğü iddia edildi."bir lokma bir hırka yeter" felsefesinin yerini tüketimin kutsandığı bir hayata bıraktı, her şey gibi ekmek de vitrine çıktı. 90larda "ekmek devrimi"nin müjdesini verdiler. Bir zamanlar yoksulların siyah ekmek, şimdi seçkin hayatların göstergesi.
Dünya nüfusunun ezici çoğunluğunu oluşturan yoksullar içinse ekmek, yine sadece hayatta kalmayı ifade ediyor. Fransa Kraliçesi Antoinette'nin "ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler" sözünü zaman zaman uzaklarda kalan acı bir nükte olarak hatırlıyorsak da küreselleşen dünyanın yeni yoksulları için değişen bir şey yok.
Ekmeğin hikayesi hala bizim hikayemiz... Un Çiçekleri belgeseli bu hikayeyi anlatıyor.
8. Uluslararası 1001 Belgesel Film Festivali. 2005
Kaynak
TRT Radyo Televizyon Dergisi, Sayı 163, Sayfa 30 - 31
1001 Belgesel Film Festivali Katalogu