Tarihin Tanıklığında
Türk-Ermeni Sorunu - ASALA Cinayetleri
Yapım Tarihi - 2006
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 4
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, Betacam
Yönetmen - Zeynep Keçeciler
Yapımcı - Zeynep Keçeciler
Danışman - Prof. Dr. Kemal Çiçek
Görüntü Yönetmeni - Cemalettin İrken
Kurgu - Nuri Leblebici
Yapım, Yönetmen Yardımcısı - Özlem Lüle
Müzik - Metin Munzur
Metin Yazarı - Prof. Dr. Kemal Çiçek
Çeviri - Özge Kayakutlu, Ayşegül Çalı
Seslendirme - Mehmet Atay
Seslendirenler - Ahmet Aksoy, Sinan Pekintok, Cüneyt Cakova, Serdar Ozap,
Mustafa Ertarakçı, Savaş Tamer, Cahit Çağıran, Serpin Sükan
Ses Kayıt - Ahmet Körükçü, Adnan Atik
Deşifre - İsrafil Duman
Türk insanının 1920’lerden sonra maruz kaldığı Ermeni terör hareketlerinin iki
dalga olarak ele alınması daha doğru olur. Bu terör hareketlerinin ilk bölümü
Birinci Dünya Savaşı’ndan hemen sonra ortaya çıkan ve Osmanlı Devlet adamlarına
yönelik olan cinayetlerdir. Bu cinayetlerin nedeni olarak 1915 yılında Doğu
Vilayetleri’nden zorunlu olarak göç ettirilen Ermenilerin intikamının alınması
gösterilir. Malta’ya Sürgün edilen ve suçsuz olduğu görülerek, Roma’da serbest
bırakılan Sadrazam Sait Halim Paşa’nın; hemen ardından da tehcir hareketinin
başında bulunan o zamanki sadrazam Talat Paşa’nın yaşamına son verilir. Ancak
Ermeni Terör hareketleri bununla bitmez. İttihat ve Terakki yöneticilerinden Dr.
Bahattin Şakir ve arkadaşlarını öldüren Ermeniler, bununla yetinmeyip 21 Temmuz
1922 yılında Tiflis’te Bulunan Bahriye Nazırı Cemal Paşa’yı iki yaveriyle
birlikte katlederler. Ne acıdır ki Cemal Paşa, Doğu vilayetlerinden sürülen
Ermeni kafileleri Suriye’de barındıran, yediren, içiren, doyuran adamdır. Kısaca
o koşullarda hayatta kalmalarını sağlayan kişidir. Cemal Paşa’dan birkaç gün
sonrada Enver Paşa, Tacikistan’da Kızıl Ordu mensuplarıyla girdiği çatışmada ölü
ele geçirilir. Ancak burada ilginç bir ayrıntı vardır, Kızıl Ordu birliğinin
başındaki komutan Ermenidir.
İkinci grup Ermeni Cinayetleri ise, bundan tam 70 yıl sonra hiç beklenmedik bir
anda 1973 yılında Los Angeles Başkonsolosumuz Mehmet Baydar ve Bahadır Demir’in
öldürülmesiyle ortaya çıkar ve ASALA lideri Agop Agopyan’ın 1988 yılında
Atina’da öldürülmesine kadar devam eder. Dünya kamuoyu 15 yıl boyunca, içlerinde
34 diplomatın olduğu; 58 Türk, 16’sı yabancı uyruklu insanın ölümüyle sonuçlanan
200 terörist eyleme tanıklık eder.
Aşırı Ermeni milliyetçilerin sözde soykırım iddialarını kabul ettirebilmek için
yaydıkları amansız nefret, suçsuz onca insanı göz kırpmadan katline neden
olurken; tüm hain saldırılar Avrupa ve Amerika’nın göbeğinde Batılı Devletlerin
gözleri önünde gerçekleşir. Ne yazık ki bu cinayetlerin çok büyük bir kısmı da
tarihe faili meçhul cinayetler olarak geçer.
Ekrana gelecek olan bu belgeselle yıllardır süren sorunu farklı bir bakış
açısıyla yansıtıyor. “Türk Ermeni Sorunu - ASALA Cinayetleri” adlı belgesel;
teröre kurban giden onca masum insanı saygıyla anmayı, kin, nefret ve şiddetle
hiçbir yere varılamayacağını, Türkiye ve Ermenistan arasındaki karşılıklı
diyalogun başlayabilmesi için her iki tarafında acılarını geçmişe gömmesi
gerektiğini vurgulamayı amaçlıyor. Yapım ve yönetimini Zeynep Keçeciler’in
yaptığı belgeselin danışmanlığını Prof. Dr. Kemal Çiçek, görüntü yönetmenliğini
Cemalettin İrken, yardımcı yönetmenliğini Hilal Ün üstlenirken, kameramanlığını
Erdim Aktarı, kurgusunu ise Nuri Leblebici gerçekleştirdi.