Yapım Tarihi - 1999
Süre - 00:25:00
Bölüm Sayısı - 13
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
BSB Arşiv No - 80
Yönetmen - İsmet Yazıcı
Yapımcı - İsmet Yazıcı
Metin Yazarı - İsmet Yazıcı
Danışmanlar - İbrahim Emir, Nurçay Türkoğlu
Sunucu - Ceren Soylu
Kameraman - Mustafa Yenipazar
Post Production - Özlem Birecik, Cahide Oğultürk, Nilay Bilgen
Seslendiren - Murat Üçkardeşler
Ses - Medine Borazan
Yapım Sorumluları - Mehmet Akdil, Hakan Bişkin
Yönetmen Yardımcıları - Nigar Pösteki, Nezaket Coşkun
TRT İstanbul Televizyonu'nca yapımı gerçekleştirilen "Suretteki Sır", 1999
yılında, 13 bölüm olarak yayına hazırlandı. Nesneler ve onların çağrıştırdığı
anlamları anlatan belgeselde, onların somut anlamlarının yanı sıra metaforik
çağrışımları üzerinde de duruyor.
13 Bölümlük dizide sırasıyla şu nesneler anlatılıyor- Maske, Para, Ev, Ayna,
Merdiven, Harita, Kapı, Anahtar, Uçak, Yazı Araçları, Pencere, Köprü, "Saat ve Takvim"
1. Bölüm- Maske
İlk Bölümde, bizi doğamızdan uzaklaştıran bir nesne olan "maske" anlatılıyor. İlkel insanın hayatında, tiyatroda, Comme del Arte geleneğinde, karnavallarda maske kullanımı irdelenirken, bir güç aracı olarak beliren, insanı gerçeklikten uzaklaştıran bu nesnenin yarattığı
illüzyonun modern toplumdaki yansımaları üzerinde duruluyor. Günümüzde, jestlerimizle, mimiklerimizle, konuşma tarzımızdaki tanzimle, mekân düzenlemeleriyle,... maskenin nasıl fiziksel bir "şey" olmaktan çıkıp kültürel düzeneklere dönüştüğü anlatılıyor.
2. Bölüm- Para
Programın ikinci Bölümünde "para" konu ediliyor. İlk kez Lidya topraklarında dolaşıma giren sikkelerden günümüze uzanan tarihsel süreçte, yaşamımızın vazgeçilmezine dönüşen bu nesnenin, ruhlarımızı nasıl satın aldığı anlatılıyor.
3. Bölüm- Ev
Ev'i konu edinen bu Bölümde, "yuva" ve "mülk" kavramları üzerinde duruluyor.
4. Bölüm- Ayna
Bir yüzleşme nesnesi olan "ayna"nın konu edildiği bu Bölümde, "narsizm", "sır" ve "suret" kavramlarının bu nesne dolayımında izi sürülürken içsel aynalarımız sorgulanıyor.
5. Bölüm- Merdiven
Mekânı mekâna bağlayan, bizi mekâna bağlayan, bize mekânı hissettiren basamakların izi sürülürken, bir sembol olarak "merdiven"in, insanın içsel yaşamındaki anlamı üzerinde duruluyor.
6. Bölüm- Harita
İnsanın parçayı bütünleme, yerini yönünü tayin etme isteğiyle yarattığı bir nesne "harita". Programda, insanoğlunun sahip olma tutkusu adına kullandığı bir
kılavuza dönüştürülüşü anlatılıyor.
7. Bölüm- Kapı
Mekânın ve hayatın içindeki geçişlerde karşımıza çıkan "kapılar"ın, fiziki bir nesne olmaları yanı sıra metaforik anlamları üzerinde de duruluyor.
8. Bölüm- Anahtar ve Kilit
İlk bakışta fiziki nesneler olarak düşünülen "anahtar" ve "kilit"in, somut yüzlerinin yanı sıra metaforik anlamları üzerinde duruluyor. Mimiklerimizde, sözümüzde, evrenin varlık biçiminde,
analitik psikolojide, mitolojide, vb. yer alan anahtar ve kilitlere değiniliyor.
9. Bölüm- Uçak
Bu Bölümde, insanın yerden havalanış düşü konu ediliyor. Özgürlüğün sembolü olan kuşlar gibi gözün göremediği kadar uzaklara gidebilmek için ürettiği araçlar anlatılıyor.
10. Bölüm- Yazı Araçları
Bu Bölümde, insanoğlunun kendini kavrayıp, kendini anlatmaya başladığı günden buyana kullandığı yazı araçları anlatılırken, modern toplumun yarattığı seyirlik kültür sorgulanıyor.
11. Bölüm- Pencere
11. Bölümde, dışa açılan yüzümüz olan "pencereler" konu ediliyor. Hayatla aramızda Duran o perdenin, eğer istersek, bize bakmayı, bakıp görmeyi öğretebileceği anlatılıyor.
12. Bölüm- Köprü
Bir nesne olarak "köprü"nün ele alındığı bu Bölümde; bizi, ötekiyle tanıştıran, bizi ötekine kavuşturan bu uzamın diyalektik yüzü anlatılıyor.
13. Bölüm- "Saat ve Takvim"
"Suretteki Sır"ın son Bölümünde "saat ve takvim"den yola çıkılarak, insanlığın en çok sorguladığı kavramakta zorlandığı, cevapların kifayetsiz kaldığı bir kavram olan "zaman" sorgulanıyor. Duyguların değişkenliğinin zaman algımıza etkisi, Uzakdoğu öğretilerinde, İslam Tasavvufu'nda, Einstein'da zaman kavramı üzerinde duruluyor.
TRT İstanbul Televizyonu'nca yapımı gerçekleştirilen "Suretteki Sır", 1999 yılında,
13 bölüm olarak yayına hazırlandı. Nesneler ve onların çağrıştırdığı anlamları anlatan
belgeselde, onların somut anlamlarının yanı sıra metaforik çağrışımları üzerinde de duruyor.
Gündelik hayatımızda her an yanı başımızda olan ama yalnızca kullandığımız bir "şey" olarak
gördüğümüz, anlamsal çağrışımlarındaki zenginliğin farkına varmadan geçip gittiğimiz nesneler,
anlamlarının izine takıldığımızda bizi sanata, felsefeye, psikolojiye, teozofiye, mitolojiye,
pozitif bilimlere,... götürebilir. Yolculuğun sonunda yalnızca yakaladığımız yeni anlamlarla
dönmeyiz, yakaladığımız algı açıklığı bize hayatı yeniden üretme şansını verebilir. İşte bu
yüzden "Suretteki Sır"da, her bölümde, farklı bir nesnenin izi sürüldü.
Kaynak
İsmet Yazıcı
“Suretteki Sır” 13 bölüm olarak hazırlanmış bir belgesel programıdır.
Nesneler ve onların çağrıştırdığı anlamları anlatan programda, gündelik
hayatımızda her an yanı başımızda olan nesnelerin somut anlamları ve metaforik
çağrışımları üzerinde durulmaktadır. 13 bölümlük dizide sırasıyla şu nesneler anlatılmıştır- Maskex Para, Ev, Ayna,
Merdiven, Harita, Kapı, Anahtar, Uçak, Yazı Araçları, Pencere, Köprü, “Saat ve
Takvim”. “Anahtar” bölümünde, ilk bakışta fiziki nesneler olarak düşündüğümüz anahtar ve
kilidin somut yüzlerinin yanı sıra metaforik anlamları üzerinde duruluyor. Mimiklerimizde, sözümüzde, evrenin varlık biçiminde, analitik psikolojide,
mitolojide, vb. yer alan anahtar ve kilitlere değiniliyor.
Kaynak
BSB
Radyo Televizyon Gazetecileri Derneği'nce verilen belgesel dalında 1999 TV Oscar'ı ödülünü aldı.
