Yapım Tarihi - 1995
Süre - 00:22:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 6 x 22'
Yayın Tarihi - 17.06.1995
Yönetmen - Hüseyin Taşkın
Yapımcı - Hüseyin Taşkın
Yapım Yardımcısı - İzzet Kurban
Yönetmen Yardımcısı - İzzet Kurban
Kamera - Hikmet Koç, Cihangir Aydoğan
Kurgu - Metin Edirneli, Füsun Şahin, Oktay Yuva, Yusuf Şen, Mustafa Ünal, Bülent
Bayrak, Meltem Kuyucu, Necla Demirci, Şadan Araz
Metin Yazarı - Leyla Şahin, Ahmet Akyol, Kenan Okan
Senaryo - Ahmet Akyol
Osmanlı Devleti’nin tohumunun toprağa verildiği, tarihinin başladığı yer olan
Söğüt ve civarı ile devletin kuruluşunda emeği geçenleri yaşadıkları zaman
içinde yaptıkları ve bıraktıkları eserlerle tanıtmayı amaçlayan, yok olmaya yüz
tutan tarih ve kültür miraslarını ele alan ve sunuculuğunu Mümtaz Sevinç’in
yaptığı altı bölümden oluşan program.
1. Bölüm: Oğuz Kayı boyunun Söğüt’e yerleşimi ele alınmaktadır. Söğüt; tarihçi
ve seyyahların yazdıkları, günümüz görüntüleri ve kalan tarihi eserler ile
tanıtılmaktadır. Göç sonucu Anadolu’ya gelen Kayı boyunun yerleşime geçmeden
önce tarihi, Karamık Savaşı, Ahlat’a yerleşmesi ve Ertuğrul Gazi’nin burada
doğması, 1230 Yassıçemen Meydan Muharebesi, Ertuğrul Gazi’nin babası Gündüz
Alp’in Sultan Alaattin’e katılması, Karacadağ’ın kendisine dirlik olarak
verilmesi, Söğüt’ün kışlak, Domaniç’in yaylak olarak tercih edilmesi ve bu
bölgeye yerleşim, bu zaman diliminde Anadolu ve Bizans’ın durumu hakkında bilgi
verilmektedir. Ayrıca bugün Aygırdere olarak bilenen bölgede halen yaşayan
Yörüklerle yapılan görüşmelere ve yaşamlarından görüntülere de yer
verilmektedir.
2. Bölüm: Söğüt’e yerleşen Oğuz Kayı boyu ve boyun beyi Ertuğrul Gazi ele
alınmaktadır. Domaniç tarihi, Türklerin bu bölgeye verdikleri isimler, Kayı
boyunun damgasının anlamı ve Bozöyük’ün tarihi anlatılmaktadır. Domaniç ilçesi
Çarşamba köyünde bulunan Ertuğrul Gazi’nin annesine ait Hayma Ana Türbesi,
Ebeçamlığı, Domur köyündeki 800 yıllık Mızıka çamı ya da Beşik çamı denilen çam
ağacı, Domaniç yaylasındaki Ulu Çam ya da Dursun Fakih Ağacı, Cumalıkızık,
Fidyekızık, Kasımpaşa Cami ve Külliyesi, Hocayadigar Cami, Şeyh Kuddusi Cami,
Ertuğrul Gazi Mescidi ve Türbesi, Külliyesi, Halime Hatun Mezarı, Söğüt Müzesi
görüntüleri ile Ertuğrul Gazi ve beyliği anlatılmaktadır.
3. Bölüm: Ertuğrul Gazi ve silah arkadaşları ele alınmaktadır. Ertuğrul Gazi ve
silah arkadaşlarının ele geçirdiği yerler, türbenin haziresindeki makam
mezarları ile anlatılmaktadır. Akçakoca, Abdurrahman Gazi, Konur Alp, Samsa
Çavuş, Hasan Alp, Turgut Alp, Dündar Bey, Savcı Bey Gündüz Bey hakkında bilgi
verilmekte, ele geçirdikleri Kocaeli, Sapanca, Akçakoca, Kandıra, İznik, Akyazı,
Mudurnu, Bolu, Yarhisar (İlyasbey) ile İnegöl tanıtılmakta ve günümüze
ulaşabilen tarihi eserler görüntülenmektedir.
4. Bölüm: Lakabı Fahrettin olan, 1258 yılında doğan ve babası yaşlı olduğu için
1280 yılında yönetimi devralan, 1281’de babasının ölümü ile beyliğin başına
geçen Osman Bey ve beyliği ele alınmaktadır. Bu dönemde Anadolu’nun
Türkleşmesinde büyük katkıları olan Alp Erenleri, Horasan Velileri adları
verilen Mevlana, Hacı Bektaş ve Yunus Emre ile Ahi Evran’ın da aralarında
bulunduğu, ahiliğin beyliğe ve devletin kuruluşuna etkisi anlatılmaktadır. Şeyh
Edebali’nin Eskişehir’deki türbesinin görüntüleri ile Şeyh Edebali’nin beyliğin
ve devletin kuruluşundaki manevi etkisi üzerinde durulmaktadır. Programda
ayrıca; Osman Bey’in zaferleri, kendisine beylik verilmesi ve Mihal Gazi (Köse
Mihal)’nin katkıları anlatılmakta, İnegöl ve Mihalgazi görüntülerine yer
verilmektedir.
5. Bölüm: Osman Gazi’nin gazaları ve ele geçirdiği topraklarla beyliğini
büyütmesi konu edilmektedir. İlk dönem Osmanlı eserlerinden günümüze ulaşanlarla
Osman Bey dönemi anlatılmaktadır. Bilecik Kalesi’nin alınması, Bilecik’in
başkent olması, İznik’in ele geçirilmesi ve fetihler sırasında yaşananlar
hakkında bilgi verilmektedir. Programda; Göynük, Gazi Süleyman Paşa Camii,
Akşemsettin Türbesi, Nilüfer Hatun Camii, Orhangazi Ulu Camii, Postumpost Camii
ve İznik görüntülerine de yer verilmektedir.
6. Bölüm: Beyliğin bağımsızlığını ilan etmesi, Osman Bey’in en büyük hedefi olan
Bursa’nın alınması ve Osmanlı’nın Bursa’nın alınmasıyla devlet oluşu
anlatılmaktadır. Bizans Dönemindeki Bursa, babasından yönetimi devralan Orhan
Bey’in Orhaneli’ni de ele geçirmesi, Bursa kuşatması, Köse Mihal’in buranın
alınmasına katkıları, şehrin fethi, Bursa’nın başkent oluşu, Osman Gazi’nin
vefatı ve Bursa’nın Osmanlılar için önemi anlatılmaktadır. Programda ayrıca,
Bursa’da ilk dönem Osmanlı eserleri ile Osman Gazi Türbesi tanıtılmaktadır.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ