Yapım Tarihi - 2013
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 4
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, HDV XD-Cam
Yönetmen - Cüneyt Tezcan
Yapımcı - Gönül Gizel Uysal
Metin Yazarı - Banu Mertyürek Giler
Yönetmen Yardımcısı - Neslihan Çolakoğlu
Kameraman - Yüksel Şipka, Burak Aykın
SIR ADASI KIBRIS
Türkiye Cumhuriyeti (TC) ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) arasında
imzalanan kültür ve protokol anlaşmaları çerçevesinde oluşturulan tanıtma
programları ve belgesel çekimlerinin yapılması kapsamında Türkiye’den gelen TRT
ekibi çalışmalarına başladı. Bir aylık belgesel çekim çalışmalarını yapacak TRT
ekibinin başına Gazi Üniversitesi Öğretim üyesi Kıbrıslı Türk Doç. Dr. Soyalp
Tamçelik görevlendirildi. Adaya gelen Soyalp Tamçelik TRT ekibiyle beraber
çalışmalara başladı. Ada Haber’in sorularını yanıtlayan Tamçelik belgesel
çalışmaları hakkında bilgi verdi. Kuzey Kıbrıs’ın tanıtımını üstlenen Tamçelik,
projeyi en başından en sonuna kadar anlattı.
Soru- Proje nasıl başladı?
Cevap- “Bundan sekiz ay önce TRT içyapımlar heyeti Başbakanlık aracılığıyla
benimle temasa geçerek adada belgesel çekimleri yapmak istediklerini iletti.
Projenin incelenmesinin ardından yapılan çalışmalar neticesinde TRT ekibiyle
birlikte bir konsept belirledik. Belirlenen bu konsept içerisinde Kıbrıs Türk
insanının dünden bugüne geleceğe dair vizyonunun nasıl olmasının gerekeceğine
ait uzun soluklu bir belgesel çekimi arzulamıştık. Bu konseptte biz kendi
çalışmalarımızı yaparken geçtiğimiz Nisan ayı ortalarında Girne’de 2. Dünya
Kıbrıs Türkleri kongresi gerçekleşmişti. O vesileyle o zamanlarda altı kişilik
ekibimizle buraya gelerek bir keşif çalışması yaptık. Buradaki gayemiz
siyasetten, hukuktan ve tarihten etkilenen devletten ziyade odak noktasına
aldığımız insanın bireysel olarak nasıl etkilendiğini, bu süreçten nasıl
geçtiğini ortaya çıkarmak. Bu yüzden tarihsel, kültürel ve siyasal olmakla
birlikte Kıbrıs Türk insanının nasıl yaşadığını, olaylara karşı ne gibi tepki
verdiğini, ne yiyip ne içtiğini, hangi olaylar karşısında ne gibi reaksiyon
verdiğini ve buna benzer kültürel sosyal içeriğinin de olduğu bir “SIR ADASI
KIBRIS” belgeseli hazırlamak için kolları sıvadık. Burada yapacağımız bir aylık
çekimlerden sonra TRT’de yapılacak iç çalışma sonrasında tahminimize göre Ekim
sonunda veya Kasım ayı başlarında tüm TRT kanallarında özellikle yurt dışı yayın
kanallarının tamamında yayınlanması arzusundayız.
Soru- Hangi konular işlenecek Sır Adası Kıbrıs’ta?
Cevap- Benim şahsen TRT ile görüşmemde, bu belgeselin yalnız Türkçe dilinde
değil, en az altı dile çevrilerek yayınlanması. Bunların üç batı, üç de doğu
diline çevrilerek daha geniş bir alanda izlenmesini sağlamak. Yaklaşık iki
haftadır çalışmalarımız devam ediyor, daha çok halk ve önemli şahsiyetlerle
konuşarak mülakatlara ağırlık verme tarzında çalışmalarımız sürüyor. Zamana göre
yaşanan olaylara birinci dereceden kaynaklık eden insanları bulup araştırarak
belgeselin daha canlı ve gerçekçi olmasını arzuluyoruz. Bir Örnek verecek
olursak, 1963 hadiselerinde herkesin çok iyi bildiği Kumsal katliamının
kurbanları Hakan, Kutsi ve anneleri Münevver hanımın katledilişi ve ailenin
babası paşamız Nihat İlhan’ı Ankara’da bizzat evinde ziyaret ederek yaptığımız
mülakat oldukça önemliydi.
Soru- Belgesel hakkında kimlerin görüşüne başvurdunuz?
Cevap- Yapılan bu çalışmalarda TRT’nin kaynaklarının sınırsız olması ortaya
çıkacak belgeselin de kalitesi oldukça artırmaya ön ayak oluyor. TRT kurumu
olanakları ciddi boyutlarda geniş ve Kıbrıs mevzusuna önem veren bir müessese.
Keşke Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bürokratik sistemi içerisinde aynı
duyarlılığı, aynı heyecanı ve isteği bize göstermiş olsalardı. Bu sistem
içerisinde benim en çok üzüldüğüm bu oldu. Türkiye’de biz sekiz aylık bir
çalışma yaparak, Türkiye’de mevcut Kıbrıslı Türklerin yaşadığı olayları ve
olaylardan birebir etkilenen, Onur Öymen, İlter Türkmen gibi kişilerle mülakat
yaptık. Ancak adaya geldikten sonra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bürokrasisinin
bazı insanlarının, duyarsız ve umarsızlığı beni en çok yaralayan hadiselerden
biridir. Ben burada vatandaşı olduğum KKTC Devletini asla suçlamıyorum, ülkemi
seviyorum ve Kıbrıslı bir Türk’üm. Bu iki hafta içinde yaşadıklarımı TRT’ye
mümkün olduğunca aktarmamaya çalıştım çünkü ekibin çalışma ahenginin bozulmasını
arzu etmiyorum. Bir şekilde bireysel çaba ve el yordamlarıyla sorunlara çözüm
bulmaya çalıştık ve bulduk. Umarım ki, yaptığımız çalışmalar ve verdiğimiz emek
sonucunda hem tarihe ışık tutmaya hem de izleyenleri yaşanan tarihe geri
götürmeyi başarırız.
Haluk Doğandor
25.06.2012
starkibris.net
Kıbrıs, Akdeniz'in üçüncü büyük adası. Ne Avrupa’ya uzak, ne Asya ve Afrika’ya;
Rüzgara Boyun Eğmeyen kaleleri; İşgaller ve İstilalarla yoğrulmuş tarihi;
Bozulmamış doğası; Denizle iç içe kentleriyle; Akdeniz'in doğusunda, Anadolu'nun
yanı başında... "Türkler Gelecek" diyordu herkes... Geldiler de. Tam 308 yıl
kaldılar adada. Belgesel, Osmanlı İmparatorluğu’nun, Kıbrıs Adası'nı fethi ve
adada hüküm sürdüğü 308 yıl boyunca yaptığı eserlerin tanıtımı ile başlıyor.
Kıbrıs adasının tarihinde Gizli kalmış birçok sırrı gün yüzüne çıkarıyor. Huzur
dolu yıllar Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla son bulur. Bir süre İngiliz
yönetimine geçen ada, Rumların ayaklanması ile iki toplumlu bir devlete dönüşür.
Bu durum uzun sürmez, adada yaşayan Türkler ve Rumlar arasındaki gerilim, Kıbrıs
Türklerinin maruz kaldığı saldırılar, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı ve sonrası…
Çağdaş eğitim kurumları, sanatı, medyası, her yıl biraz daha gelişen turizm
sektörü, tarımıyla Kuzey Kıbrıs'ın gelecek vizyonu … Ve 2014 de Anamur’dan,
yavru vatana deniz altından borularla taşınacak su… Paylaşılırsa adı, "barış
suyu" olacak. Belki müzakere masasındaki Umut tohumlarını yeşertecek; Belki
siyasi iklimi değiştirecek. Ama illa ki temizlenecek geçmişin kötü izleri. Sır
Adası Kıbrıs, TRT ekranlarında...
Yönetmen - Cüneyt Tezcan
Yapımcı - Gönül Güzel Uysal