Yapım Tarihi - 2005
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 4
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, Dijital Betacam
Yönetmen - Lütfü Özarslan
Yapımcı - Lütfü Özarslan
Metin Yazarı - Lütfü Özarslan
Seslendiren - Nüvit CANDANER
Kameraman - Bülent KAVADARLI, Hacı Kılıç, Levent AHİ, Berkant Çolak, Murat Aydın
Montaj - Kartal Uzun, Murat Işık, Rıza Yıldırım, Gökhan Çınar, Altan GÖKER, Cenk
Yalın, Turgay BELEN
Yönetmen Yardımcısı - Ali AGA
Grafik Animasyon - Tuvana TELLİOĞLU
Kaynak
Belgeselin Afişi
Yapımcı - Lütfi Özarslan
Yönetmen - Lütfi Özarslan
Yönetmen Yardımcısı - Ali AGA
Kamera - Levent AHİ, Berkant Çolak, Murat Aydın, Hacı Kılıç, Bülent KAVADARLI
Sesçi - Aydemir Umut
Kurgu - Altan GÖKER, Özgü Kurt, Deniz SALMANLI, Murat Işık, Kartal Uzun, Serhat
Cenk Yalın, Gökhan Çınar
Metin Yazarı - Lütfi Özarslan
Seslendiren - Nüvit CANDEMİR
Özgün Müzik - Emre ARACI
Bölüm Sayısı Süresi - 4 x 30’
Yayın Tarihi - 14.11.2005
Bu yapımla; yaklaşık 150 yıllık batılılaşma ya da modernleşme hikayesi bir
vagonun tanıklığı ile anlatılmaya çalışılmaktadır. Batılılaşmanın ivme kazandığı
19. yüzyılda Sultan Abdülaziz batıya bir seyahat yapar. O seyahatin yapıldığı
vagon şimdilerde Rahmi Koç Müzesi’nin önemli parçalarından biridir. Belgesel;
zaman zaman coşkulu, zaman zaman da hüzünlü olan bu serüveni anlatmakta ve son
150 yılda batılılaşma, modernleşme gibi kavramların geçirdiği evrim de uzmanlar
aracılığıyla ele almaktadır.
1. Bölüm- 1861 yılında tahta geçen, Osmanlı tarihinde yabancı ülkelere seyahat
eden ilk padişah olan ve 1867’de Dolmabahçe önünden Sultaniye adlı yatına
binerek Paris'e doğru yola çıkan Sultan Abdülaziz'in seyahat öncesi hazırlıkları
ve dönemin siyasi ortamı ele alınmakta, Tanzimat ve Islahat Fermanları konu
edilmektedir. Padişah 3. Selim'den itibaren doğuya ait özelliklerini kaybetmemiş
ama batı ülkesi olduğunu kabul ettirmeye çalışmış Osmanlı İmparatorluğunun
batılılaşma çabaları, Dr. Pablo Martin ESUERO, Prof. Dr. Vahdettin ENGİN, Prof.
Dr. Taner Timur, Prof. Dr. Halil İnalcık, Prof. Dr. Ali AKYILDIZ, Enis Batur,
Ömer LAÇİNER, Prof. Dr. Şevket PAMUK, Yrd. Doç. Dr. Güler YARCI, Prof. Dr.
Kurtuluş KAYALI, Yrd. Doç. Dr. Orhan Çekiç ve Ali BULAÇ ile yapılan söyleşilerle
ele alınmaktadır.
2. Bölüm- Seyahatin başlangıcı ve güzergahı ile yaşanan olaylara
değinilmektedir. Sultan Abdülaziz’in seyahatinin 21 Temmuz 1867 tarihinde
gemiyle başladığı, sonra trenle ve özel vagonla devam ettiği, Paris, Londra,
Viyana, Belçika, Peşte, Rusçuk ve Varna’ya gittiği oradan da İstanbul’a döndüğü,
reformlar yapıldığı ve batılılaşma yönünde yeni adımlar atıldığı
anlatılmaktadır. Sultan Abdülaziz'e karşı oluşan muhalefet hakkında bilgiler
uzmanlarla yapılan söyleşilerle aktarılmaktadır. Ayrıca, besteci orkestra şefi
Emre ARACI, seyahatte verilen konser ile ilgili bilgi vermektedir.
3. Bölüm- Sultan Abdülaziz’in Avrupa başkentlerine yaptığı seyahatin Osmanlı
yönetimine yeni umutlar verdiği, ülkede eğitimden ulaşıma, yönetimden orduya
kadar birçok alanda yeniliklere yol açtığı anlatılmaktadır. Programda; güçlenen
muhalefetin Sultan 2. Abdülhamit’i tahta geçirip Meşrutiyeti ilan ettiği, kısa
Süren özgürlük ortamının Sultan 2. Abdülhamit’in 33 yıl Süren yönetimi altında
bir istibdat rejimine dönüştüğü de işlenmektedir. Ayrıca, işgal edilen
Anadolu’nun Mustafa Kemal önderliğinde direniş başlattığı ve zaferle sonuçlanan
bu direniş sonunda imzalanan Lozan Antlaşmasıyla ülkenin bağımsızlığını ilan
edip Türkiye Cumhuriyeti’ni kurduğu vurgulanmakta ve seyahat sonrası siyasi
ortam ele alınıp uzmanlarca değerlendirme yapılmaktadır. Sultan 2. Abdülhamit
döneminde, "Batılılaşma ve Müzik", "Batılılaşma ve Kadın", "Batılılaşmanın
Sosyal Yaşama Etkisi" ve "Batılılaşmanın Sanat, Mimari ve Felsefeye Etkisi";
mimar Doğan KUBAN, Yard. Doç. Dr. Güler YARCI, Prof. Dr. Betül ÇOTUKSÖKEN ve
Emre ARACI ile yapılan söyleşilerle anlatılmaktadır.
4. Bölüm- “Saltanat Vagonu” adlı programının dördüncü ve son bölümünde;
Osmanlı’nın çöküşü ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna kadar yaşananlar ele
alınıp modernleşme kavramı ile birlikte Türkiye ve Avrupa Birliği ilişkileri
değerlendirilmektedir. Meşrutiyet rejiminden Cumhuriyet rejimine kadar olan
süreç, lider olarak Mustafa Kemal'in farkı, modernleşme sürecinde askeri
müdahalelerin etkisi, Cumhuriyetten günümüze kentleşme, batılılaşma, modernleşme
ve AB, modernliğin sonuna doğru arayışlar konuları Prof. Dr. Muzaffer DARTAN,
Rıfat N. BALİ, Dr. Süha Özkan ile yapılan söyleşilerle anlatılmaktadır.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ