Portreler Galerisi- Hikmet Kıvılcımlı




Yapım Tarihi - 2006
Süre - 00:30:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, Betacam
Bölüm Sayısı - 13

Yönetmen - Taşkın Aker
Hazırlayan - Avni Özgürel
Yapım Koordinatörü - Ayfer Özgürel, Belgin Baştürk
Kurgu Yönetmeni - Ümit Gımıza
Yönetmen Yardımcısı - Orçun Bilgin
Seslendiren - Ayhan Kahya
Metin - İbrahim Kiras, Serhat Hürkan
Editör - Ümit Bayazoğlu
Kurgu - Cengiz Karadağ
Tema Müzik - Ayhan Mutlu
Kamera - Poyraz Arna, Süleyman Santür
Işık - Samet Bal, İbrahim Sürmeli
Reji Asistanı - Başak Kıran
Kurgu Asistanı - Neşe Atalay
Montaj Atölyesi - Zenger Production

Bu belgesel TRT tarafından TFT Yapım'a hazırlatılmıştır.

Komünist Kıvılcımlı'yı AKP'li yapacaklardı

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin yayın organı Bizim Gazetede köşe yazarlığı
yapan, araştırmacı yazar/gazeteci Emin Karaca, gazeteci Avni Özgürel’in TRT 2'ye
yaptığı “Portreler” programındaki Hikmet Kıvılcım’lı bölümünü eleştirdi.
İdeolog, teorisyen, siyasetçi, ihtilalci ve bilim damı kişiliği ile öne çıkan,
döneminin baş eğmez komünistlerinden ve ateistlerinden Hikmet Kıvılcımlı’nın çok
yakınında olan Emin Karaca, Özgürel’in çizdiği Hikmet Kıvılcımlı’yı
tanıyamadığını, TRT’nin özensiz işlere niye izin verdiğine şaşarak, “Yaşasaydı
AKP’li Olurdu, der gibi…” yazısını yazdı. Söz konusu eleştirel yazıyı TRT’nin de
dikkate alması dileğiyle aynen yayınlıyoruz…

“Yaşasaydı AKP’li Olurdu, der gibi…”

Geçen Salı gecesi TRT Televizyonu’nun 2’nci Kanalı’nda Hikmet Kıvılcımlı
belgeselini izledim. Yapımcısı aylar önce tanıklığım için bana da başvurmuştu.
Bir noktadan sonra aramızda anlaşmazlık çıktığından, izlerken gördüm, daha önce
hiç hesapta yokken benim yerime Doğu Perinçek’in görüşlerine başvurmuş. Öteki üç
tanıktan ikisi epeyce yakından tanıdığım, Hikmet Kıvılcımlı ile ilişkilerini ve
çelişkilerini bildiğim kişiler…Bir edebiyatçı olan üçüncüsünün tanıklığı ise,
Kıvılcımlı’nın muayenehanesi orada olduğundan bir Babıali tanışıklığının
ötesinde bir şey değil…




Kıvılcımlı’ya ve dünyasına uzaklığı kamuoyunca da bilinen yapımcının, bu işi
eline yüzüne bulaştırıp tam bir çorbaya çevireceğini az çok tahmin ediyordum.
Yanılmadığımı anladım.

Kıvılcımlı’nın hayat hikayesinin akışındaki kişiler, olaylar, olgular
karmakarışık edilmiş, değişik yıllardaki hapislik dönemlerinin resimleri
birbirine karıştırılmış ve en sonunda eşi Emine Hanım olarak, önceki yılların
hem dava hem de hayat arkadaşı Fatma Nudiye Hanım gösterilmiştir.

Hele ara ara yakınında bulunmuş olan iki tanığın tanıklıklarıyla (!)
izleyicilerin karşısına uçmuş, ermiş ve evliyalar katına yükselmiş bir Hikmet
Kıvılcımlı portresi çıkarılması bir ömürdü…

Yıllar önce terki diyar etmiş bir zavallı mültecinin yazısında anekdot olarak
geçen, biraz da Kıvılcımlı’nın esprisi şeklinde anlaşılması gereken tekil bir
olaydan yola çıkarak; “Dev-Gençlileri, burası bir Müslüman evidir diyerek
ayakkabılarıyla içeriye sokmayan” Müslüman bir Hikmet Kıvılcımlı portresi
alemdi…

Belgeseli izlemeyi bitirip kanal değiştirirken güldüm içimden… Yoksa dedim onu
yakından tanıyan iki tanıkla, belgeselin yapımcısı bu adamlar bize; “Hikmet
Kıvılcımlı yaşasaydı AKP’li olurdu” mu demek istiyorlar …

Hikmet Kıvılcımlı kimdir

Kıvılcımlı 1902'de Priştina'da doğdu. Babası Priştina'da posta telgraf müdürü
Hüseyin Bey, annesi Münire Hanım.

17 yaşında gönüllü olarak Kurtuluş Savaşı'na katıldı, Vefa Lisesi'nde okudu,
sınavla İstanbul Tıp Fakültesi'ne girdi.

Öğrencilik süresince direniş faaliyetlerini sürdürdü, Kurtuluş, Aydınlık gibi
Türkiye Komünist Partisi (TKP) yayınları yoluyla giderek komünist fikirlerle
tanıştı ve 1920'lerin başında TKP üyesi oldu.

1925 yılında Aydınlık gazetesinde ilk yazıları yayınlanmaya başladı. 1925'ten
1950'lere kadar sürekli kovuşturmalara maruz kaldı ve hapis yattı.

1938 yılında Nazım Hikmet 'le birlikte yargılandığı Donanma Davası'nda 15 yıl
hapis cezasına çarptırıldı, 12 yıl yattıktan sonra tahliye oldu.




Ortada Nazım Hikmet, solda Kemal Tahir, sağda Hikmet Kıvılcımlı.. Bir hapishane
hatırası...

1954 yılında legal Vatan Partisini kurdu. 1965 yılında Tarihsel Maddecilik
Yayınları 'nı kurdu ve yönetti, Marks, Engels ve Lenin'in eserlerinden birçok
çeviriler yaptı ve yayınladı; Das Kapital'in bir bölümünü Türkçeye çevirdi.

1967'de İşsizlik ve Pahalılıkla Savaş Derneği'ni (İPSD) kurdu. İktisattan
antropolojiye, Marksist düşüncenin tarihsel ve kuramsal gelişiminin
açıklanmasına ve Türkiye'de bir işçi sınıfı devriminin strateji ve taktik
sorunlarına kadar çeşitli konularda çok sayıda telif eseri ve Aydınlık, Türk
Solu, (kendisinin kurduğu) Sosyalist, Ant gibi dergilerde makaleleri yayınlandı.

En önemli eseri olan Tarih Tezi 'ni 1965 yılında yayınladı. 12 Mart 1971
darbesinde arandığı için ağır hasta olduğu halde yurtdışına çıkmak zorunda
kaldı.

11 Ekim 1971'de Belgrad'da öldü. Kıvılcımlı'nın arşivi Hollanda Sosyal Tarih
Enstitüsü'nde bulunuyor.


Emin Karaca
Bizim gazete
17 Kasım 2006 Cuma