Yapım Tarihi - 2005
Süre - 00:30:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 7 X 30'
Yayın Tarihi - 01.02.2005
Yönetmen - Engin Atatimur
Yapımcı - Engin Atatimur
Yapım Yardımcısı - Piruzhan Nurani
Yönetmen Yardımcısı - Duygu Yazıcı, Neslihan Atatimur
Kamera - Sarper Hokna
Ses - Harun Kabasakal
Kurgu - Yusuf Şen, Tahir Kırşanlı, Yener Paker, İsmail Ünlü, Satı Ağaoğlu,
Sibel Tekin
Metin Yazarı - Avni Özgürel
Seslendiren - Ahmet Aksoy
“Osmanlı’ya Dair..” başlığı taşıyan bu programla tarihe yapılan yolculukta
pek çok konunun tarihin gizeminde bizlere miras kaldığı görülmektedir. Bu
mirasın bilincini bugüne yansıtmak gerektiği düşüncesinden yola çıkılarak
hazırlanmış olan yedi bölümlük bu yapımın bölüm içerikleri şöyledir:
1. Bölüm: Bizlere bırakılan mirasın tarihsel bir güç ve bugünün Türkiye
Cumhuriyeti olduğu anlatılmakta ve Osmanlı Devleti’nin kuruluşu, Balkanlara
yayılışı ve Avrupa ile karşılaşması, Balkan halklarının kitleler halinde
Osmanlı hakimiyetini seçmesi ve “Osmanlılık” kavramı üzerinde durulmaktadır.
2. Bölüm: Osmanlı tarihi anlaşılmadan dünya tarihi, Osmanlı tarihi olmadan
Avrupa tarihi yazılmaz yargısı iddialı görünse de, gerek Avrupalıların,
gerekse bizlerin tartışmaktan hiç vazgeçemediği bir gerçek olduğu
vurgulanmaktadır. Osmanlı’nın kuruluşundan çöküşüne kadar ilişkiler kurarak,
gerektiğinde anlaşarak, gerektiğinde çarpışarak 600 yıl varlığını sürdürdüğü
anlatılmaktadır.
3. Bölüm: Osmanlı’nın çok iyi örgütlenen, birçok etnik kökeni barış içinde
bir arada tutan ve uzun yıllar yaşayan bir imparatorluk olduğu
anlatılmaktadır. Ayrıca, Roma’nın başkenti Konstantinapolis’in fethiyle
Osmanlı’nın batının içlerine doğru ilerlemesi ve Papa II. Pio’nun Fatih
Sultan Mehmet’e yazdığı mektup konu edilmektedir.
4. Bölüm: “Osmanlı, Batıyı nasıl tanımakta?” Batıda Osmanlı kültür ve
medeniyetinin izleri nelerdir? sorularıyla başlayan bu bölümde Avrupa
ülkelerindeki Türk izleri, Türk sesleri, Türk çizgileri ve “Turquierie” adı
altında yaratılan Osmanlı modası ve Osmanlıya duyulan hayranlık ve bu
hayranlığın ardından yaygın bir kampanyayla yürütülen Türk düşmanlığı, Türk
korkusu ile buluşturulan “Anti Türk” tezinin yansımaları yer almaktadır.
5. Bölüm: Türklerin Avrupa’ya ilerlemesinin doruk noktası sayılan 2. Viyana
Kuşatması ve sonuçları irdelenmektedir. Kuşatmanın Osmanlı yenilgisiyle
sonuçlanmasının ardından yapılan “Karlofça Antlaşması”nın, Avrupa ve Osmanlı
açısından önemi anlatılmakta ve doğu ile batı karşılaştırılarak, konunun
yanlızca bir fetih, bir hakimiyet kurma çabası olarak görmenin yanlış
olduğu, aslında medeniyet ve kültür tarihi olarak irdelenmesi gerektiği
vurgulanmaktadır.
6. Bölüm: Bir hanedan devleti olarak saraydan yönetilen Osmanlı
Hanedanlığının kendine has özellikleri olduğu anlatılmakta ve Osmanlı
Hanedanlığı’nın ilahi yanının simgesi olan padişahlardan IV. Murad dönemi,
Turan OFLAZOĞLU'nun “IV. Murad” adlı oyunundan alıntılarla verilmektedir.
Ayrıca, Osmanlı İmparatorluğu’da harem hayatı, kardeş katli ve kadınlar
saltanatı gibi konulara da yer verilmektedir.
7. Bölüm: Askeri yenilgilerden sonra yapılan Osmanlı Islahat Hareketlerinin
ilk etkileri ile bu etkilerin orduda ve imparatorluğun diğer kurumlarında
bir dip dalga gibi gelen ve tartışılan yenileşme hareketleri ele alınmakta
ve batı etkileriyle hızla yayılan bürokrasi ile Tanzimat Dönemi
anlatılmaktadır.
“Osmanlı’ya Dair…” adlı bu yapımda, tarih alanında ülkemizin önde gelen
isimlerinden Prof. Dr. Bozkurt GÜVENÇ, Prof. Dr. Fikret ADANIR, Prof. Dr.
Gül İREPOĞLU, Prof. Dr. Güvenç KARMUK, Prof. Dr. Halil İNALCIK, Prof. Dr.
İlber ORTAYLI, Prof. Dr. İskender PALA, Prof. Dr. Metin AND, Prof. Dr. Özer
ERGENÇ, Prof. Dr. Yusuf HALAÇOĞLU, Dr. Orhan KOLOĞLU, Dr. Yılmaz ÖZTUNA ve
Avni GÜREL’in yanı sıra yabancı tarihçiler; Tel Aviv Üniversitesinden Prof.
Dr. Aryeh SHMUELEVITZ, Budapeşte Üniversitesinden Prof. Dr. Geza DAVID,
Paris Üniversitesinden Prof. Dr. Gilles VEINSTAIN, Berlin Üniversitesinden
Prof. Dr. Johannes IRMSCHER, Bükreş Üniversitesinden Prof. Dr. Mihail MAXIM,
Essen Üniversitesinden Prof. Dr. Othmar Mikola HABERL, Universita Delgi’den
Prof. Dr. Paola SINISCALCO, Varşova Üniversitesinden Prof. Dr. Tedeusz MAJDA,
Roma Üniversitesinden Prof. Dr. Vincenzo PODGI, Emekli Büyükelçi Dr.
Ekkehard EINKHOFFT, Wales Lampeter Üniversitesinden Dr. Keith HOPWOOD ve
Studi di Roma’nın görüş ve düşüncelerine de yer verilmektedir.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ
“Osmanlı tarihi anlaşılmadan dünya tarihi, Osmanlı tarihi olmadan Avrupa tarihi
yazılamaz…” Bu yargı oldukça iddialı görünse de birçok ortamda tartışıldığı bir
gerçektir.
Osmanlı, kuruluşundan çöküşüne kadar gerek anlaşarak, gerekse çarpışarak 600 yıl
varlığını sürdürmüş ve tarihsel bir güç olan mirasını bırakmıştır. Bize ait bu
miras bugünün ‘Türkiye Cumhuriyeti Devleti’dir… Yapım ve yönetimi Engin Atatimur
tarafından gerçekleştirilen 7 bölümlük “Osmanlı’ya Dair…” adlı belgesel tarihe
yaptığı yolculukla zaman içinde kalan mirası yaşanan güne yansıtıyor.
Programın yedinci bölümünde; askeri yenilgilerin ardı sıra yapılan ‘Osmanlı
Islahat Hareketleri’nin ilk etkileri, Batı etkileriyle hızla yayılan bürokrasi
ve ‘Tazminat Dönemi’ anlatılıyor. Metin Yazarlığını Avni Özgürel’in yaptığı
belgeselin bu bölümüne, konu ile ilgili olarak Prof. Dr. Özer Ergenç, Dr. Orhan
Koloğlu, Prof. Dr. Yusuf Halacoğlu, Dr. Yılmaz Öztuna, Prof. Dr. İlber Ortaylı
ve Avni Özgürel katılıyor.
