On İkiye On Kala “Erozyon”




Yapım Tarihi - 1998
Süre - 00:17:00 - 00:24:00, (13 Bölüm)
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Muzaffer Evci
Yapımcı - Muzaffer Evci
Kamera - Bestami Yakıcı, Muhterem Kiper, Aziz Danyıldız, Bülent Yıldız, Hüseyin
Er, Tahir Ateş
Ses - Hasan Çeliker
Kurgu - Özgür Arıkan
Danışman - Muzaffer Topak
Metin Yazarı - Muzaffer Evci, Turan Günay
Seslendiren - Türker Yılmaz
Bölüm Sayısı Süresi - 13 X 20’
Yayın Tarihi - 05.10.1998

On İkiye On Kala “Erozyon”

On üç bölümden oluşan çevre dizisinin bölüm başlıkları ve içerikleri aşağıda
verilmektedir.

1. Bölüm: “Yeryüzünün Çığlığı” başlığını taşıyan bölümde hava-su-toprak ilişkisi
ve doğal denge, çevrenin ve ekosistemin tanımı, çevrenin tahribi, ormansızlaşma,
ormanların önemi, işlevleri ve yararları, orman kaynaklarının dünyadaki durumu,
Türkiye’de ormanların genel durumu, ormansızlaşma ve erozyon ilişkisi,
erozyondan kaynaklanan doğal felaketler ve ekonomik kayıplar, son yıllarda
Türkiye’den ve dünyadan bazı doğal felaketler, erozyonun önemi ve boyutlarına
ilişkin bazı veriler ele alınmaktadır.

2. Bölüm: “Toprak Akar Gider” Doğal dengenin ve toprağın önemi, toprağın yapısı
ile oluşumu, erozyonun tanımı, erozyon oluşumunda doğa ve insan etkileri,
erozyonun çeşitleri, su erozyonun topraktaki yıkıcı etkileri, rüzgar erozyonun
verdiği zararlar, Türkiye’nin genel coğrafik durumu ve erozyona duyarlılığı ve
Türkiye’de erozyonu artıran doğal nedenler ele alınmaktadır.

3. Bölüm: “Erozyonun Ürkücütü Boyutları” başlıklı bölümde erozyonun önemi,
dünyada erozyonun boyutları ve çarpıcı örnekler, dünya ile Türkiye’nin erozyon
kıyaslamaları, Türkiye’nin dünyadaki konumu ve genel arazi yapısı, Türkiye’den
erozyonun boyutları konusunda ilginç örnekler, erozyonun en şiddetli olduğu
yöreler, erozyonu belirleyen etkenler, yeryüzünün ve toprağın yapısı, yağışların
düzeni, bitki örtüsünün niteliği ve insanların erozyona neden olan olumsuz
etkinliklerinden yöresel örnekler ile ormansızlaşmada insan etkisi ele
alınmaktadır.

4. Bölüm: “Toprağı Bitki Tutar” Erozyonun genel bir tanımı, toprak üzerindeki
bitkinin önemi, su erozyonun yol açtığı tehlikeler, bitkinin doğal denge için
önemi, bitki örtüsünün toprağı koruyucu etkisi, ormanların ve bitki örtüsünün
çevre açısından önemi, Türkiye’de bitki örtüsünün çeşitliliği, Türkiye’deki gen
kaynaklarının korunmasının önemi, bitki örtüsünün yok olmasının açtığı sonuçlar,
erozyona etkisi ve ve bitki örtüsünün korunmasının zorunluluğu konuları ele
alınmaktadır.

5. Bölüm: “Ormanlar Nasıl Yitiyor” Erozyonun tanımı ve oluşumu, ormanın tanımı,
orman kaynaklarının dünyadaki durumu, ormanların işlev ve yararları, ormanın
toprağı koruma ve zenginleştirmedeki rolü, ormanın insan eliyle yok edilmesi ve
diğer nedenler, orman yangınlarının nedenleri, orman yangınlarının yol açtığı
ekonomik ve çevresel kayıplar, yangınlarla ilgili mücadeleye ilişkin öneriler,
orman yangınlarındaki yasal durum, orman varlığının korunmasını erozyonla
mücadeledeki önemi ve orman yangınlarının yol açtığı zarar konuları ele
alınmaktadır.

6. Bölüm: “Türkiye Çölleşiyor Mu?” Bu bölümde dünyadaki çölleşme olgusu, çöl
kavramının açıklanması, çölleşmenin dünyadaki boyutları, Rio Çevre Zirvesi’nde
çölleşmenin ele alınması, Çölleşmeyle Savaş Eylem Planı, Çölleşmeyle Mücadele
Sözleşmesi, çölleşmenin tanımlanması, çölleşmenin çeşitleri, çölleşmeyi
oluşturan doğal ve insansal nedenler, kırsal fakirlik ve çölleşme, Türkiye’nin
çölleşme açısından dünyadaki durumu, uydu sonuçları ve NASA gözlemleri, Türkiye
iklim koşullarının çölleşmeye etkisi, kırsal kesim, bitki örtüsünün azalması ve
çölleşme ilişkisi, Türkiye’deki potansiyel çöl alanları, Türkiye’deki kumul
alanları, sürdürülebilir kalkınma anlayışı ve çölleşme, Doğu Anadolu Su Havzası
Rehabilitasyon Projesi ve çölleşmeyle mücadelenin önemi konuları ele
alınmaktadır.

7. Bölüm: “Felaketin Adı Erozyon” Erozyon ve doğal felaketler arasındaki
ilişkinin değerlendirmesi,Türkiye’deki sel, heyelan, çığ gibi bazı felaketlerin
durumu, suyun topraktaki yıkıcı etkisi, erozyonu şiddetlendiren olumsuz insan
etkinlikleri, sellerin oluşumu ve zararları, heyelan oluşumu ve zararları,
Türkiye’de yaşanan büyük sel ve heyelanlardan örnekler, Türkiye’de afetlere
ilişkin veriler ve istatistikler, felaketlerin çevresel ve ekonomik bilançoları,
çığın oluşumu ve zararları, yaşanan çığ felaketlerinden örnekler, Uzungöl’de çığ
önleme çalışmaları, Karadeniz’deki şiddetli erozyonun boyutları ve seller,
rüzgar erozyonu, kumulların çevreye etkisi ve kumul tespit çalışmaları, yanlış
tarım tekniklerinin rüzgar erozyonuna etkisi, rüzgar erozyonuyla mücadele
yöntemleri, doğal felaketler ve erozyon ilişkisi ele alınmaktadır.

8. Bölüm: “Orman Köylüsü ve Erozyon” Türkiye’nin genel coğrafik değerlendirmesi,
orman köylerinin tanımı ve Türkiye’deki durumu, orman köylüsünün sosyo-ekonomik
durumu, orman köylüsünün ormanla ilişkisi, hayvancılık ve mera ilişkisi,
meraların aşırı ve yanlış kullanımı, kırsal kesimde hayvancılığın önemi,
meraların tahribinin erozyona etkisi, meraların korunmasının önemi, meralarda
yapılaşmanın olumsuz etkileri, meraların azalması ve hayvancılığın zor durumda
kalması, orman köylüsünü kalkındırma çalışmaları, ORKÖY projeleri, orman
köylüsünü kalkındırmaya dönük yasal çalışmalar ve orman köylüsünün
kalkındırılmasının önemi ele alınmaktadır.

9. Bölüm: “Yanlış Tarım Erozyonu Artırır” Toprağın doğal denge içindeki yeri ve
önemi, toprağın yapısı, erozyonun toprağa etkisi, ormanların ve yeşil örtülerin
tahribi, insan ve tarım ilişkisi, tarımsal faaliyetlerin toprağa etkisi, su ve
rüzgar erozyonun toprağa etkisi, yanlış tarım tekniklerinin erozyona etkisi,
arazi yetenek sınıflandırması, yeni tarım alanlarının açılması ve orman
üzerindeki baskı, arazilerin yanlış kullanımı, yanlış toprak işleme teknikleri,
yanlış sulama teknikleri, tarımsal altyapı çalışmaları (Toplulaştırma ve Milleme
projeleri), tarım alanlarında yapılaşma ve anız yakımı, rüzgar erozyonuna karşı
alınan önlemler ve tarımsal faaliyetlerin erozyonla ilişkisi ele alınmaktadır.

10. Bölüm: “GAP’ı Bekleyen Tehlike” Güneydoğu Anadolu Projesi’nin (GAP) genel
tanıtımının yapıldığı bu bölümde, GAP’ın potansiyeli ve Türkiye için önemi,
GAP’ın tarımsal potansiyeli ve yapılan yatırımlar, erozyonun tanımı ve oluşumu,
GAP bölgesinin coğrafi açıdan değerlendirilmesi, erozyonun boyutları,
ormansızlaşma ve sonuçları, GAP topraklarını bekleyen tehlikeler, bölgede
yapılan ormancılık çalışmaları, toprakları aşırı sulama, rüzgar ve su
erozyonunun bölgeye etkisi, biyolojik mücadele, Doğu Anadolu Su Havzası
Rehabilitasyon Projesi, sürdürebilir kalkınmanın önemi ve ormancılık
faaliyetleri ile GAP’da erozyonun önlenmesinin önemi ele alınmaktadır.

11. Bölüm: “Erozyon Nasıl Önlenir” Erozyon kontrolünün genel tanımı, erozyon
kontrolünde yürütülen teknik çalışmaların tanımı, AGM’ce yürütülen arazi
çalışmaları ve karşılaşılan sosyal güçlükler, arazide yapılan teknik çalışmalar,
fidan üretimi, ağaçlandırma çalışmaları, erozyon alanlarının diğer yöntemlerle
korunması, Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünün yapmış
ağaçlandırma çalışmalarının önemi ele alınmaktadır.

12. Bölüm: “Türkiye Ağaçlandırılıyor” Erozyon kontrol çalışmalarının genel
değerlendirmesi, ilk ağaçlandırma çalışmalarının tarihçesi, tarihsel önemi olan
projeler (Tarsus, Tokat, Burdur, Akşehir), örnek ve başarılı ağaçlandırma
çalışmaları (Afyon Çay, Aydın, Burdur, Erzurum, Erzincan, Konya, Çankırı, Çorum,
Amasya, Gümüşhane, Adana Çakıtçayı çalışmaları), Doğu Anadolu Su Havzası
Rehabilitasyon Projesi, örnek kumul tespit çalışmaları (Patara, Belek,
Karapınar), çığ önleme çalışmaları, kontrol çalışmalarında değişen genel
yaklaşım ve yeni hedefler, ağaçlandırma çalışmalarının zorlukları, AGM’nin
erozyonla mücadelede başarısı, erozyon kontrolü ve ağaçlandırmanın önemi ele
alınmaktadır.

13. Bölüm: “Onikiye Beş Kala” başlıklı son bölümde erozyonun genel bir
değerlendirmesi, erozyon ve doğal felaketler ilişkisi, toprağın yapısı ve önemi,
toprak kayıplarının olumsuz etkileri, Türkiye’de erozyonun genel boyutları,
orman ve yeşil örtünün kaybı, toprakların amaç dışı kullanımı, orman köylüsü ve
erozyon ilişkisi, sürdürülebilir kalkınma ve ormancılık faaliyetleri, yasal
boşlukların ortadan kaldırılmasının önemi (Mülkiyet sorunu, Kadastro ve 2b
maddesi), AGM’nin çalışmalarının genel değerlendirmesi, mücadelede devlete ve
halka düşen görevler, kamuoyunun bilinçlendirilmesine dönük çalışmaların önemi
konuları ele alınmaktadır.



Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ







On İkiye On Kala “Erozyon”
Yönetmen - Muzaffer Evci

Ülkemizdeki erozyon sorununu ele alan film, 20’şer dakikalık 13 bölümden
oluşmaktadır.

Dizide çevre sorunları, erozyonun ayrıntılı tanımı, boyutları,
bitki örtüsü, toprağın yapısı, ormansızlaşma, çölleşme, doğal felaketler, Orman
köylüsü ve mera, tarımsal faaliyetler, GAP, ağaçlandırma ve erozyon kontrol
çalışmaları anlatılmaktadır.

2. bölüm erozyonun tanımı,oluşumu ve çeşitlerini
anlatmaktadır.

12. bölüm ise ülkemizdeki Örnek ağaçlandırma ve erozyon kontrol
çalışmaları ayrıntılarıyla anlatılmaktadır.



Kaynak
BSB Arşivi
2 bölüm 17'+2400
BSB Arşiv No - 373