Yapım Tarihi - 1977
Süresi - 00:25:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 3 X 25'
Yayın Tarihi - 23.09.1977
Yönetmen - Tuncer Baytok
Yapımcı - Tuncer Baytok
Yapım Yardımcısı - Engin Atatimur
Yönetmen Yardımcısı - Engin Atatimur
Kamera - Egemen Baykal
Sesçi - Erhan Doğru
Kurgu - Sabahat Kuran
Savaş DİNÇEL'in sunduğu, üç bölümden oluşan yapımda; çağdaş Türk karikatürü
ve mizah çizerleri konu edilmektedir.
1. Bölüm: Adı bilinmeyen ilk Türk mizah çizerinden bahsedilmekte ilk mizah
çizerimiz olarak Abdülhamit'e karşı çizimler yapan Cemil CEM, 12 Kasım 1870
yılında “Diyojen” dergisinde çizgiyle mizahın buluşması, Çaylak TEVFİK'in
çıkardığı “Çaylak” dergisi ve Meşrutiyet'in ilanından sonra sert mizahın
ortaya çıkmasına yer verilmektedir.
2. Bölüm: 1. Dünya Savaşı'nın bitimiyle bir imparatorluğun yıkılıp yeni bir
devletin doğuşunu belirleyen Kurtuluş Savaşı'nın başladığı yıllarda
İstanbul'da iki görüşü savunan mizah dergilerinden söz edilmekte ve
bunlardan biri olan işgalcileri savunan Refik Halit KARAY'ın “Aydede”si ile
Kurtuluş Savaşı'nı destekleyen Sedat SİMAVİ'nin çıkardığı “Güleryüz”
dergileri hakkında bilgi verilmektedir. Yeni yazıyla birlikte yenilenmeye
başlayan Cumhuriyet karikatürlerine değinilmekte; Sedat SİMAVİ'nin
“Karagöz”ü ile Orhan Seyfi ORHON ve Ziya ORTAÇ'ın çıkardığı “Akbaba”
dergileri anlatılmaktadır. Cemal Nadir GÜLER, Ramiz GÖKÇE, Ratip TAHİR,
Necmi RIZA, Orhan URAL, Altan ERBULAK, Mim UYKUSUZ, Halim BÜYÜKBULUT, Ferruh
DOĞAN, Mustafa EREMEKTAR ve Cafer ZORLU gibi Cumhuriyet sonrası
karikatüristleri tanıtılmaktadır.
3. Bölüm: Dünya karikatürü ve mizahçıları incelenmekte; siyasi karikatür ve
kara mizah türünden örnekler konusu işlenmektedir. Tarihi, resim sanatı
kadar eskilere dayanan karikatürün, Ortaçağ katedrallerindeki örnekleri
gösterilmekte ve her devrin çağına damgasını vurmuş ressamlarının yapmış
olduğu karikatürler anlatılmaktadır. Ayrıca, portre sanatıyla başlayan
mizahi çizginin gelişimi, grafik resimle grafik mizah arasındaki farklar,
politik karikatürün çizgi öykü haline gelmesi, karikatürlerde yazının
çıkarılması, zamana dayalı politik karikatürler çizme, pembe ve fantazi
mizah çizerlerine yer verilmektedir.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ