Yapım Tarihi - 2013
Süre - 00:28:00
Bölüm Sayısı - 5
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Şirin Sümer Çubukçu
Benim dükkandan. Metin, Mimaride Türk Nefesi belgeselimden.
Selçuklu akıl ülkesidir. Ay şafaklı bilginlerin, bilginin taşlı yollarında
ayaklarını kanatan âlimlerin ülkesidir. Gariplerin izini arayan kalp incitmeyen
âlimler akar Anadolu’ya… Moğolların önünden kaçıp Selçuklunun kucağına
sığınırlar… Ve Selçuklu bu birikimi, kendi iktidarının parçası yapmayıbilir.
Selçuklu coğrafyası, sadece Anadolu’yu içine almaz; Orta ve Yakın Doğu’yu,
Asya’yı da kapsar. Doğduğu Belh’den Anadolu’ya gelen Mevlana da Selçuklu çağının
bilgesidir, Yunus Emre de. Anadolu’nun göğüne gözlerini dikmiş bilgin El Cezerî
de… Rubaileriyle ünlenen aslında matematikçi, astronom ve felsefeci olan Ömer
Hayyam da, tıp alanında çalışmalarıyla öne çıkan filozof İbni Sina da Selçuklu
çağının bilginleridir… Ahmet Yesevi…İbn’ül Arabi, Farabi… Hacı Bektaş ve daha
niceleri de…
Bu zengin olduğu kadar karışık olan devirde, bir yanda bilimden, sosyal hayata
her alanda yüksek bir kültürün yaratıldığı, bir yanda Bizans, Haçlı ve Moğol
saldırılarıyla, yıkılıp yıkılıp yeniden yaratılan Anadolu’da, tasavvuf
düşüncesi, Ahmet Hamdi’nin dediğince; “Ölmenin ve ertesi sabah dirilmenin
sırrını verir” gibidir. Selçuklu, Anadolu’ya akan büyük nehri ve Anadolu’da
bulduklarını geniş ve derin bir denizde birleştiren bir devlet mekanizmasıydı.
Bir ülkeyi kendinin kılmak için tutulması gereken noktaları iyi bilen bir
medeniyetti.
Kısa bir zamanda, devlet yönetiminin, ticari hayatın ve bunları besleyecek
sosyal ve dini hayatın unsurları inşa edilmişti. Tanpınar’ın “vakitsiz bastıran
kar fırtınaları altında yeşeren baharlara” benzettiği ve bilim insanlarının
Selçuklu rönesansı dediği bu medeniyet işte bütün bu toplamın sonucuydu.
Kalan mimari eserler, göçüp gitmiş bir cihanın dağınık hatıralarını getiriyor
bugüne. Zamanın tezgâhında eskimiş hallerine rağmen, mazinin kudretini, yaşanmış
hayatın sıcaklığını taşıyorlar…
Ve taş… herkesten önce burada olan ve herkesten sonra da burada olacak taş…
Kervansaraylardan, minarelerden, taç kapıların ardındaki avlulardan yankılanan
sesleri, Anadolu’ya üflenen o güçlü nefesi hâlâ bağrında saklıyor.