Yapım Tarihi - 1988
Süresi - 00:30:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 11 x 30'
Yayın Tarihi - 09.10.1988
Yapımcı - Şahika İzmen
Yönetmen - Şahika İzmen
Yapım Yardımcısı - Mustafa Sekmen, Önder Bostancı, Atilla Akay
Yönetmen Yardımcısı - Mustafa Sekmen, Önder Bostancı, Atilla Akay
Kamera - Tevfik Şenol
Sesçi - Ömer Demirci, Ömer Faruk Kutlu
Danışman - Doç. Dr. Nurhan Karadağ
Seslendiren - Sacit Onan
Özgün Müzik - Ezginin Günlüğü
Anadolu'muz M.Ö. 7000-2000 yılları arasında neolitik, kalkolitik ve ilk tunç
çağlarını , 2000 yılından günümüze kadar da Hitit, Urartu, Frig, Ion, Roma,
Bizans, Selçuklu ve Osmanlı uygarlıklarını yaşamıştır. Bugün, Anadolu toprakları
üzerinde yaşayan halkımızın yaşama biçimlerini; hem kendinden önce Anadolu'da
yaşayan medeniyetlerin hem de kendisinin Orta Asya'dan getirdiği kültür
temelleri oluşturmaktadır. Anadolu ve çevresinde, Mısır’da, Mezopotamya’da,
Trakya’da değişik isimlerle, aynı ihtiyaçtan doğan, tabiat güçlerini
tanrılaştırma; bu tanrılara törenler düzenleme ve bu törenlerin toplum hayatını
kolaylaştırma niteliği seyirlik oyunların temel taşlarını oluşturmaktadır. Bu
topraklarda, çeşitli oyunlar çıkarılmakta, köylümüz kılık değiştirmekte, hayvan
kılığına girmekte, kimi köyde kadınlar erkek, kimi köyde erkekler kadın kılığına
girmekte, baharı müjdelemek için çiğdem toplamakta, çocuklar yağmur gelinler
yapmakta yağmur yağdırmak için, bereket olsun diye suya basılmakta, koyunlar,
kuzular çoğalsın diye saya gezilmekte, düğünlerde damlara damat ağacı kurmakta
veya hasatta ekin kurtarma duası yapmaktadırlar. Programda, bu kültürün içinde
yer alan, Anadolu köylüsünün daha iyi yaşamak, daha iyi ürün almak için bolluk
bereket adına yaptığı törenler ile köy seyirlik oyunlarının kaynakları,
belgeleriyle incelenip örnekleriyle sergilenmektedir.
1. Bölüm- Program hakkında genel bir giriş yapılmakta ve Sivas, Havran, Sungurlu
ve Zara’da yapılan köy seyirlik oyunlarından örnekler sergilenmektedir.
2. Bölüm- “Töremiz Var Sayadan” Anadolu köylüsünün, hayvanların dişi ve ikiz
kuzulaması için yaptığı saya törenleri; Sivas, Tokat, Alaca, Hınıs, Sungurlu,
Zara, Çapraşık, Durudere, Gümüşçevre, İncesu, Kurucabat ve Şahverdi gibi
yerlerde görüntülenmektedir.
3. Bölüm- “Güneşi Karşılarız” Halk takviminde yeni yılın başlangıcı kabul
edilen, 13 Ocak’ta köylülerimizin yaptığı yılbaşı kutlamaları ve kış yarısı
eğlenceleri Diyarbakır, Sivas ve Çorum’da yapılan çekimlerle anlatılmaktadır.
4. Bölüm- “Baharla Gelen” Baharın gelişini kutlamak için Karaman, Balıkesir’in
Havran yöresi, Ankara’nın Keskin ilçesinde çocukların yaptığı törenler
anlatılmaktadır.
5. Bölüm- “Öksüzoğlan Çiçeği” Baharın gelişini kutlamak için çocukların yaptığı
törenler, hıdırellez kutlamaları, toprak sürme törenleri tanıtılmaktadır.
6. Bölüm- “Yağmur Gelin” Anadolu’nun çeşitli yerlerinde, Adıyaman Kahta,
Diyarbakır Serapgüzeli köyü, Konya Karaman, Çorum İncesu köyü, Çorum Çapraşık
köyünde çocukların gerçekleştirdikleri yağmur törenleri anlatılmaktadır.
7. Bölüm- “Bereketli Olsun” Konya, Karaman Yılangömü köyü, Taşkale, Keskin,
Artvin ve Adıyaman Kahta Horik köylülerinin kısaca Anadolu köylüsünün daha bol
ürün almak için yaptığı törenler, hasat sonu oyun ve şenlikleri anlatılmaktadır.
8. Bölüm- “Düğünün Hayırlı Olsun-1” Niğde Aksaray Gaziemir köyü, Diyarbakır
Karaçalı köyü, Konya Karaman Çukurbağ köyü, Alaca ve Havran ilçeleri ve
köylerinde geleneksel düğünlerde görülen bolluk, bereket motifleri
anlatılmaktadır.
9. Bölüm- “Düğünün Hayırlı Olsun-2” Konya, Karaman Yılangömü köyü, Adıyaman
Çakırçeşme köyü, Artvin Şavşat ilçesi gibi yerlerdeki düğünlerde görülen bolluk,
bereket motifleri anlatılmaktadır, düğün hazırlıklarına ve görüntülerine yer
verilmektedir.
10. Bölüm- “Neşeniz Bol Olsun” Köylümüzün önceleri kendi günlük hayatını
kolaylaştırmak amacıyla yapıp katıldığı törenlerin giderek eğlence niteliği
kazanması, çeşitli yörelerimizden örneklerle sergilenmektedir.
11. Bölüm- “Size Oyun Çıkardık” Bu bölümde, köylülerin oynadığı seyirlik
oyunların bazıları, tiyatro sanatçıları tarafından gösteri biçiminde
sergilenmektedir.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ